Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt chỉ đạo của Thủ tướng về việc hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu và các nghị định sửa đổi, bổ sung.
Theo đó, Bộ Công Thương được giao chủ trì, phối hợp với các Bộ Tài chính, Tư pháp, Xây dựng, Công an, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm thực hiện đầy đủ, thực chất chỉ đạo của Thủ tướng.
Một trong những yêu cầu trọng tâm là tái cơ cấu, giảm số lượng thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, nâng cao năng lực tạo nguồn, dự trữ và trách nhiệm bảo đảm nguồn cung. Việc thực hiện cần có lộ trình phù hợp, khả thi, không gây xáo trộn thị trường.
Thủ tướng cũng yêu cầu cắt giảm tối đa các khâu trung gian không cần thiết, khắc phục tình trạng mua bán xăng dầu lòng vòng nhằm giảm chi phí lưu thông, hướng tới hệ thống phân phối tinh gọn, minh bạch và hiệu quả.
Về điều hành giá, cơ chế mới phải vận hành theo nguyên tắc thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Nhà nước cần kiểm soát, giám sát được các yếu tố hình thành giá và giá bán xăng dầu, đồng thời có đầy đủ công cụ điều tiết, bình ổn giá, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, thao túng và tăng giá bất hợp lý.
Bộ Công Thương cũng phải phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ rà soát, khắc phục những bất cập, sơ hở trong cơ chế, chính sách kinh doanh xăng dầu đã được chỉ ra qua hoạt động thanh tra, không để các tổ chức, cá nhân lợi dụng chính sách để trục lợi, gây thất thoát, lãng phí.
Người dân đổ xăng E10 hồi tháng 6 tại cửa hàng ở TPHCM (Ảnh: Nam Anh).
Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương khẩn trương lấy ý kiến các bộ, cơ quan liên quan đối với dự thảo nghị định và các kiến nghị tại tờ trình ngày 8/10. Bộ này có trách nhiệm tiếp thu, giải trình đầy đủ, hoàn thiện hồ sơ và trình Chính phủ chậm nhất trước ngày 10/11.
Bộ trưởng Công Thương chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng về chất lượng và tiến độ thực hiện.
Song song với việc hoàn thiện chính sách, Bộ Công Thương phải chủ động xây dựng, triển khai các phương án bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống, tuyệt đối không để xảy ra thiếu hụt, đứt gãy nguồn cung.
Nguồn cung phải đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Theo Bộ Công Thương, việc xây dựng nghị định mới nhằm hoàn thiện khung pháp lý về kinh doanh xăng dầu, bảo đảm an ninh năng lượng và tạo lập thị trường vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Dự thảo kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung những nội dung đã bộc lộ bất cập trong thực tiễn.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất đổi mới cơ chế điều hành giá theo hướng tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp, đồng thời tăng cường trách nhiệm và giám sát của cơ quan quản lý.
Theo phương án được Bộ Công Thương đề xuất, Nhà nước sẽ không công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay. Thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được tự quyết định, công bố giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình trên cơ sở công thức giá quy định tại nghị định. Sau khi điều chỉnh giá, thương nhân có trách nhiệm kê khai giá và gửi thông báo đến cơ quan quản lý để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.