Ông Mạnh Khương, chủ một vựa thu mua sầu riêng ở miền Tây, cho biết đang trả hoa hồng 6.000 đồng mỗi kg cho người giới thiệu vườn Musang King có thể thu hoạch trước ngày 24/10, tức rằm tháng 9 âm lịch. Với sầu riêng Ri6, mức này là 2.000 đồng mỗi kg. Theo ông, mức hoa hồng chiếm gần 5% giá sầu là cao nhất từ trước đến nay và sẽ được duy trì đến gần cuối tháng 10.
Những ngày này, ông Khương phải tìm vườn tại Đồng Tháp, Vĩnh Long. Một số vườn Musang King còn khoảng 10 ngày mới thu hoạch, trong khi Black Thorn cần thêm 20-25 ngày. Ông cho biết, nguồn hàng khan hiếm khiến việc gom đủ sản lượng khó hơn, nhất là khi thương lái từ Đăk Lăk trở về sớm và một số cửa hàng sầu riêng tại TP HCM, Hà Nội đến tận vườn thu mua, bỏ qua khâu trung gian.
Sầu riêng Musang King tại nhà vườn ở miền Tây. Ảnh: Mạnh Khương
Tại Cái Bè, khu vực thuộc tỉnh Tiền Giang trước đây (Đồng Tháp), một thương lái gần đây cũng trả hoa hồng 5.000 đồng mỗi kg Musang King. Người này cho biết, có ngày chỉ gom được khoảng một tấn, có lúc phải chờ 2-3 ngày mới có hàng. Sầu riêng thu hoạch rải rác ở nhiều vườn khiến thương lái phải liên tục tìm nguồn để cung ứng cho các cơ sở đóng gói xuất khẩu và cửa hàng bán lẻ.
Tình trạng khan hàng cũng diễn ra tại Đăk Lăk. Chị Hằng, một thương lái tại địa phương cho biết mỗi ngày chỉ thu mua được khoảng 500 kg đến một tấn Musang King, giảm mạnh so với mức 7-10 tấn hồi giữa vụ. Nguồn hàng chủ yếu đến từ các vườn nhỏ, chỉ có 5-10 cây, mỗi vườn cho khoảng 500 kg đến một tấn. Theo chị, đợt thu hoạch trái vụ này có thể kết thúc trong một tuần tới.
Nguồn hàng ít nhưng việc thu mua còn gặp khó do chất lượng trái chưa ổn định. Chị Hằng cho biết thời tiết bất lợi khiến khoảng 5-10% số trái tại nhiều vườn bị sượng, kể cả những nơi được chăm sóc kỹ. Một số thương lái trả giá cao để giữ vườn nhưng khi thu hoạch chỉ lấy 100-200 kg rồi bỏ phần còn lại, khiến nông dân phải tìm người mua khác với giá thấp hơn.
Nhu cầu Musang King tăng trong bối cảnh vụ sầu riêng tại Malaysia đã kết thúc. Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, khi nguồn hàng trong nước không còn, doanh nghiệp Việt Nam có thể bán sầu riêng sang Malaysia để phục vụ nhu cầu chế biến tại đây. Nhu cầu từ Trung Quốc cũng tăng góp phần đẩy cạnh tranh thu mua và giá lên cao.
Tuy nhiên, nguồn cung Musang King trong nước khó tăng nhanh do diện tích trồng còn hạn chế. Việt Nam hiện chưa có thống kê chính xác trên cả nước về diện tích giống này, trong khi năng suất và chất lượng trái chưa ổn định, khiến sản lượng vẫn ở mức thấp
Ở Đồng Tháp, ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp, cho biết phần lớn vườn sầu riêng tại địa phương đã thu hoạch xong gần hai tháng trước. Hiện nông dân chủ yếu chăm sóc cây để chuẩn bị cho vụ tiếp theo, nên lượng Musang King có thể thu mua giai đoạn này không nhiều.
Áp lực nguồn cung xuất hiện trong lúc xuất khẩu sầu riêng tăng mạnh. Theo số liệu Cục Hải quan, tháng 8, Việt Nam xuất khẩu mặt hàng này đạt 956 triệu USD, tăng 62% so với cùng kỳ năm ngoái.
Giá thu mua vì thế tăng so với tháng trước. Theo các thương lái, từ giữa tháng 9, giá sầu riêng tại Tây Nguyên tăng khoảng 20-30% so với tháng 8. Ri6 hiện được mua khoảng 55.000-75.000 đồng một kg, Monthong loại A ở mức 80.000-90.000 đồng, còn Musang King dao động 70.000-130.000 đồng tùy chất lượng. Với những vườn Musang King khan hàng, giá thu mua có thể vượt 130.000 đồng một kg; Black Thorn có nơi được trả trên 150.000 đồng.
Thương lái dự báo, giá có thể hạ nhiệt khi nguồn hàng trái vụ tăng thêm vào cuối tháng 10. Tuy nhiên, trong những tuần tới, việc tìm được vườn đủ sản lượng và chất lượng đạt yêu cầu vẫn là thách thức với các đầu mối thu mua.
Thi Hà