Bỏ qua điều hướng
•

Trần Tiến, nhạc và đời: Mẹ luôn phù hộ cho tôi

Trần Tiến, nhạc và đời: Mẹ luôn phù hộ cho tôi
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Ai cũng có người mẹ của riêng mình, dù nghèo khó, bất hạnh hay khốn khổ. Nhưng chỉ khi mẹ ta bay về trời, theo những làn mây trắng, lúc đó ta mới thấy mình thực sự cô độc. Bởi chỉ có bên mẹ cha, ta mới thực sự hạnh phúc.

"MẸ ƠI CON ĐÃ GIÀ RỒI…"

Có những bài, gần như được viết bằng nước mắt như Chị tôi, Mẹ tôi, Quê nhà. Tôi chưa bao giờ hát cho ai nghe, vì hát không nổi, thế nào cũng khóc nhớ mẹ, nhớ chị, nhớ quê. Thường là tôi cất đi như một kỷ niệm riêng. Nhưng giữ được năm mười năm, rồi mọi người cũng biết.

Biển sóng thét gào một ngày nhớ mẹ sóng trào khơi xa. Trời gió mây ngàn một ngày khóc mẹ trăm ngàn sao rơi.

Mẹ ơi thế giới mênh mông mênh mông không bằng nhà mình. Tuổi thơ như chiếc gối êm êm cho tuổi già úp mặt...

Tôi thấy vui vì được chia sẻ cùng mọi người những người mẹ, người chị, và những quê nhà nhớ thương ai cũng có trên đời.

Mẹ ơi con đã già rồi con ngồi nhớ mẹ khóc như trẻ con. Mẹ ơi con đã già rồi con ngồi ngớ ngẩn nhớ căn nhà xưa. Ngày xưa cha ngồi uống rượu mẹ ngồi đan áo. Ngoài hiên mùa đông cây bàng lá đổ….

Trần Tiến, nhạc và đời: Mẹ luôn phù hộ cho tôi- Ảnh 1.

Nhạc sĩ Trần Tiến và mẹ

Ảnh: nhạc sĩ Trần Tiến cung cấp

Mọi thứ ta cố gắng và nhận được trên đời chỉ là phù du, không thể so sánh được với niềm hạnh phúc ấy. Hiểu được điều này, đôi khi tóc đã điểm bạc, để lại trong ta, niềm ân hận suốt đời, khi mẹ còn sống ta chưa làm gì để mẹ vui, thì người đã đi rồi. Bài này tôi viết nhân ngày giỗ mẹ, tôi để bản chép tay lên bàn thờ bên hoa cúng. Cháu Hà ở nước ngoài về thấy chép lại mang đi hát và có đổi câu đầu để hát nhớ mẹ cháu đã mất: Mẹ ơi, con lấy chồng rồi…

Tôi thần tượng mẹ tôi. Bà sống như phật tử, tấm lòng bao la theo Bồ tát Quan âm. Có ngày, một phật tử là doanh nhân đến nhờ tôi viết về doanh nghiệp của ông, toàn đệ tử Phật. Tôi là tín đồ của khoa học nhưng cũng tin có nhiều điều khoa học phải nghiêng mình, bó tay, trước những sự thật không thể giải thích. Một ngày tôi bị ung thư vòm họng giai đoạn cuối. Nhớ mẹ thường cầu Phật ban ơn, tôi cũng làm theo mẹ. Ngày ngày tôi niệm cùng một nén hương, cầu đấng bề trên phù hộ độ trì, tai qua nạn khỏi.

Hơn một năm trôi qua, tôi lấy lại được thanh đới, trí óc minh mẫn và những chiêm nghiệm hành trình về ký ức cùng bạn đây. Đấng bề trên, tôi nghĩ là tạo hóa sinh ra muôn loài cùng một lúc. Mỗi loài có thế mạnh thế yếu và hạnh phúc khổ đau riêng. Từ chú kiến bé nhỏ đến tôi, một nhạc sĩ... chúng ta ngang nhau về hạnh phúc, khổ đau, tạo hóa ban cho. Thuyết tiến hóa thì đúng, nhưng tôi không tiến hóa từ em kiến. Cậu ấy là bạn tôi. Miễn tranh luận chuyện này. Vì tạo hóa sinh ra bạn, ra tôi và ra em kiến. Hãy tự mình chiêm nghiệm buồn vui của chính mình. Đừng bao giờ so đo với ai…

Kể lại chuyện bài hát Sen hồng hư không, đây dường như là tác phẩm do mẹ phù hộ cho tôi lúc sống khó khăn. Tôi sẽ đưa bài này vào trong tuyển tập nhạc cuối đời. Lúc đầu, tôi đi tham quan và sống với doanh nghiệp đặt hàng tôi biết bao ngày, mà không có một nốt nhạc nào xuất hiện trong đầu. Đến hạn hợp đồng, tôi đành xin lại số tài khoản để hoàn chuyển tạm ứng. Chủ tịch tập đoàn thấy thế gọi điện ngay: "Anh ơi, em chẳng giúp được anh cái gì, anh là người của công chúng. Anh không có hứng thì thôi, cứ tiêu đi. Anh chẳng nợ gì chúng em cả". Cú điện thoại đến lúc 17 giờ 30. Ngay lập tức 18 giờ 30 bài hát hoàn thành không sửa một nốt nhạc, không thay một chữ. Đó chính là bài hát các bạn cùng giới phật tử trong và ngoài nước đã nghe qua giọng hát Tùng Dương.

MỘT CHÚT VỀ TẠM BIỆT CHIM ÉN

Tôi đến Đà Lạt ngày ấy, tiếng súng vừa ngưng. Mặc áo lính ngồi trong quán cà phê, chợt nhìn thấy một khuôn mặt đẹp bên bàn đối diện. Thế rồi ngẩn ngơ, nhìn cô ấy trả tiền, đứng dậy bỏ đi. Thế rồi lẽo đẽo đi theo. Thế rồi cô ấy chạy, chạy về nhà, đóng cổng, cài then. Ngoài nhà, giàn hoa tím vẫn vô tư mơ mộng. Bầu trời, đàn chim én vẫn bay lượn dưới những mái nhà. Còn tôi, đứng đực ra, như đứa trẻ vừa mất một cái gì quý lắm.

Vài năm sau, có dịp về Đà Lạt, tôi lại ghé ngôi nhà có giàn hoa tím đó. Trước cửa có bà bán nước kêu: "Anh hỏi ai?" Lúng túng, tôi không biết nói sao, vì tôi đâu biết tên người ta. Tôi đành nói bịa, rằng tôi nợ tiền một cô gái ở đây. Hồi nào? Cũng cách đây ba, bốn năm gì đó. Nợ gì mà bây giờ mới trả? Nhà người ta đi lâu rồi. Không còn ai đâu.

Chuyện chỉ có thế. Người đẹp bay đi, như đàn chim én không tên, bay đi. Để lại giàn hoa tím và bài hát cho tôi. Cậu lính si tình ngẩn ngơ ngày ấy. Chiến tranh là tàn phá, hủy diệt niềm hạnh phúc và sự bình an của loài người. Tuy vậy, trong khói bom, có những mối tình lãng mạn của người lính với người con gái bỗng gặp trên con đường chinh chiến. Trở về và ra đi, bên những giàn hoa tím, dưới bầu trời xanh thẳm chim én bay. Mong nhớ và chờ đợi với núi xa, sông dài. Với biền biệt vó ngựa thời gian… Nhưng nếu ta không còn mong nhớ và chờ đợi ai nữa, thì hãy cấu vào da thịt mình xem còn biết đau đớn không. Có chắc ta vẫn còn trên đời này không. (còn tiếp)

(Nhạc sĩ Trần Tiến viết. Trích từ sách Trần Tiến - Người hát thơ mình
do Đông A và NXB Hội Nhà văn ấn hành)

Trong dòng chảy âm nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Trần Tiến luôn xem hình bóng người mẹ quá cố là điểm tựa tinh thần thiêng liêng nhất của cuộc đời. Những ca khúc thấm đẫm hoài niệm như Chị tôi, Quê nhà hay Mẹ tôi từng được ông cất giữ nhiều năm như ký ức riêng tư trước khi chia sẻ cùng công chúng. Tác phẩm Mẹ tôi được sáng tác nhân ngày giỗ mẹ, sau đó được ca sĩ Trần Thu Hà chép lại, biến tấu lời ca để biểu diễn và lan tỏa rộng rãi. Biến cố sức khỏe ập đến khi ông phát hiện mắc bệnh ung thư vòm họng ở giai đoạn cuối. Tiếp nối đức tin từ người mẹ vốn sống hướng Phật, người nhạc sĩ kiên trì thắp hương cầu nguyện, vượt qua bạo bệnh để phục hồi thanh đới và tiếp tục sáng tạo. Những trải nghiệm cận kề lằn ranh sinh tử giúp ông thấu suốt quan niệm tạo hóa ban phát hạnh phúc lẫn khổ đau đồng đều cho mọi sinh mệnh. Ca khúc Sen hồng hư không ra đời như một minh chứng sống động cho sự phù hộ của mẹ trong giai đoạn kinh tế và sáng tác gặp bế tắc. Dù từng không tìm ra nguồn cảm hứng và chủ động xin hoàn trả tiền tạm ứng hợp đồng cho doanh nghiệp, ông bất ngờ nhận được sự thấu hiểu chân thành từ phía đối tác vào lúc 17 giờ 30. Tác phẩm này được người nghệ sĩ trân trọng đưa vào tuyển tập âm nhạc cuối đời, khép lại một chuỗi chiêm nghiệm sâu sắc về tình mẫu tử và lẽ vô thường.
amung