Tổng thống Emmanuel Macron có bài phát biểu trên truyền hình tối 18/10, một ngày sau khi diễn ra biểu tình trên toàn nước Pháp phản đối chi phí sinh hoạt đắt đỏ và bảo vệ các dịch vụ công. Bạo lực đã bùng phát nghiêm trọng tại nhiều thành phố, xe cộ bị đốt, cửa hàng ở nhiều đường phố bị đập phá và cướp bóc.
Tổng thống Pháp cho biết đã yêu cầu chính phủ rút ra bài học về công tác nắm bắt tình hình và dự báo các nguy cơ từ biểu tình để tránh tái diễn các vụ bạo loạn nghiêm trọng như trong ngày 17/10. Các cuộc điều tra sẽ được ‘‘tiến hành với tất cả sự khẩn trương cần thiết và nhanh nhất có thể, đồng thời việc xử lý những đối tượng phá hoại và cướp bóc phải mang tính làm gương’’.
Tổng thống Pháp cũng khẳng định rằng những kẻ ‘‘phá hoại’’ tài sản và ‘‘hôi của’’ sẽ bị ‘‘truy tố và trừng trị’’. Chính phủ sẽ “không khoan nhượng” trong việc đối phó với những kẻ gây bạo loạn và các tỉnh trưởng sẽ “đưa ra những quyết định cần thiết” để bảo vệ các thành phố, thậm chí có thể “cấm” một số cuộc tụ tập nhất định nếu cần thiết.
Ngày 17/10, bạo lực bùng phát đã lấn át không khí biểu tình ôn hòa. Trên nhiều đường phố tại Paris và một số thành phố lớn khác của Pháp, hàng trăm cửa hàng, siêu thị và doanh nghiệp đã trở thành mục tiêu cướp phá của các đối tượng bịt mặt.
Các vụ bạo loạn nghiêm trọng đã xảy ra tại các thành phố gồm Paris, Lille, Lyon, Marseille, Limoges và Rennes. Nhiều người xông vào các tòa thị chính và văn phòng chính quyền địa phương để đập phá. Tại Limoges, tòa thị chính có từ thế kỷ 19 đã bị lửa phá hủy phần lớn.
Theo cảnh sát Paris, các nhóm gây bạo động đã tổ chức các hoạt động phá hoại có quy mô đặc biệt lớn, từ 500 đến hơn 1.000 người. Tại Marseille, các nhà chức trách cho biết, vào lúc cao điểm trong ngày 17/10, có hơn 30 nghìn người tham gia các vụ phá hoại và cướp bóc, trong đó có 8 nghìn đối tượng gây bạo loạn.
Thống kê sơ bộ về thiệt hại về kinh tế do các vụ cướp phá ở mức rất lớn. Theo ông Alexandre Bompard, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Phân phối Pháp, khoảng 1.500 doanh nghiệp (cửa hàng, siêu thị, nhà hàng, quán bar, ngân hàng) đã bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các vụ bạo loạn, thiệt hại hàng trăm triệu euro.
Chủ tịch Quốc hội Pháp Yaël Braun-Pivet đã đề xuất thành lập một Ủy ban điều tra của Quốc hội về các sai phạm cũng như công tác giữ gìn trật tự trong ngày 17/10.
Dự kiến tuần này, Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu sẽ có cuộc họp với các đảng phái chính trị để xem xét tình trạng bạo lực từ biểu tình, cũng như gặp các công đoàn, tổ chức sinh viên, chính quyền địa phương và các nghị sĩ nhằm xây dựng các giải pháp liên quan đến các vấn đề xã hội.
Cũng trong ngày 17/10, biểu tình phản đối chi phí sinh hoạt tăng cao đã diễn ra tại Bỉ, Pháp, Italia và Bồ Đào Nha. Các cuộc biểu tình ở Pháp và một số nước châu Âu diễn ra vào thời điểm chuẩn bị tổ chức các cuộc bầu cử quan trọng, như bầu cử Tổng thống Pháp vào tháng 4/2027.
KHẢI HOÀN - TRUNG HƯNG
Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Pháp