HĐND TP HCM ngày 22/9 thông qua nghị quyết quy định việc ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm. Nghị quyết có hiệu lực từ 1/10, cùng thời điểm Luật Phát triển đô thị có hiệu lực.
Theo nghị quyết, Chủ tịch UBND cấp xã được quyết định ngừng điện, nước với công trình xây dựng sai quy hoạch, không phép, sai phép; công trình miễn phép nhưng thi công sai thiết kế; công trình lấn, chiếm đất hoặc vi phạm quy định phòng cháy chữa cháy (PCCC), môi trường. Vũ trường, karaoke không bảo đảm an toàn PCCC và công trình phải phá dỡ, di dời khẩn cấp nhưng không chấp hành cũng thuộc diện áp dụng.
Biện pháp này chỉ được thực hiện khi người vi phạm đã được yêu cầu bằng văn bản dừng thi công, chấm dứt vi phạm hoặc hoạt động nhưng vẫn không chấp hành.
Trong hai ngày làm việc kể từ khi phát hiện vi phạm, người thi hành công vụ lập biên bản, hoàn thiện hồ sơ. Chủ tịch UBND cấp xã có một ngày để ra quyết định; đơn vị điện, nước ngừng cung cấp trong 24 giờ từ khi nhận quyết định. Khi vi phạm được khắc phục, điện, nước được cấp lại trong 24 giờ.
45 căn hộ vi phạm xây dựng ở phường Thạnh Xuân (cũ) nay là Thới An, TP HCM. Ảnh: Đình Văn
Tại phiên thảo luận, đại biểu Phan Thành Tân cho rằng việc ngừng điện, nước tác động trực tiếp đến sinh hoạt, do đó cần xác định rõ phạm vi áp dụng, nhất là với trường hợp sửa chữa, xây dựng nhà ở.
Giám đốc Sở Xây dựng Trần Quang Lâm cho biết Luật Phát triển đô thị đã quy định các trường hợp được áp dụng; nghị quyết làm rõ trình tự, thủ tục và thẩm quyền, bảo đảm công khai, minh bạch. Thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, quy chế quản lý đô thị và đề xuất thêm các trường hợp miễn giấy phép xây dựng.
Chủ tịch HĐND TP HCM Võ Văn Minh đánh giá việc bổ sung công cụ ngừng điện, nước là cần thiết, song quan trọng là cách thực thi. Trước đây, một số công trình trái phép khó đình chỉ do quy trình xử lý kéo dài từ phường lên thành phố, đến khi xử lý thì có thể đã hoàn thiện. Ông yêu cầu kiểm soát, ngăn chặn vi phạm ngay từ đầu.
Theo chính quyền thành phố, vi phạm trật tự xây dựng còn phức tạp, nhất là tại khu vực đô thị hóa nhanh. Giai đoạn 2020-2024, bình quân mỗi ngày thành phố phát hiện, xử lý 1,36 vụ xây dựng không phép, sai phép hoặc sai quy hoạch. Trong 9 tháng đầu năm nay, số trường hợp vi phạm xây dựng được phát hiện, xử lý là 629.
Về PCCC, 6 tháng đầu năm, thành phố xảy ra 228 vụ cháy, làm 14 người chết, 27 người bị thương, thiệt hại khoảng 207 tỷ đồng. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng ghi nhận các vi phạm như che chắn lối thoát nạn, hệ thống điện không an toàn, sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt sai quy định.
Thành phố cho biết dù thường xuyên kiểm tra, xử lý, một số trường hợp vẫn cố tình tiếp tục thi công hoặc hoạt động vi phạm. Biện pháp ngừng điện, nước nhằm ngăn chặn các hành vi đang tiếp diễn.
Cơ chế này được xây dựng trên cơ sở khoản 2 Điều 16 Luật Phát triển đô thị, đồng thời tham khảo kinh nghiệm Hà Nội. Đến ngày 30/4/2026, Hà Nội đã ban hành 801 quyết định ngừng cung cấp điện, nước với công trình, cơ sở vi phạm quy hoạch, trật tự xây dựng, đất đai và PCCC.
Lê Tuyết