"Trận lũ trên sông Bhote Koshi ở Rasuwa không phải là một trận lũ thông thường. Đây là một trong những thảm họa lớn của khu vực, được kích hoạt bởi một trận lở tuyết và băng ở vùng Himalaya", Thủ tướng Nepal Balendra Shah chia sẻ trong bài đăng trên mạng xã hội vào tối 31/8.
Lũ quét bắt nguồn từ một vụ sụp đổ sông băng ở khu vực biên giới Trung Quốc - Nepal. Cơ quan quản lý thảm họa Nepal sáng 1/9 cho biết trận lũ quét khiến ít nhất 987 người chết. Trung Quốc hôm nay cũng xác nhận số người chết tăng lên 16, đưa tổng số người thiệt mạng ở cả hai nước lên 1.003. Số người mất tích tại Nepal giảm xuống còn 3.916 người khi công tác cứu nạn bước sang ngày thứ bảy và số thi thể tìm thấy tiếp tục tăng. Trung Quốc ngày 1/9 ghi nhận 546 người mất tích.
Nguyên nhân chính xác của vụ sụp đổ băng chưa được làm rõ, nhưng biến đổi khí hậu đang khiến các sông băng trên toàn thế giới tan chảy, làm tăng nguy cơ xảy ra những thảm họa tương tự. Các nhà khoa học nhận định rằng Himalaya, dãy núi cao nhất thế giới, đang tan chảy nhanh hơn khi nhiệt độ toàn cầu tăng lên.
"Thảm họa này cho thấy những rủi ro mà chúng ta phải đối mặt ở vùng Himalaya đang gia tăng cùng với biến đổi khí hậu", ông Shah nói thêm. "Vì vậy, khu vực này cần phải luôn cảnh giác".
Làng Syabrubesi thuộc huyện Rasuwa, Nepal, ven sông Trishuli sau trận lũ quét gần biên giới Nepal-Trung Quốc, ngày 31/8. Ảnh: AFP
Nepal, quốc gia 30 triệu dân với phần lớn là vùng nông thôn, thải ra rất ít lượng khí gây nóng lên toàn cầu vốn chủ yếu bắt nguồn từ các nước công nghiệp và giàu có, nhưng lại đang phải gánh chịu hậu quả.
Ông Shah nhấn mạnh Nepal nên đưa vấn đề này ra trước quốc tế.
"Đã đến lúc chúng ta phải lên tiếng mạnh mẽ trước cộng đồng quốc tế về những thảm họa đang phải gánh chịu do biến đổi khí hậu", ông nói.
Các sông băng ở dãy Himalaya và Hindu Kush là nguồn nước thiết yếu cho khoảng 240 triệu người ở các vùng núi, cũng như cho 1,65 tỷ người khác sống tại các lưu vực sông thuộc vùng hạ lưu ở Nam Á và Đông Nam Á.
Người dân nhặt nhạnh đồ đạc dưới đống bùn đất sau trận lũ quét tại Devighat thuộc huyện Nuwakot, Nepal, ngày 31/8. Ảnh: AFP
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres trong chuyến thăm Nepal vào năm 2023 từng cảnh báo rằng các vùng thuộc Himalaya đang phải vật lộn với tình trạng sông băng tan chảy nhanh chóng và "mái nhà của thế giới đang sụp đổ".
Sau thảm họa lũ quét hôm 26/8, người đứng đầu cơ quan về khí hậu của Liên Hợp Quốc Simon Stiell nhấn mạnh đây là "lời nhắc nhở tàn khốc về mức độ dễ bị tổn thương của các môi trường vùng núi này".
Nền kinh tế Nepal vốn đã chịu nhiều áp lực nay lại càng gặp khó khăn do nguồn lực hạn chế để ứng phó với thảm họa có quy mô lớn. Chính phủ Nepal cho hay chi phí tái thiết có thể lên tới hàng tỷ USD.
Người thân và bạn bè hỏa táng thi thể nạn nhân Ayush Khadka sau trận lũ quét ở huyện Chitwan, Nepal, ngày 31/8. Ảnh: AFP
Hồng Hạnh (Theo AFP, The Hindu)