Thủ tướng Slovakia công khai phản đối Điều 5 của NATO
Nguồn ảnh: VietnamNet
Thủ tướng Fico nói sẽ làm mọi cách để Slovakia không bị cuốn vào một cuộc xung đột trong trường hợp Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) được kích hoạt.
Tờ Politico ngày 18/9 đưa tin, Thủ tướng Slovakia Robert Fico mới đây đã chỉ trích những phát biểu ngày càng cứng rắn của giới chức châu Âu, đồng thời đặt câu hỏi điều khoản phòng thủ tập thể của NATO.
"Tôi không muốn Slovakia trở thành một bên trong bất kỳ cuộc xung đột quân sự nào vì Điều 5 nào đó. Mọi người hãy hình dung thế này, khi Điều 5 được kích hoạt, chúng ta sẽ được yêu cầu chuẩn bị hàng nghìn binh sĩ. Họ sẽ đi đâu? Sẽ chiến đấu vì mục đích gì?", ông Fico nói.
Theo Thủ tướng Fico, nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột trên toàn châu Âu chưa bao giờ "nghiêm trọng" như thời điểm hiện tại. Nhà lãnh đạo Slovakia không đề cập quốc gia nào là bên có thể gây ra nguy cơ quân sự trong khu vực, nhưng chỉ trích giới chức châu Âu vì đang sử dụng những cảnh báo về xung đột để chuyển hướng sự chú ý khỏi các vấn đề như nhập cư bất hợp pháp và giá năng lượng leo thang.
Thủ tướng Slovakia Robert Fico. Ảnh: TASS
"Chúng ta là thành viên NATO, chúng ta coi trọng điều đó và cam kết hợp tác cũng như thực hiện các nghĩa vụ của mình. Nhưng với tư cách thủ tướng, tôi sẽ làm mọi thứ trong khả năng để bảo đảm Slovakia không bao giờ bị kéo vào một cuộc xung đột quân sự", ông Fico cho hay.
Theo Điều 5 của NATO, một cuộc tấn công vũ trang nhắm vào một đồng minh sẽ được xem là cuộc tấn công nhằm vào tất cả 32 thành viên. Nếu đồng minh đó yêu cầu hoặc đồng ý với một phản ứng tập thể, các thành viên khác phải hỗ trợ đồng minh này, qua đó kích hoạt một tiến trình chính trị có thể dẫn đến hành động quân sự. Trên thực tế, Điều 5 mới chỉ được kích hoạt một lần sau vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 tại Mỹ.
Tuyên bố của ông Fico đã góp phần làm gia tăng tranh luận tại châu Âu về mức độ cam kết của từng nước đối với an ninh tập thể NATO, cũng như cách Điều 5 có thể được thực hiện nếu một thành viên của liên minh bị tấn công. Vào ngày 17/9, truyền thông Mỹ tiết lộ rằng Lầu Năm Góc đang xem xét các phương án quy mô lớn nhằm giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu.
Phát biểu của Thủ tướng Slovakia Robert Fico cho thấy những rạn nứt trong cách các thành viên NATO nhìn nhận nghĩa vụ phòng thủ tập thể giữa lúc nguy cơ xung đột tại châu Âu được đánh giá là đặc biệt nghiêm trọng. Ông tuyên bố không muốn Slovakia trở thành một bên trong bất kỳ cuộc chiến nào chỉ vì Điều 5 được kích hoạt, đồng thời đặt câu hỏi về mục tiêu và nơi triển khai hàng nghìn binh sĩ có thể được huy động.
Dù vậy, ông Fico vẫn khẳng định Slovakia coi trọng tư cách thành viên NATO, cam kết hợp tác và thực hiện các nghĩa vụ của mình. Sự song hành giữa cam kết liên minh và chủ trương tránh can dự quân sự phản ánh bài toán chính trị khó khăn đối với Bratislava, khi an ninh tập thể có thể xung đột với ưu tiên hạn chế rủi ro trực tiếp cho quốc gia.
Điều 5 quy định một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào một đồng minh được xem là cuộc tấn công nhằm vào toàn bộ 32 thành viên NATO. Tuy nhiên, điều khoản này không đồng nghĩa mọi nước tự động phải đưa quân tham chiến, mà mở ra một tiến trình chính trị để các thành viên hỗ trợ đồng minh bằng những biện pháp được coi là cần thiết. Trong lịch sử NATO, Điều 5 mới chỉ được kích hoạt một lần sau vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 tại Mỹ.
Ông Fico không nêu quốc gia nào có thể tạo ra nguy cơ quân sự, nhưng cáo buộc giới chức châu Âu dùng cảnh báo xung đột để chuyển hướng chú ý khỏi nhập cư bất hợp pháp và giá năng lượng leo thang. Phát biểu này làm sâu thêm tranh luận về mức độ sẵn sàng chia sẻ trách nhiệm an ninh giữa các đồng minh, đặc biệt khi truyền thông Mỹ ngày 17/9 tiết lộ Lầu Năm Góc đang xem xét những phương án quy mô lớn nhằm giảm hiện diện quân sự tại châu Âu. Nếu xu hướng đó trở thành chính sách, áp lực đối với các thành viên châu Âu trong việc xác định rõ nghĩa vụ và năng lực đóng góp cho NATO sẽ càng lớn.
