Thực hư việc ông Trump từng hỏi ông Tập 'có muốn mua vũ khí Mỹ hay không'

Nguồn ảnh: VietnamNet

Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc cho biết Tổng thống Donald Trump đã đề nghị bán vũ khí cho Bắc Kinh trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng Nhà Trắng sau đó đã phủ nhận thông tin này.

Theo báo Guardian, Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue ngày 27/9 tiết lộ trong cuộc gặp mới đây ở Washington, Tổng thống Trump đã hỏi ông Tập rằng "liệu Bắc Kinh có muốn mua vũ khí Mỹ hay không".

"Tổng thống Trump vẫn thường nói rằng chúng tôi đang bán vũ khí cho nhiều nước trên thế giới. Có lúc tổng thống thực sự hỏi Chủ tịch Tập Cận Bình rằng Bắc Kinh có muốn mua vũ khí của Washington hay không", ông Perdue nói trong cuộc phỏng vấn với đài Fox.

Đại sứ Mỹ không tiết lộ cụ thể về việc hai bên đã đề cập tới những loại vũ khí nào hay ông Tập phản ứng ra sao. Tuy vậy, ông Perdue cho rằng việc ông Trump đề nghị bán vũ khí cho Bắc Kinh là biểu hiện của "phong cách đàm phán thiên về giao dịch", không phải dấu hiệu cho thấy Mỹ thực sự đang cân nhắc một thương vụ chính thức với Trung Quốc.

27dc trump china mglw superJumbo v2.jpg — Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: NYT

Sau cuộc phỏng vấn của ông Perdue, Nhà Trắng đã xác nhận với tờ New York Times rằng chính quyền Mỹ chưa từng có ý định bán vũ khí cho Trung Quốc. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng nhấn mạnh "luật pháp Mỹ cấm bán vũ khí cho Trung Quốc và không có đề nghị hay kế hoạch nào về việc bán vũ khí cho nước này".

Kể từ năm 1990, Quốc hội Mỹ đã áp đặt các hạn chế đối với việc xuất khẩu các mặt hàng quốc phòng nằm trong Danh mục Đạn dược Mỹ sang Trung Quốc. Trên thực tế, quy định này vẫn có một số ngoại lệ, qua đó cho phép tổng thống đưa ra quyết định trong trường hợp được xác định là phục vụ lợi ích quốc gia, nhưng trong nhiều thập kỷ qua vẫn chưa có lãnh đạo Nhà Trắng nào thực hiện.

Theo các chuyên gia quân sự, hiện chưa rõ Mỹ có thể bán cho Trung Quốc những loại vũ khí nào mà nước này không thể tự sản xuất. Trong một số lĩnh vực như đóng tàu và sản xuất máy bay không người lái (UAV), Bắc Kinh thậm chí còn có năng lực sản xuất vượt trội so với Washinton.

Tuyên bố gần đây của Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue về việc Tổng thống Donald Trump từng đề nghị bán vũ khí cho Bắc Kinh trong cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình đã thu hút sự chú ý của giới quan sát quốc tế. Dù phía đại diện ngoại giao nhận định đây chỉ là biểu hiện của phong cách đàm phán thiên về giao dịch, chính quyền Mỹ lập tức phản bác thông tin trên. Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định Washington chưa từng có ý định hay kế hoạch xuất khẩu khí tài quân sự sang Trung Quốc. Xét về khía cạnh pháp lý, các rào cản từ phía Washington khiến một thương vụ quốc phòng song phương gần như không thể xảy ra trong bối cảnh hiện tại. Kể từ năm 1990, Quốc hội Mỹ đã áp đặt lệnh cấm xuất khẩu các mặt hàng quốc phòng nằm trong Danh mục Đạn dược Mỹ sang Bắc Kinh. Mặc dù luật pháp vẫn cho phép tổng thống miễn trừ trong trường hợp phục vụ lợi ích quốc gia, chưa từng có lãnh đạo Nhà Trắng nào thực hiện quyền này trong nhiều thập kỷ qua. Ở góc độ quân sự, giới chuyên gia đánh giá đề xuất bán vũ khí cho Trung Quốc thiếu tính thực tiễn do sự thu hẹp khoảng cách công nghệ giữa hai cường quốc. Bắc Kinh hiện sở hữu năng lực sản xuất vượt trội ở một số lĩnh vực then chốt như đóng tàu và chế tạo máy bay không người lái so với Washington. Do đó, phát ngôn của đại sứ Mỹ phản ánh thực tế về tính chất ngẫu hứng trong các phát ngôn ngoại giao hơn là một bước ngoặt chiến lược trong chính sách đối ngoại của Mỹ.