"Tất cả chúng ta đều cảm thấy giận dữ và hổ thẹn. Nhìn những hình ảnh này, mọi người đều tự hỏi: Điều gì đang diễn ra trong đầu họ? Tại sao người Pháp lại có thể làm điều này với nước Pháp?", Tổng thống Emmanuel Macron nói trong bài phát biểu trên truyền hình tối 18/10, đề cập những thiệt hại từ làn sóng bạo loạn tại thủ đô Paris và nhiều thành phố lớn trước đó một ngày.
Tổng thống Macron khẳng định sẽ kiên quyết xử lý những nghi phạm kích động bạo lực, cam kết không đánh đồng người biểu tình ôn hòa và có yêu cầu chính đáng với những nhóm gây rối, cướp phá.
Tổng thống Emmanuel Macron phát biểu tối 18/10. Ảnh: X/EmmanuelMacron
Ông không ban bố tình trạng khẩn cấp như đề nghị từ một số chính trị gia cánh hữu, song cho biết chính quyền địa phương có thể chủ động cấm một số cuộc tụ tập trong những ngày tới nếu đánh giá đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ công trình công cộng và cơ sở kinh doanh.
Lãnh đạo Pháp yêu cầu Bộ trưởng Nội vụ rút kinh nghiệm, đặc biệt trong công tác thu thập tình báo và dự báo tình hình.
Khoảng 550.000-800.000 người hôm 17/10 tham gia các cuộc biểu tình trên khắp nước Pháp, nhằm phản đối tình trạng chi phí sinh hoạt gia tăng và chất lượng dịch vụ công suy giảm. Phần lớn người biểu tình tuần hành ôn hòa trên đường phố, nhưng nhiều địa điểm đã mất kiểm soát và hóa thành bạo loạn.
Tòa thị chính với tháp chuông 143 năm tuổi tại thành phố Limoges đã bị phóng hỏa. Hàng trăm cửa hàng đồ hiệu cao cấp và siêu thị tại Paris cùng các thành phố như Marseille, Bordeaux, Nice, Strasbourg đã bị đập phá và hôi của. Theo Liên đoàn Bán lẻ và Thương mại Pháp, khoảng 1.500 cơ sở kinh doanh bị hư hại, gây thiệt hại ước tính hàng trăm triệu euro.
Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez cho biết cảnh sát đã bắt gần 2.400 người trên toàn quốc. Gần 1.000 cảnh sát và hiến binh bị thương, trong đó 7 người bị thương nặng.
Tại Paris, cảnh sát tiếp tục đụng độ với người biểu tình và sử dụng hơi cay để giải tán đám đông ở Quảng trường Cộng hòa trong ngày 18/10. Tình trạng phóng hỏa, đập phá và cướp tài sản vẫn tiếp diễn.
Tại Lyon, các nhóm thanh niên tìm cách cướp một cửa hàng thời trang xa xỉ nhưng đã bị cảnh sát ngăn chặn. Tại Bordeaux, một nhóm người đeo mặt nạ còn xông vào nơi ở của quan chức địa phương.
Thanh niên đập phá một cửa hàng tại Quảng trường Cộng hòa, thủ đô Paris, đêm 18/10. Ảnh: AFP
Giám đốc điều hành chuỗi bán lẻ Carrefour Alexandre Bompard cho biết 50 cửa hàng của hãng bị hư hại, trong đó 20 địa điểm bị cướp phá, với thiệt hại lên tới hàng chục triệu euro.
Bộ trưởng Kinh tế Pháp Roland Lescure cam kết hỗ trợ các chủ doanh nghiệp chịu thiệt hại.
Làn sóng bất ổn diễn ra trước cuộc bầu cử tổng thống Pháp năm tới, trong bối cảnh ông Macron không thể tái tranh cử. Ứng viên cánh tả Jean-Luc Melenchon cảnh báo tình hình có thể vượt khỏi tầm kiểm soát nếu những bất mãn xã hội không được giải quyết.
Marine Le Pen, lãnh đạo đảng Tập hợp Quốc gia cực hữu, cho rằng Pháp không thể chấp nhận bạo lực và phá hoại trở thành hình ảnh thường nhật. Bà cho rằng làn sóng bạo lực hiện nay còn chứng tỏ chính phủ "đã kiệt quệ, không còn sức lực và mất phương hướng".
Thanh Danh (Theo AFP, Reuters)