Trung Quốc dự kiến hoàn thành bản đồ địa chất thế hệ mới về Sao Hỏa vào cuối năm 2028, nhằm tái dựng lịch sử nước trên “Hành tinh Đỏ” và xây dựng hệ thống phân chia niên đại địa chất Sao Hỏa của riêng nước này.
Theo Tân Hoa xã, ông Hầu Tăng Khiêm, Viện sỹ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và là nhà khoa học trưởng của sứ mệnh lấy mẫu Sao Hỏa Thiên Vấn-3, công bố kế hoạch trên tại một hội thảo tổ chức ngày 28/9 tại Viện Địa chất thuộc Viện Khoa học Địa chất Trung Quốc.
Tàu thăm dò tự hành Chúc Dung, được Trung Quốc đưa lên Sao Hỏa năm 2021 trong sứ mệnh Thiên Vấn-1, đã cung cấp thêm những manh mối về lịch sử nước trên hành tinh này.
Dữ liệu cho thấy một đại dương cổ đại rộng lớn từng tồn tại trên Sao Hỏa khoảng 3,5 tỷ năm trước, trong khi những trận lũ xảy ra trong thời gian ngắn có thể đã xuất hiện cách đây khoảng 1,6 tỷ năm. Các phát hiện này giúp bổ sung bằng chứng về quá trình biến đổi khí hậu cổ đại trên Sao Hỏa và sẽ được đưa vào bản đồ mới.
Trên cơ sở đó, Trung Quốc sẽ xây dựng một hệ thống phân chia niên đại địa chất Sao Hỏa. Hiện lịch sử địa chất của hành tinh này được chia thành ba thời kỳ Noachian, Hesperian và Amazonian, chủ yếu dựa trên mật độ các hố va chạm quan sát được thay vì những mốc thời gian tuyệt đối. Theo ông Hầu Tăng Khiêm, Trung Quốc hướng tới việc đưa hệ thống mới trở thành một cách phân chia được cộng đồng khoa học quốc tế công nhận.
Dự án sẽ chủ yếu sử dụng dữ liệu từ sứ mệnh Thiên Vấn-1, kết hợp dữ liệu từ các tàu thăm dò Sao Hỏa của Mỹ và Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA). Dữ liệu hình ảnh, quang phổ, radar, trọng lực và từ trường sẽ được tích hợp để xây dựng cơ sở dữ liệu toàn cầu về Sao Hỏa.
Trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ đóng vai trò quan trọng trong xử lý và phân tích lượng dữ liệu này. Kiến thức của các nhà địa chất sẽ được tích hợp vào các mô hình lớn thông qua hệ thống quy tắc nhằm bảo đảm kết quả có thể giải thích được. AI cũng sẽ hỗ trợ nhận diện các đặc điểm địa chất ở nhiều quy mô, từ khoáng vật tại từng khu vực đến các đơn vị kiến tạo trên toàn hành tinh.
Theo kế hoạch, đến cuối năm 2028, dự án sẽ hoàn thành bản đồ địa chất Sao Hỏa tỷ lệ 1:5 triệu, bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tại khu vực tàu Chúc Dung hạ cánh và một loạt bản đồ chuyên đề.
Trung Quốc cũng dự kiến công bố bản đồ địa chất thông minh đầu tiên trên thế giới về Sao Hỏa, đồng thời sử dụng phương pháp này làm hình mẫu cho việc lập bản đồ địa chất Mặt Trăng, Sao Kim và các tiểu hành tinh trong tương lai./.
(TTXVN/Vietnam+)