Từ những chuyến bay UAV đến dữ liệu phục vụ quản lý vùng trồng - Thanh Niên

Với những vùng sản xuất rộng, phân tán, việc cập nhật hiện trạng cây trồng thường tốn nhiều thời gian và nhân lực. Kết nối thiết bị bay không người lái (UAV), công nghệ AI và hệ sinh thái nông nghiệp VNPT Green, VNPT đang phát triển giải pháp đưa dữ liệu khảo sát từ trên cao vào quy trình quản lý sả...

Từ hình ảnh UAV đến thông tin về vùng trồng

Với những vùng sản xuất có diện tích lớn hoặc địa hình phức tạp, việc khảo sát thủ công khó đáp ứng yêu cầu cập nhật thường xuyên. Sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) sẽ giúp thu thập hình ảnh từ trên cao. Nhưng, để khai thác những hình ảnh này phục vụ quản lý sản xuất thì cần có công cụ xử lý, phân tích và kết nối với các dữ liệu liên quan. Đây là bài toán VNPT hướng tới khi phát triển VNPT UAV Platform, nền tảng quản lý và khai thác dữ liệu UAV, kết hợp công nghệ AI và định hướng liên thông với hệ sinh thái nông nghiệp VNPT Green.

Thay vì tổ chức các chuyến bay riêng lẻ rồi xử lý dữ liệu bằng nhiều công cụ khác nhau, VNPT UAV Platform hướng đến quản lý thống nhất toàn bộ quy trình, từ lập kế hoạch bay, tổ chức nhiệm vụ, quản lý thiết bị đến thu thập, xử lý và hiển thị kết quả trên bản đồ số. Dữ liệu được tổ chức tập trung, có thể tra cứu theo khu vực, thời điểm và đối chiếu giữa các đợt khảo sát. Khâu phân tích là nơi AI tham gia xử lý dữ liệu hình ảnh thu thập từ UAV. Tùy theo mô hình được tích hợp và yêu cầu của từng bài toán, hệ thống có thể nhận diện đối tượng, phân loại hiện trạng, phát hiện dấu hiệu bất thường và thể hiện kết quả thành các lớp thông tin trực quan trên bản đồ.

Trong giám sát cây trồng, AI kết hợp dữ liệu từ cảm biến phù hợp để phân tích chỉ số thực vật NDVI, giúp nhận diện những khu vực sinh trưởng khác biệt và khoanh vùng cần kiểm tra. Kết quả này hỗ trợ cán bộ kỹ thuật xác định vị trí cần chú ý nhưng chưa đủ để kết luận về sâu bệnh hoặc nguyên nhân bất thường nếu chưa đối chiếu với dữ liệu chuyên ngành và kiểm tra thực địa. Dữ liệu được lưu trữ qua các đợt khảo sát còn giúp theo dõi sự thay đổi của vùng trồng, phục vụ quản lý sản xuất.

Để đáp ứng các nhu cầu khai thác khác nhau, VNPT UAV Platform được phát triển theo định hướng: tự động hóa quy trình, tích hợp AI, xây dựng nền tảng dùng chung, hỗ trợ đa thiết bị và đa mục tiêu. Nền tảng hướng tới khả năng kết nối nhiều dòng UAV, cảm biến và cấu hình nhiệm vụ, phục vụ các công việc như lập bản đồ vùng trồng, giám sát sinh trưởng, phát hiện bất thường, kiểm tra hạ tầng và khai thác dữ liệu hiện trường. Cách tổ chức này giúp dữ liệu từ các chuyến bay có thể được quản lý và sử dụng trong một quy trình thống nhất, thay vì phân tán theo từng thiết bị hoặc nhiệm vụ khảo sát.

Kết nối dữ liệu UAV với hệ sinh thái nông nghiệp VNPT Green

Nếu UAV cung cấp hình ảnh và AI hỗ trợ phân tích hiện trạng, việc kết nối với các hệ thống quản lý chuyên ngành sẽ mở rộng khả năng sử dụng dữ liệu trong hoạt động sản xuất. Theo định hướng này, VNPT UAV Platform được phát triển để kết hợp với hệ sinh thái VNPT Green. Dữ liệu hình ảnh và không gian thu thập từ UAV được xử lý, phân tích và hiển thị trên bản đồ số. Các hệ thống chuyên ngành có thể khai thác kết quả để quản lý vùng trồng, theo dõi sản xuất và hỗ trợ điều hành.

Trong quản lý vùng trồng, dữ liệu UAV có thể hỗ trợ xây dựng bản đồ hiện trạng, ghi nhận ranh giới, diện tích theo kết quả khảo sát và theo dõi những thay đổi qua các thời điểm. Khi được kết nối với hồ sơ quản lý, các thông tin này tạo thêm cơ sở để đối chiếu, kiểm tra và tổng hợp báo cáo, đồng thời không thay thế những hồ sơ pháp lý hoặc dữ liệu được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Đối với giám sát sản xuất, việc kết hợp ảnh đa phổ với dữ liệu thời tiết, đất đai và thông tin canh tác có thể hỗ trợ nhận diện những khu vực sinh trưởng khác biệt, khoanh vùng nghi vấn sâu bệnh hoặc thiếu đồng đều. Trên cơ sở kết quả kiểm tra và đánh giá chuyên môn, người quản lý có thêm thông tin để xem xét phương án sử dụng nước, phân bón và nguồn lực phù hợp với từng khu vực.

Một hướng ứng dụng khác là bổ sung dữ liệu không gian vào quy trình truy xuất nguồn gốc nông sản. Bản đồ vùng trồng, lịch sử khảo sát và những thay đổi được ghi nhận có thể được liên kết với hồ sơ sản xuất, nhật ký canh tác và dữ liệu trong chuỗi cung ứng, hỗ trợ đối chiếu và minh bạch thông tin giữa các bên liên quan. Việc truy xuất đầy đủ vẫn phụ thuộc vào sự kết nối của các hồ sơ và nguồn dữ liệu có thẩm quyền.

Trong định hướng phát triển tiếp theo, VNPT UAV Platform sẽ tiếp tục mở rộng khả năng tích hợp thiết bị, cảm biến, mô hình AI và dữ liệu chuyên ngành; chuẩn hóa quy trình từ tổ chức chuyến bay đến tổng hợp báo cáo, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý dữ liệu tập trung và phân quyền khai thác.

Từ việc thu thập hình ảnh bằng UAV đến phân tích bằng AI và kết nối với VNPT Green, giải pháp được phát triển theo hướng hình thành một quy trình dữ liệu xuyên suốt, có thể phục vụ nhiều nhiệm vụ quản lý nông nghiệp. Điểm đáng chú ý không nằm ở việc có thêm một công cụ khảo sát mà ở khả năng đưa dữ liệu từ thực địa vào hệ thống quản lý sản xuất để thông tin được cập nhật, đối chiếu và sử dụng khi cần đưa ra quyết định.