TPHCM dự kiến phân quyền đặt tên đường cho cấp xã

Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về đặt, đổi tên đường và công trình công cộng, dự kiến trình HĐND thành phố tại kỳ họp chuyên đề tháng 10. Quy định mới nhằm thể chế hóa thẩm quyền được giao theo Luật Phát triển đô thị, đồng thời xử lý tình trạng đường thiếu tên, trùng tên hoặc được đặt tên tự phát. Theo Dân Trí, đây là bước chuẩn bị quan trọng trong bối cảnh thành phố mở rộng quy mô hạ tầng giao thông sau sáp nhập. Nhiều tuyến đường mới xuất hiện nhưng chưa có tên chính thức, trong khi một số tuyến khác được gọi theo cách tự phát, gây khó khăn cho quản lý đô thị. Tình trạng này cũng ảnh hưởng trực tiếp đến giao dịch hành chính, việc xác định địa chỉ và sinh hoạt thường ngày của người dân tại các khu vực phát triển nhanh. Vì vậy, dự thảo đề xuất cơ chế cho phép xem xét đặt tên đường trước hoặc sau thời điểm tuyến đường được đưa vào sử dụng. Danh mục công trình công cộng được xem xét đặt tên khá rộng, gồm quảng trường, công viên, bến xe, cầu, tuyến đường sắt và các ga đường sắt. Ngoài ra, tuyến đường thủy, bến phà, bến thủy nội địa phục vụ vận chuyển hành khách cũng thuộc phạm vi có thể được đặt hoặc đổi tên. Các công trình văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao, y tế, giáo dục, du lịch, vui chơi giải trí cũng được đưa vào danh mục này. Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là đề xuất phân quyền cho HĐND cấp xã quyết định đặt, đổi tên các tuyến đường đô thị và công trình công cộng do UBND cấp xã quản lý. Cách làm này được kỳ vọng giúp việc xử lý tên đường sát thực tế địa phương hơn, nhất là tại những khu vực có nhiều tuyến mới hình thành. Tuy nhiên, quy trình vẫn yêu cầu lấy ý kiến Hội đồng tư vấn thành phố, các sở, ngành chuyên môn và nhân dân trước khi quyết định. Dự thảo cũng đặt ra những nguyên tắc nhằm bảo đảm tên đường có tính khoa học, giá trị văn hóa và thuận tiện trong đời sống đô thị. Tên các nhân vật lịch sử cùng thời kỳ hoặc cùng lĩnh vực hoạt động được ưu tiên bố trí gần nhau, qua đó hình thành những cụm tên đường có mối liên hệ rõ ràng. Cách sắp xếp này giúp người dân dễ nhận biết đặc điểm khu vực, đồng thời góp phần giới thiệu lịch sử qua không gian đô thị. Với những địa danh gắn liền sự kiện lịch sử hoặc từng là đơn vị hành chính xưa, thành phố sẽ ưu tiên đặt tên tuyến đường đi qua bằng tên nhân vật lịch sử liên quan đến địa danh hoặc sự kiện ấy. Đối với đường nhánh, đường trong khu cư xá và khu dân cư, tên đường có thể kết hợp tên tuyến chính với số thứ tự tự nhiên tăng dần. Số thứ tự được sắp xếp theo hướng từ Bắc xuống Nam hoặc từ Đông sang Tây, tạo quy luật dễ theo dõi hơn. Các tuyến đường dài, thông suốt được ưu tiên giữ một tên gọi nhằm tránh gây nhầm lẫn trong đi lại, giao nhận và quản lý địa chỉ. Nếu tuyến đường bị ngắt khúc bởi giao lộ lớn hoặc vòng xoay, đoạn tiếp theo có thể được xem xét đặt tên khác, tùy đặc điểm thực tế. Dự thảo đồng thời yêu cầu tên được chọn để đặt hoặc đổi cho đường và công trình công cộng không trùng nhau giữa các xã, phường và đặc khu. Không chỉ tập trung vào đường bộ, Điều 4 lần đầu đưa ra quy tắc riêng cho hệ thống đường sắt và đường sắt đô thị tại TPHCM. Tên tuyến đường sắt có thể xác định theo địa danh của ga đầu, ga cuối, hoặc theo số thứ tự hay ký tự liên tục. Tên nhà ga metro và ga đường sắt được lựa chọn dựa trên địa danh, tên danh nhân lịch sử, anh hùng dân tộc hoặc di tích lịch sử, văn hóa ngay tại vị trí đặt ga.