Bỏ qua điều hướng
•

Tìm ra công thức dự báo thời điểm AI đưa ra câu trả lời nguy hiểm

Tìm ra công thức dự báo thời điểm AI đưa ra câu trả lời nguy hiểm
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Các nhà khoa học Mỹ phát triển công thức toán học có thể dự báo thời điểm một số chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) chuyển từ phản hồi hữu ích sang nội dung có khả năng gây hại.

Công thức toán học có thể dự báo thời điểm AI tạo ra câu trả lời nguy hiểm - Ảnh 1.

AI có thể tạo ra những câu trả lời nguy hiểm trong một số tình huống - Ảnh: SPECTRAL-DESIGN/GETTY IMAGES

Giáo sư vật lý Neil Johnson và nghiên cứu sinh Frank Yingjie Huo thuộc Đại học George Washington (Mỹ) cho biết công thức mới có thể xác định những "điểm tới hạn" khiến chatbot chuyển sang hướng phản hồi không mong muốn.

Thứ tự đặt câu hỏi có thể khiến câu trả lời của AI thay đổi đáng kể, từ phản hồi tích cực sang những lời khuyên sai lầm.

Họ cho rằng sự thay đổi này không diễn ra ngẫu nhiên mà tuân theo một quy luật có thể mô hình hóa bằng toán học, theo trang LiveScience ngày 15-10.

Theo đó, công thức này tập trung vào một thành phần bên trong mạng thần kinh AI, được ví như "kim la bàn" nơi AI xử lý và xác nhận thông tin nào cần được chú trọng trong cuộc trò chuyện, nhằm nhận diện dấu hiệu hệ thống sắp thay đổi hành vi.

Công thức giúp ước tính liệu mô hình có thể chuyển sang câu trả lời không mong muốn ngay sau một câu hỏi hay vẫn trả lời bình thường trong một thời gian trước khi xuất hiện bước ngoặt.

AI có thể tạo ra những câu trả lời nguy hiểm trong một số tình huống, từ khuyến khích hành vi tự sát đến hỗ trợ tìm kiếm thông tin chế tạo vũ khí gây chết người.

Trong khi đó, các công ty phát triển AI thừa nhận vẫn còn nhiều điều chưa hiểu rõ về cách những mô hình này đưa ra quyết định.

Hiện các nhà phát triển sử dụng nhiều biện pháp bảo vệ, gồm lọc nội dung, học tăng cường và các rào chắn kỹ thuật nhằm giảm nguy cơ AI tạo phản hồi có hại.

Công thức mới được kỳ vọng bổ sung công cụ giúp phát hiện sớm những thời điểm hệ thống có nguy cơ đi chệch khỏi hành vi mong muốn.

Tuy nhiên, khả năng dự báo không đồng nghĩa với việc có thể ngăn chặn hoàn toàn các phản hồi nguy hiểm.

Phương pháp mới chỉ được thử nghiệm trên các mô hình mã nguồn mở đời cũ. Do đó, vẫn cần được kiểm chứng thêm trên nhiều mô hình AI hiện đại và trong những tình huống sử dụng thực tế trước khi có thể áp dụng rộng rãi.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí Patterns.

Công thức toán học có thể dự báo thời điểm AI tạo ra câu trả lời nguy hiểm - Ảnh 3.Anthropic: Ngày AI biết tự nhân bản đã rất gần!

Công ty Anthropic phát cảnh báo các mô hình AI có thể tiến gần đến khả năng tự nhân bản mà không cần con người can thiệp vào cuối năm 2026.

Nghiên cứu từ Đại học George Washington do Giáo sư vật lý Neil Johnson và nghiên cứu sinh Frank Yingjie Huo thực hiện đã công bố một công thức toán học có khả năng dự báo thời điểm chatbot trí tuệ nhân tạo chuyển hướng hành vi. Dữ liệu công bố trên tạp chí Patterns chỉ ra rằng sự dịch chuyển từ câu trả lời tích cực sang nội dung độc hại không diễn ra ngẫu nhiên mà chịu tác động trực tiếp từ thứ tự câu hỏi và tuân theo quy luật toán học xác định. Mô hình này tập trung phân tích thành phần định hướng chú ý trong mạng thần kinh nhân tạo, vốn hoạt động tương tự một kim la bàn điều phối luồng thông tin của cuộc hội thoại. Nhờ đó, giới chuyên môn có thể nhận diện các điểm tới hạn trước khi hệ thống đưa ra những chỉ dẫn sai lệch, tiếp tay tìm kiếm thông tin vũ khí hoặc khuyến khích hành vi nguy hiểm. Dù mở ra giải pháp bổ sung cho các rào chắn kỹ thuật và bộ lọc nội dung hiện nay, công thức toán học nói trên vẫn chưa thể ngăn chặn triệt để rủi ro phát sinh. Phương pháp hiện mới chỉ được thử nghiệm trên các mô hình mã nguồn mở thế hệ cũ, đòi hỏi quá trình kiểm chứng mở rộng trên các hệ thống AI hiện đại trong điều kiện vận hành thực tế.
amung