Phát biểu tại Đại hội đồng LHQ hôm qua, Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan đề xuất xây dựng một khuôn khổ hiệp ước của LHQ về các biện pháp an toàn khi sử dụng và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).
Báo The Straits Times dẫn lời ông Balakrishnan kêu gọi thế giới cần một quy tắc chung nhằm ứng phó rủi ro khi AI mất kiểm soát hoặc bị lạm dụng.
Một gian hàng tại Hội nghị AI thế giới (WAIC) tại Trung Quốc ngày 17.7
ẢNH: AFP
Trong một diễn biến khác, sau hội nghị thượng đỉnh tuần trước, Mỹ và Trung Quốc đã đạt được đồng thuận quan trọng về AI, bất chấp việc công nghệ này đang trở thành lĩnh vực cạnh tranh chiến lược. Theo đó, hai bên nhất trí thiết lập kênh liên lạc khẩn cấp nhằm xử lý các sự cố liên quan đến AI, đồng thời lên lịch cho vòng đối thoại tiếp theo về AI vào tháng 11.
Trong khi đó, giới doanh nghiệp tại châu Âu kêu gọi khu vực có cách tiếp cận cởi mở hơn, chuyển từ tâm lý lo sợ rủi ro sang tư duy nắm bắt cơ hội. Theo AFP, các công ty khởi nghiệp AI cho rằng châu Âu cần lạc quan hơn với AI để tránh tụt hậu trong cuộc chạy đua với Mỹ và Trung Quốc.
Trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh, nhưng cùng với tiềm năng lớn là những lo ngại về nguy cơ mất kiểm soát hoặc bị sử dụng sai mục đích. Trong bối cảnh đó, ông Balakrishnan kêu gọi thế giới xây dựng một quy tắc chung để ứng phó với các rủi ro liên quan đến AI. Lời kêu gọi được The Straits Times dẫn lại, nhấn mạnh rằng những thách thức của công nghệ mới cần được nhìn nhận vượt ra ngoài phạm vi từng quốc gia.
Điểm đáng chú ý trong đề xuất là nhu cầu có cách ứng phó chung, thay vì để mỗi bên tự xử lý những tình huống nguy hiểm theo cách riêng. Khi AI có thể bị lạm dụng hoặc vận hành ngoài tầm kiểm soát, việc phối hợp được xem là một phần quan trọng của nỗ lực giảm thiểu rủi ro. Tuy nhiên, thông tin được nêu không đưa ra chi tiết cụ thể về nội dung quy tắc hay cơ chế thực hiện mà ông Balakrishnan đề xuất.
Không khí quan tâm tới AI cũng thể hiện tại Hội nghị AI thế giới, gọi tắt là WAIC, diễn ra ở Trung Quốc. Một bức ảnh do AFP ghi lại cho thấy gian hàng tại hội nghị vào ngày 17.7, phản ánh sự hiện diện nổi bật của công nghệ này trong các sự kiện quốc tế. Hình ảnh ấy xuất hiện giữa lúc các nước vừa tìm cách khai thác tiềm năng AI, vừa quan tâm đến những rủi ro có thể đi kèm.
Trong một diễn biến khác, Mỹ và Trung Quốc đạt được đồng thuận quan trọng về AI sau cuộc gặp thượng đỉnh diễn ra vào tuần trước. Thỏa thuận được nêu cho thấy hai bên vẫn có thể tìm tiếng nói chung trong một lĩnh vực đang trở thành trọng tâm của cạnh tranh chiến lược. Đây là diễn biến đáng chú ý, bởi quan hệ giữa hai nước trong lĩnh vực công nghệ không chỉ có hợp tác mà còn có cạnh tranh.
Theo nội dung được bài viết thuật lại, Mỹ và Trung Quốc nhất trí thiết lập một kênh liên lạc khẩn cấp để xử lý các sự cố liên quan đến AI. Hai bên cũng lên lịch tổ chức vòng đối thoại tiếp theo về công nghệ này vào tháng 11, nối tiếp nỗ lực trao đổi sau hội nghị thượng đỉnh. Kênh liên lạc và cuộc đối thoại dự kiến tạo cơ hội để hai nước xử lý vấn đề AI thông qua tiếp xúc trực tiếp.
Sự đồng thuận không xóa đi thực tế rằng AI đang là một lĩnh vực cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc. Dù vậy, việc hai bên thống nhất cơ chế liên lạc khẩn cấp cho thấy nhu cầu trao đổi vẫn hiện diện bên cạnh cuộc đua công nghệ. Những bước đi được công bố tập trung vào việc duy trì đối thoại và xử lý sự cố, chứ bài viết không nêu một thỏa thuận rộng hơn về quản lý AI.
Ở châu Âu, giới doanh nghiệp lại đưa ra một lời kêu gọi khác, hướng tới cách tiếp cận cởi mở hơn với AI. Thay vì để nỗi lo về rủi ro chi phối hoàn toàn, các doanh nghiệp muốn khu vực chuyển sang tư duy nhìn nhận và nắm bắt cơ hội do công nghệ mang lại. Theo AFP, các công ty khởi nghiệp AI cho rằng thái độ lạc quan hơn có thể giúp châu Âu không bị tụt lại.
Lời kêu gọi từ các doanh nghiệp khởi nghiệp đặt ra một câu hỏi về cách cân bằng giữa thận trọng và đổi mới trong cuộc đua AI. Một mặt, ông Balakrishnan nhấn mạnh nhu cầu về quy tắc chung để ứng phó nguy cơ; mặt khác, doanh nghiệp châu Âu muốn tận dụng cơ hội thay vì chỉ tập trung vào nỗi sợ. Các diễn biến từ Mỹ, Trung Quốc và châu Âu cho thấy cuộc tranh luận về AI đang xoay quanh cả hợp tác, an toàn lẫn năng lực cạnh tranh.
