Theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm học 2026-2027, các cơ sở giáo dục phổ thông đẩy mạnh phong trào rèn luyện thể chất và thực hành nghệ thuật nhằm hướng tới mục tiêu sau khi hoàn thành chương trình phổ thông, mỗi học sinh đều duy trì thói quen tập luyện ít nhất một môn thể thao và thực hành ít nhất một loại hình nghệ thuật hoặc nhạc cụ phù hợp sở thích.
Đáng chú ý, các hoạt động này được triển khai trên tinh thần tự nguyện, lấy học sinh làm trung tâm, hoàn toàn không làm phát sinh môn học mới, không tăng thời lượng học chính khóa và không gây áp lực điểm số, kiểm tra hay sổ sách hồ sơ. Tinh thần chủ đạo là tạo dựng sân chơi lành mạnh, truyền cảm hứng và ghi nhận sự tiến bộ của học sinh.
Trên tinh thần đó, Trường trung học phổ thông chuyên Hà Nội-Amsterdam đã lồng ghép mô hình giáo dục STEAM liên môn (kết hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học), đưa văn học và nghệ thuật vào môi trường học đường. Nhà giáo Trần Thùy Dương, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Thực hiện đề án phát triển trường chuyên theo hướng tiệm cận chuẩn quốc tế, bên cạnh nghiên cứu khoa học và chuyển đổi số, chúng tôi đặc biệt coi trọng giáo dục STEAM liên môn. Cùng với những giờ học hàn lâm và nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, nhà trường mong muốn Hà Nội-Amsterdam còn là nơi có cả tiếng đàn, lời ca và vũ điệu. Qua đó, học sinh không chỉ phát triển trí tuệ mà còn có một tuổi thanh xuân hạnh phúc, cân bằng và phong phú về tâm hồn”.
Một trong những điểm nhấn quan trọng trong chủ trương mới của ngành giáo dục là tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng, khuyến khích sự tham gia của các nghệ sĩ, nghệ nhân để truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, đồng thời ưu tiên khai thác các giá trị văn hóa truyền thống. Buổi sinh hoạt “Điểm chạm của cảm xúc” đã hiện thực hóa tinh thần này với sự tham gia của khách mời đặc biệt: NSƯT Đăng Dương - một nghệ sĩ tên tuổi, đồng thời có con đang theo học tại trường.
Trong chương trình giao lưu, NSƯT Đăng Dương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cân bằng giữa học thuật và nghệ thuật đối với học sinh trung học. Không khí hội trường trở nên lắng đọng khi nam nghệ sĩ trực tiếp thể hiện làn điệu dân ca “Bèo dạt mây trôi” qua tiếng đàn bầu trầm ấm - nhạc cụ truyền thống anh gắn bó từ năm 13 tuổi. Bên cạnh đó, anh giới thiệu nghệ thuật opera và kỹ thuật hát bel canto (tiếng Italy nghĩa là “hát đẹp”), chú trọng sự mềm mại, liền mạch của giai điệu, khả năng kiểm soát hơi thở, độ vang và sự linh hoạt của giọng hát. Qua đó, học sinh có cơ hội tiếp cận tinh hoa âm nhạc thế giới và thêm yêu những giá trị nghệ thuật dân gian dân tộc.
Đúng với tinh thần khuyến khích học sinh chủ động sáng tạo, phát huy năng lực bản thân, chương trình trở thành sân chơi tự nguyện, nơi các em đưa tác phẩm văn học từ trang sách lên sân khấu âm nhạc. Các câu lạc bộ nghệ thuật của trường như Glee Ams, Ams Crew... mang đến những tiết mục sôi động, giàu cảm xúc, thổi luồng sinh khí mới vào những bài thơ quen thuộc, giúp tác phẩm trở nên gần gũi, trẻ trung và dễ chạm đến người nghe. Em Lê Nam Phương, học sinh lớp 11 Văn 2 chia sẻ: “Là học sinh chuyên văn, em rất quen thuộc với thơ Xuân Quỳnh trên trang giấy. Nhưng khi được thưởng thức bản phổ nhạc trên sân khấu, giai điệu đã làm cho tác phẩm trở nên gần gũi, sinh động hơn rất nhiều. Em cảm nhận rõ âm nhạc chính là chiếc cầu nối tuyệt vời đưa văn học đến gần hơn với giới trẻ”.
Khép lại hai tiết học là màn hợp xướng chuyên nghiệp “Ca ngợi Tổ quốc” do Hanoi Choir hòa giọng cùng học sinh Hà Nội-Amsterdam, dưới sự chỉ huy của thầy giáo Mạnh Trường. Âm hưởng hào hùng của bài hát không chỉ để lại dư âm đẹp đẽ về một tiết học liên môn sáng tạo, mà còn thể hiện rõ hiệu quả của việc đưa nghệ thuật vào nhà trường một cách tự nhiên, nhẹ nhàng nhưng sâu sắc.
Tiết học “Điểm chạm của cảm xúc” tại Trường trung học phổ thông chuyên Hà Nội-Amsterdam là một minh chứng sinh động cho thấy: Khi giáo dục nghệ thuật được tổ chức đúng mục tiêu, không áp lực kiểm tra hay điểm số, lấy học sinh làm trung tâm và có sự đồng hành của gia đình-xã hội, nghệ thuật sẽ trở thành điểm tựa tinh thần giúp thế hệ trẻ phát triển hài hòa cả về trí tuệ, thể chất và tâm hồn.
Bài và ảnh: THẾ HẢI