Ngày 7/10, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM (VIFC-HCMC) đã phối hợp với Tổ chức tài chính quốc tế (IFC, một thành viên của Ngân hàng Thế giới) tổ chức cuộc họp tham vấn về phát hành trái phiếu quốc tế tại VIFC-HCMC.
Từng đợt phát hành cập nhật theo nhu cầu giải ngân
Theo báo cáo của Sở Xây dựng, nguồn vốn ngân sách dự kiến cân đối cho đầu tư kết cấu hạ tầng giai đoạn 2026-2030 khoảng 975.000 tỷ đồng, đáp ứng khoảng 31% nhu cầu hơn 3,17 triệu tỷ đồng. Như vậy, nhu cầu huy động vốn để đầu tư cho các dự án mở rộng giao thông công cộng, tăng kết nối vùng, giảm ùn tắc, ngập nước và cải thiện hệ thống xử lý nước thải của TPHCM trong vài năm tới lên hơn 2,1 triệu tỷ đồng.
Lúc này, việc huy động vốn cho các tuyến metro, dự án cầu đường, hạ tầng được mở qua kênh Trung tâm tài chính quốc tế.
VIFC-HCMC đang phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân (HĐND) TPHCM về phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Phó chủ tịch UBND TPHCM Trương Minh Huy Vũ trao đổi với các nhà đầu tư tại cuộc họp (Ảnh: BTC).
Theo dự thảo tờ trình, trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình được định hướng trở thành một trong những sản phẩm nền tảng đầu tiên của Trung tâm tài chính quốc tế. Việc hình thành sản phẩm này được kỳ vọng tạo thêm nguồn vốn trung và dài hạn cho các dự án trọng điểm, đồng thời phát triển hệ sinh thái tư vấn, xếp hạng tín nhiệm, thu xếp vốn và các dịch vụ hỗ trợ tại VIFC-HCMC.
Ông Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, đề xuất tổ chức nhiều đợt phát hành trong một chương trình trung hạn. Hồ sơ và các công việc chuẩn bị chung được xây dựng từ đầu; từng đợt phát hành được cập nhật theo nhu cầu giải ngân, khả năng trả nợ và điều kiện thị trường.
Dự thảo đề xuất UBND thành phố chủ động quyết định thời điểm, quy mô, đồng tiền, kỳ hạn và thị trường mục tiêu của từng đợt phát hành trong phạm vi đề án và các giới hạn được HĐND thành phố phê duyệt. Cách tiếp cận này hướng tới huy động vốn bám sát tiến độ công trình, hạn chế vay quá sớm và tránh tập trung nghĩa vụ trả nợ vào cùng một thời điểm.
Để hỗ trợ triển khai, dự thảo cũng đề xuất sử dụng hệ thống đăng ký, lưu ký, thanh toán và giao dịch trong nước hoặc quốc tế phù hợp, được thị trường mục tiêu chấp nhận, khi hạ tầng của Trung tâm tài chính quốc tế chưa đáp ứng yêu cầu.
Nhà đầu tư cần thấy nguồn trả nợ và dự án sẵn sàng sử dụng vốn
Từ góc nhìn nhà đầu tư, ông Pavel Kochanov, Chuyên gia cao cấp về tài chính đô thị của IFC, phân tích các yếu tố quyết định năng lực vay nợ của thành phố gồm nền tảng kinh tế, cơ cấu thu - chi, thanh khoản, nghĩa vụ nợ và chất lượng quản trị tài chính. Việc đánh giá cần dựa trên mô hình tài chính cho toàn bộ kỳ hạn vay, có tính đến các kịch bản bất lợi.
Yêu cầu xuyên suốt là khả năng trả nợ bằng nguồn lực tự tạo, với mức dự phòng an toàn phù hợp. Báo cáo tài chính, dữ liệu ngân sách và thông tin về các nghĩa vụ nợ tiềm ẩn cần đủ rõ để nhà đầu tư đánh giá. Chính sách vay nợ cũng cần kiểm soát rủi ro lãi suất, tỷ giá và tái cấp vốn.
Nhà đầu tư phát biểu tại cuộc họp (Ảnh: BTC).
Ở khâu lựa chọn dự án, ông Neeraj Gupta, Chuyên gia đầu tư trưởng của IFC, đề xuất ưu tiên những dự án đã hoàn thành nghiên cứu khả thi, có mặt bằng, giấy phép và hồ sơ hợp đồng cần thiết, có thể giải ngân và sớm tạo ra kết quả. Tiến độ sử dụng vốn là yếu tố quan trọng: vốn huy động chưa đưa vào công trình vẫn phát sinh chi phí, làm giảm hiệu quả tài chính của đợt phát hành.
Đối với metro, kinh nghiệm quốc tế được IFC giới thiệu cho thấy cấu trúc tài chính cần phân bổ hợp lý rủi ro về lượng hành khách, mặt bằng và nghĩa vụ thanh toán giữa các bên. Đối với công trình cấp thoát nước và hạ tầng công cộng, cần xem xét đồng thời nguồn thu dự án, khả năng hỗ trợ từ ngân sách và lợi ích phát triển. Việc lựa chọn công cụ tài chính vì vậy phải bám sát đặc điểm của từng nhóm dự án.
Phát biểu tại cuộc họp, ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, ví trái phiếu quốc tế như một cây cầu kết nối thành phố với các nhà đầu tư toàn cầu. Cây cầu đó cần được xây dựng trên bốn trụ cột: quy hoạch vững chắc, kỷ luật tài khóa, dự án được chuẩn bị kỹ lưỡng và khuôn khổ pháp lý đầy đủ.
Hiện tại, Luật Phát triển đô thị tạo cơ sở pháp lý, mở ra cơ hội để thành phố thúc đẩy triển khai. Các cơ quan liên quan cần tiếp tục rà soát yêu cầu của pháp luật trong nước, pháp luật quốc tế và thông lệ thị trường, chuyển cơ sở pháp lý thành phương án và quy trình thực hiện cụ thể.
Trong 5 năm tới, thành phố cần nguồn lực lớn để phát triển đường sắt đô thị, đường cao tốc, trung tâm dữ liệu, hạ tầng môi trường, cấp nước và xử lý nước thải. Tiếp cận thị trường trái phiếu quốc tế vì vậy là một yêu cầu thực tiễn, cần được triển khai nghiêm túc và bền vững. Thành phố có nhiều nhu cầu đầu tư, nhưng cần xác định thứ tự ưu tiên, lựa chọn dự án phù hợp và tập trung nguồn lực chuẩn bị.
Có dự án mới là bước đầu, điều quyết định là đưa dự án đến trạng thái sẵn sàng tiếp nhận nguồn vốn quốc tế. Ông Vũ nhấn mạnh đợt phát hành đầu tiên sẽ là nhịp cầu đặt nền móng cho uy tín của thành phố trên thị trường vốn quốc tế. Từ nền tảng đó, thành phố có thể mở đường cho các đợt phát hành tiếp theo, hình thành kênh huy động vốn lâu dài và tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nguồn vốn quốc tế thông qua VIFC-HCMC.