Tin đồn máy bay thương gia rơi do tên lửa quanh khu Mar-a-Lago của ông Trump bắn, có lý không?

Chỉ cách khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của Tổng thống Mỹ Donald Trump khoảng 11km, chiếc máy bay tư nhân Learjet 60 đã rơi xuống hạt Palm Beach, bang Florida, Mỹ vào chiều 1-11 theo giờ địa phương, khiến toàn bộ 9 người trên máy bay thiệt mạng.

Những yếu tố góp phần thổi bùng thuyết âm mưu

Video từ camera hành trình ghi lại cảnh chiếc máy bay lao xuống gần như theo phương thẳng đứng. Chỉ vài giây sau, chiếc Learjet 60 đâm xuống mặt đất như một quả tên lửa lao trúng mục tiêu. Ngay khi va chạm, máy bay bùng lên thành một quả cầu lửa, để lại một hố lớn trên mặt đất.

Số liệu của Cục Hàng không liên bang Mỹ (FAA) cho thấy máy bay đã giảm độ cao từ khoảng 10.744m xuống còn 2.667m chỉ trong hơn một phút, tương đương tốc độ hạ độ cao gần 107m mỗi giây.

Chiếc Learjet 60 đang trên hành trình từ sân bay quốc tế Austin-Bergstrom ở bang Texas của Mỹ đến sân bay North Eleuthera ở đảo quốc Bahamas thì gặp nạn tại Florida.

Trong lúc FAA và Ủy ban An toàn giao thông quốc gia Mỹ (NTSB) đang điều tra nguyên nhân vụ việc, trên mạng xã hội lại rộ lên thông tin: chiếc máy bay thương gia có thể đã bị hệ thống phòng không do quân đội Mỹ triển khai quanh khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump bắn hạ.

Những người theo thuyết âm mưu cho rằng khả năng máy bay bị hệ thống phòng không bắn hạ, thậm chí bị một tiêm kích F-16 của Không quân Mỹ tấn công, là hoàn toàn có thể xảy ra do máy bay gặp nạn gần nơi ở của ông Trump.

Truyền thông quốc tế, như báo Economic Times của Ấn Độ và trang International Business Times tại Anh, cũng đưa tin về giả thuyết máy bay bị bắn hạ. Thời điểm và địa điểm xảy ra tai nạn càng khiến những đồn đoán này lan rộng.

Cuối tháng 10, Bộ Tư lệnh Phòng thủ không gian Bắc Mỹ (NORAD) xác nhận đã triển khai các hệ thống phòng không tầm ngắn AN/TWQ-1 Avenger trên mặt đất quanh khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago theo đề nghị của Cơ quan Mật vụ Mỹ, trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh gia tăng.

Hệ thống phòng không Avenger có khả năng phóng tên lửa Stinger, loại tên lửa có thể đánh chặn máy bay và thiết bị bay không người lái hoạt động ở tầm thấp.

Đáng chú ý, ngày 1-11, thời điểm chiếc Learjet 60 gặp nạn, Tổng thống Trump cũng đang có mặt tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago.

Ngoài ra, dù không có tiêm kích F-16 nào của Không quân Mỹ được điều động vào ngày 1-11, lực lượng bảo vệ ông Trump từng triển khai tiêm kích để ứng phó với một tình huống an ninh tại Mar-a-Lago trong tháng trước. Cụ thể, hôm 24-10, một máy bay dân sự đi lạc vào vùng trời hạn chế quanh khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago đã khiến một tiêm kích F-16 được điều động để ứng phó. 

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu tiên vùng trời gần Mar-a-Lago bị xâm phạm. Trên thực tế, NORAD cho biết đã phải ứng phó hơn 60 máy bay gần khu dinh thự kể từ khi ông Trump bước vào nhiệm kỳ tổng thống thứ hai tháng 1-2025.

Những vụ xâm phạm vùng trời liên tiếp quanh Mar-a-Lago, các lần tiêm kích F-16 của NORAD được điều động ứng phó, việc triển khai hệ thống phòng không tầm ngắn Avenger vào cuối tháng 10, cùng sự hiện diện của Tổng thống Trump tại khu nghỉ dưỡng hôm 1-11 có thể là những yếu tố góp phần thổi bùng thuyết âm mưu trên mạng xã hội.

Vì sao giả thuyết máy bay bị hệ thống Avenger bắn hạ không thuyết phục?

Có lẽ bằng chứng có sức nặng nhất bác bỏ giả thuyết máy bay bị tên lửa bắn hạ chính là những lời cuối cùng của phi công lái chiếc Learjet hôm 1-11.

Bản ghi âm liên lạc giữa máy bay và kiểm soát viên không lưu cho thấy những giây phút cuối đầy hoảng loạn của nữ phi công khi chiếc máy bay thương gia lao xuống mặt đất.

Phi công thông báo máy bay gặp tình trạng đóng băng nhẹ và nhiễu động không khí ở mức trung bình. Sau đó, máy bay liên tục mất độ cao với tốc độ ngày càng lớn, buộc phi công phát tín hiệu khẩn cấp Mayday và cảnh báo máy bay sắp đâm xuống đất. Trong những giây cuối, phi công cho biết máy bay đang nghiêng 60 độ và thốt lên rằng họ không còn thời gian.

Nếu máy bay bị tên lửa bắn trúng, nhiều khả năng phi công đã thông báo rằng máy bay vừa bị tấn công. Trong một số trường hợp, phi công có thể báo cáo về một vụ nổ hoặc va chạm với chim thay vì ngay lập tức xác định máy bay bị tên lửa đánh trúng.

Tuy nhiên, trong cuộc trao đổi trên, phi công đề cập đến tình trạng "đóng băng nhẹ" và "nhiễu động không khí ở mức trung bình".

Hơn nữa, trong video từ camera hành trình ghi lại cảnh chiếc Learjet rơi, máy bay dường như vẫn nguyên vẹn cho đến khi đâm xuống đất. Nếu bị tên lửa đánh trúng hoặc chịu ảnh hưởng từ một vụ nổ tên lửa gần đó, thân máy bay thông thường sẽ xuất hiện những dấu vết hư hại.

Giả thuyết máy bay bị tên lửa đánh chặn cũng không thể lý giải góc lao xuống mặt đất bất thường và rất dốc của chiếc Learjet.

Bên cạnh đó, tầm bắn hạn chế của hệ thống phòng không Avenger càng khiến giả thuyết máy bay bị tên lửa bắn hạ trở nên thiếu thuyết phục.

Các tên lửa của hệ thống này nhìn chung có thể bắn hạ máy bay hoạt động ở độ cao khoảng 3.048 - 3.810m trong phạm vi vài km. Theo trang Global Security, tên lửa Stinger có tầm bắn hiệu quả khoảng 5km và tầm bắn tối đa 8km.

Trong khi đó, chiếc Learjet gặp nạn đang bay ở độ cao hơn 10.668m và rơi cách Mar-a-Lago khoảng 11km. Những con số này không phù hợp với khả năng tên lửa Stinger đánh chặn chiếc máy bay.

Theo trang EurAsian Times, nhiều cựu phi công cũng cho rằng các tình tiết của vụ tai nạn không phù hợp với giả thuyết máy bay bị tên lửa đánh chặn. Họ chỉ ra nhiễu động không khí và tình trạng đóng băng có thể là những nguyên nhân dẫn đến thảm kịch.

Video từ camera hành trình cho thấy chiếc máy bay phản lực lao nhanh từ trên trời xuống, chúi mũi đâm thẳng xuống đất rồi lập tức phát nổ, tạo thành một quả cầu lửa khổng lồ ở bang Florida, Mỹ.