Bộ Nội vụ vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Theo đó, cử tri phản ánh sau khi sắp xếp, tổ chức lại thôn, quy mô địa bàn và khối lượng công việc tăng lên, trong khi đội ngũ bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng ban công tác mặt trận phần lớn cao tuổi, hạn chế về ứng dụng công nghệ thông tin nên gặp khó khăn trong đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Cử tri kiến nghị Bộ Nội vụ có chủ trương cho phép địa phương được bố trí, sử dụng lại đội ngũ người hoạt động không chuyên trách cấp xã nghỉ việc theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP có năng lực, uy tín để đảm nhiệm các chức danh ở thôn; xem xét có cơ chế linh hoạt đối với quy định hoàn trả chế độ hỗ trợ nhằm tạo điều kiện, khuyến khích họ tiếp tục tham gia công tác ở cơ sở.
Các địa phương đã hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố (Ảnh minh họa: Sơn Nguyễn).
Về nội dung này, căn cứ Kết luận số 34-KL/TW ngày 18/5/2026 của Bộ Chính trị, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026 về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.
Theo đó, các quy định nêu trên đã đặt ra các nguyên tắc, yêu cầu khi thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố và giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nơi thực hiện sắp xếp.
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố phải bảo đảm phù hợp với tiêu chí, điều kiện theo quy định của Chính phủ và yêu cầu quản lý của địa phương khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời xem xét đầy đủ các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư, nhất là tại địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn có yếu tố tôn giáo.
Việc sắp xếp phải gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, mục tiêu tăng trưởng “2 con số” và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận cao của nhân dân.
Những nội dung nguyên tắc, yêu cầu nêu trên đã bảo đảm cho các địa phương thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố phù hợp với yêu cầu quản lý, đặc điểm văn hóa và nguyện vọng của nhân dân; có chính sách hỗ trợ phù hợp đối với những người dôi dư sau sắp xếp bảo đảm người dân được thông tin đầy đủ, tham gia góp ý, giám sát việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo đúng quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Đến ngày 30/6, 34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành việc sắp xếp, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố trên địa bàn. Các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp đã đi vào hoạt động ổn định, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động của cộng đồng dân cư và hệ thống chính trị ở cơ sở.
Tại khoản 6 Điều 3 Nghị định số 154/2025/NĐ-CP ngày 15/6/2025 của Chính phủ quy định về tinh giản biên chế đã quy định: “Đối tượng tinh giản biên chế nếu được bầu cử, tuyển dụng lại vào các cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trong thời gian 60 tháng kể từ ngày thực hiện tinh giản biên chế thì phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận cho cơ quan, tổ chức, đơn vị đã chi trả trợ cấp”.
Theo đó, người hoạt động không chuyên trách cấp xã đã được giải quyết hưởng chế độ tinh giản biên chế theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP vẫn được bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nhưng nếu bố trí trong thời gian 60 tháng kể từ ngày thực hiện tinh giản biên chế thì phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận theo quy định.
Đến ngày 15/7, các địa phương đã tiếp nhận 4.012 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã vào công chức, 395 người vào viên chức, ký hợp đồng lao động với 2.206 người.
Đồng thời, các tỉnh thành bố trí 7.587 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã tiếp tục công tác ở thôn, tổ dân phố và 1.541 người vào các vị trí công tác khác.
Bên cạnh đó, sau sắp xếp, các địa phương tiếp tục bố trí 121.932 người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Số này đã giảm 103.146 người so với trước sắp xếp.