Mới đây, trong thư gửi hiệu trưởng 11 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp mới đi vào hoạt động năm học đầu tiên, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa dành nhiều nội dung đề cập đến một vấn đề tưởng nhỏ: Xây dựng nếp sống cho học sinh.
Rèn nếp sống từ nhỏ, lớn lên sẽ là người có trách nhiệm
Theo ông Lê Hải Hòa, Trung ương và tỉnh đã dành nguồn lực rất lớn để xây dựng 11 trường. Học sinh được học trong phòng học mới, ở nhà nội trú, có nhà ăn, sân chơi, khu vệ sinh và nhiều điều kiện mà các thế hệ học sinh vùng cao trước đây chưa có. Trong khi đó, nhiều trường, điểm trường trên địa bàn vẫn còn khó khăn, thầy cô và học sinh phải học tập, sinh hoạt trong điều kiện thiếu thốn.
Bởi vậy, ông Hòa cho rằng 11 trường không chỉ phải sử dụng tốt công trình được đầu tư mà còn phải chứng minh bằng kết quả thực tế hiệu quả của mô hình, qua đó tạo cơ sở để tiếp tục đầu tư, nhân rộng.
“Trường mới đẹp rồi, bây giờ phải gây dựng cho được nếp sống đẹp trong trường”, Chủ tịch tỉnh nhắn gửi các hiệu trưởng.
Một trong những nội dung đáng chú ý trong thư là yêu cầu nhà trường giáo dục kỹ năng tự phục vụ và trách nhiệm với không gian chung cho học sinh nội trú.
Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng đề nghị các trường dạy học sinh tự gấp chăn màn, sắp xếp chỗ ở, giữ sạch phòng ở, lớp học, hành lang và sân trường. Học sinh cần biết thu dọn sau khi ăn, sử dụng nhà vệ sinh sạch sẽ, không xả rác, không viết vẽ lên bàn ghế, tường nhà.
Học sinh cũng cần biết bảo vệ cây xanh, giữ gìn thiết bị, sử dụng điện, nước tiết kiệm. Khi nhìn thấy rác thì nhặt, thấy vòi nước chảy thì khóa, phát hiện đồ dùng chung hỏng thì báo để sửa.
“Một đứa trẻ biết gấp chăn sau khi ngủ dậy, biết nhặt một mẩu rác mình nhìn thấy, biết giữ sạch nhà vệ sinh sau khi sử dụng, biết tắt điện khi ra khỏi phòng thì sau này đi đâu cũng có thể sống ngăn nắp và có trách nhiệm”, ông Hòa viết trong thư.
Từ uốn nắn những điều nhỏ nhất hướng đến nhân cách, tâm hồn đẹp
Những đề nghị của Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng nhận được sự ủng hộ của nhiều người. Độc giả Ngô Tấn bình luận: “Rất thiết thực, cụ thể. Việc này cần triển khai rộng khắp tại các trường phổ thông trên toàn quốc chứ không riêng gì các trường dân tộc nội trú liên cấp. Nhân cách, trí tuệ con người cần được giáo dục huấn luyện, đào tạo bài bản, chi tiết ngay từ nhỏ”.
Độc giả Thanh Loan chia sẻ: “Một đứa trẻ biết gấp chăn, giữ nhà vệ sinh sạch, khóa vòi nước và nhặt mẩu rác trước mặt nghe rất bình thường. Nhưng nếu 11 ngôi trường duy trì được những việc ‘bình thường’ ấy suốt 5 năm, có lẽ đó mới là thành tích giáo dục khó làm và đáng giá nhất”.
Chia sẻ với VietNamNet, ông Hồ Tuấn Anh, Phó hiệu trưởng Trường THCS Quỳnh Mai 2 (phường Quỳnh Mai, Nghệ An) cho hay rất đồng tình với những đề nghị tưởng giản đơn nhưng thiết thực.
Theo ông Tuấn Anh, việc giáo dục trẻ những điều tưởng như nhỏ như biết gấp chăn màn, nhặt rác, biết tự lập... rất quan trọng. Ông Tuấn Anh cho rằng, vì nhiều lý do, nội dung này hiện nay chưa được coi trọng trong các nhà trường.
“Không ‘đao to búa lớn’ trong chỉ đạo, lãnh đạo tỉnh Cao Bằng đi thẳng vào những yêu cầu rất cụ thể, thực chất. Đó cũng là một yêu cầu thiết yếu của giáo dục, đặc biệt với các trường nội trú vùng cao. Trước khi dạy các em trở thành công dân toàn cầu, hãy để các em biết cách tự chăm sóc bản thân, biết hợp tác với nhau trong cuộc sống hằng ngày, biết yêu ngôi trường như chính ngôi nhà của mình”, ông Tuấn Anh nói.
Ông cũng cho rằng, muốn tạo được nếp sống cho học sinh, người lớn trong trường phải làm gương. Trong những buổi lao động, vệ sinh chung, hiệu trưởng và giáo viên có thể cùng làm với học sinh.
Vị phó hiệu trưởng rất đồng tình với “phép thử” dài hạn đối với 11 ngôi trường mà Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng đặt ra: Sau 1 năm, rồi 3 năm, 5 năm, trường vẫn phải sạch, cây xanh được chăm sóc, thiết bị được giữ gìn, phòng ở ngăn nắp.
“Chỉ khi giáo dục được học sinh hình thành phẩm chất, nếp trường, thì 5 năm, 10 năm sau hay xa hơn, ngôi trường ấy vẫn sạch, cây vẫn xanh”, ông Tuấn Anh nói.
Bà Nguyễn Thị Quỳnh Như, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thanh Xuân Trung (phường Thanh Xuân, Hà Nội), cho rằng với học sinh càng nhỏ tuổi, việc giáo dục từ những điều đơn giản có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành phẩm chất, thói quen.
“Đó có thể là cách đi đứng, rửa tay, nói lời chào, cảm ơn, xin lỗi; biết gấp chăn màn, nhặt rác và giữ vệ sinh từ chỗ ngồi, lớp học đến sân trường. Dạy chữ phải đi đôi với dạy người. Muốn hướng đến những con người có nhân cách, tâm hồn đẹp, cần uốn nắn học sinh từ những điều nhỏ nhất. Việc này đòi hỏi sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình”, bà Như nói.
Theo bà, Trường Tiểu học Thanh Xuân Trung lồng ghép nội dung này trong các bài học, môn học, giờ sinh hoạt và hoạt động giáo dục kỹ năng sống. Nhà trường cũng thống nhất với phụ huynh cách hướng dẫn con thực hiện những việc phù hợp ở nhà, qua đó hình thành thói quen và ý thức tự giác.
“Khi những việc nhỏ được thực hiện tốt và trở thành thói quen, học sinh ngoan hơn, nhà trường cũng đi vào nền nếp hơn”, bà Như nói.