Thủ tướng: “Gian lận thi cử như thế không thể nói chỉ là bệnh thành tích”

Đây là vấn đề rất lớn cần đặc biệt quan tâm của ngành giáo dục, được Thủ tướng Lê Minh Hưng một lần nữa đề cập khi chủ trì Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ năm học mới, sáng 27/8.

Theo người đứng đầu Chính phủ, Đảng, Nhà nước và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dành sự quan tâm rất lớn cho ngành giáo dục, nhưng đột phá về giáo dục đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là sự quan tâm thích đáng của các lãnh đạo địa phương.

Dạy và học còn nặng về điểm số, gian lận thi cử gây bức xúc

Khái quát nhiều kết quả nổi bật của ngành giáo dục trong năm học qua, lãnh đạo Chính phủ ghi nhận cơ hội tiếp cận giáo dục đã được mở rộng; công bằng trong giáo dục được chú trọng.

Các chính sách miễn, hỗ trợ học phí, sách giáo khoa, bữa ăn, tín dụng, học bổng, hỗ trợ học sinh vùng khó khăn tiếp tục được quan tâm.

Cùng với đó, chương trình giáo dục phổ thông được triển khai hiệu quả; việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập được triển khai quyết liệt; chính sách, chế độ phụ cấp, thu hút, sử dụng nhà giáo được hoàn thiện…

Biểu dương những kết quả này, song Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ rõ những thách thức, tồn tại của ngành, điển hình là phương pháp dạy và học, kiểm tra, đánh giá còn nặng về điểm số và thi cử.

Chất lượng sách giáo khoa cũng có mặt còn hạn chế; tình trạng bệnh thành tích, gian lận, dạy thêm, học thêm biến tướng, tiêu cực trong thi cử, gánh nặng chi phí cho gia đình và phụ huynh học sinh vẫn diễn ra và gây bức xúc, ảnh hưởng đến uy tín của ngành.

"Chúng ta nói bệnh thành tích trong thi cử, nhưng các thầy cô dạy học sinh thì điều đầu tiên phải là đạo đức, ý thức tuân thủ pháp luật; thượng tôn pháp luật phải đặt lên hàng đầu. Những vi phạm, gian lận trong thi cử như thế không thể nói chỉ là bệnh thành tích mà là ý thức chấp hành pháp luật, đặc biệt là của thầy, cô giáo. Đây là vấn đề rất lớn của ngành, cần hết sức quan tâm", Thủ tướng lưu ý.

Ông đề nghị các cấp, ngành, địa phương, đặc biệt ngành giáo dục phải nhìn nhận đúng những thách thức này với tinh thần không né tránh, để xác định nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp khắc phục.

Kiên quyết chống bệnh thành tích, gian lận trong dạy và học

Năm học 2026-2027 là năm học đầu tiên sau Đại hội XIV của Đảng, vì vậy, Thủ tướng định hướng đây phải là năm học mới về tư duy, cách làm và chất lượng, hướng tới tạo đột phá phát triển giáo dục, đào tạo.

Trong năm học mới, Thủ tướng yêu cầu ngành giáo dục chuyển trạng thái từ đổi mới bên ngoài sang đổi mới thực chất từ bên trong mỗi nhà trường, mỗi lớp học, mỗi người thầy và mỗi người học và từ bên trong toàn ngành giáo dục.

Cùng với đó, cần tiếp tục rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông, kịp thời điều chỉnh những bất cập.

Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá; kiên quyết chống bệnh thành tích, gian lận trong dạy và học; chấm dứt tình trạng phát sinh các loại hồ sơ, sổ sách ngoài quy định, tránh tình trạng mất thời gian ngoài chuyên môn không đáng có cho thầy, cô giáo.

Nhấn mạnh giáo dục và đào tạo phải đi trước một bước phục vụ đổi mới mô hình phát triển của đất nước, Thủ tướng cho rằng đất nước có phát triển nhanh, bền vững hay không phụ thuộc vào nguồn nhân lực.

“Nếu không nâng cao chất lượng dạy và học, đặc biệt là chất lượng nguồn nhân lực, thì không cách gì có thể đổi mới mô hình phát triển đất nước, chuyển dịch cơ cấu kinh tế", người đứng đầu Chính phủ chia sẻ.

Giao nhiệm vụ cụ thể cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thủ tướng yêu cầu xây dựng kế hoạch, phương án, lộ trình cụ thể về việc rà soát, hoàn thiện Chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông; đổi mới thi tốt nghiệp THPT và đại học, cao đẳng…

Những nội dung này cần trình Thủ tướng trong tháng 10.

Bộ Nội vụ được giao phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo hoàn thiện quy định về vị trí việc làm, trên cơ sở đó kiến nghị biên chế của ngành giáo dục từ Trung ương và địa phương để báo cáo Ban Tổ chức Trung ương, báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định, sau đó tiến hành giao tổng biên chế cho địa phương tự chủ tuyển dụng và sử dụng.

Thủ tướng lưu ý bảo đảm mục tiêu mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ đạo là "không thiếu giáo viên".

Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và các cơ quan có phương án phù hợp quản lý sử dụng điện thoại, mạng xã hội trong trường học; hạn chế rủi ro, ngăn chặn nội dung độc hại trên không gian mạng và bạo lực học đường.

Với các địa phương, Thủ tướng chỉ đạo rà soát quy hoạch, ưu tiên quỹ đất, vốn đầu tư cho những khu vực thiếu trường lớp, đô thị, khu công nghiệp, vùng khó khăn, biên giới; tăng cường rà soát trụ sở công dôi dư để tiếp tục bố trí cho cơ sở giáo dục.

Cùng với đó, Thủ tướng nhấn mạnh cần chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương, nhất là chế độ tài chính, dạy thêm, học thêm, thi cử, an toàn trường học, an toàn thực phẩm; xử lý nghiêm sai phạm, không né tránh, bao che; nâng cao năng lực quản lý cấp cơ sở.

"Năm học mới 2026-2027 đặt ra yêu cầu rất cao là phải tạo đột phá, thay đổi thực chất trong giáo dục và đào tạo. Mục tiêu cuối cùng là người học tốt hơn, người thầy tốt hơn, nhà trường tốt hơn và nguồn nhân lực của đất nước tốt hơn", Thủ tướng nhấn mạnh.