Từng học ở Mỹ, cô gái Việt 9X theo đuổi công nghệ camera smartphone tại Hàn Quốc - Thanh Niên

Từ Mỹ đến Hàn Quốc, nữ kỹ sư Việt Đặng Thị Tuyết Mai theo đuổi công nghệ camera smartphone, tham gia nghiên cứu chống rung, lấy nét và phối hợp sản xuất tại Thái Nguyên.

Trong phòng thí nghiệm, một module camera điện thoại có thể chụp ảnh sắc nét và vận hành hoàn hảo. Nhưng khi đưa ra dây chuyền sản xuất hàng vạn chiếc, chỉ một rung chấn cực nhỏ của cánh tay robot gắp linh kiện hay sự biến thiên nhiệt độ nhà xưởng cũng đủ tạo ra sai số

Cô gái Việt 9X, Đặng Thị Tuyết Mai, một kỹ sư ngành kỹ thuật điện đã dành nhiều năm đi qua các trung tâm công nghệ từ Seattle (Mỹ), Suwon (Hàn Quốc) đến nhà máy tại Thái Nguyên để tìm lời giải thu hẹp khoảng cách ấy.

Khởi đầu với chiếc điện thoại hình tròn và mạng không dây

Sinh ra và lớn lên tại Trảng Bom, Đồng Nai, Tuyết Mai (31 tuổi), đã sớm chọn hướng đi tưởng rất kén phái nữ - ngành kỹ thuật điện tại Đại học Seattle (bang Washington, Mỹ). Giành học bổng du học ngay tại "thủ phủ" của Microsoft, Amazon và Boeing, Mai chủ động tìm các ngành khát nhân lực và ít chịu tác động từ AI như phần mềm, cơ khí hay kỹ thuật điện.

Cô chọn kỹ thuật điện vì một lý do rất thực tế: "Chỉ cần chăm chỉ, ngành này sẽ mở ra cơ hội việc làm rộng mở. Dù hiếm phái nữ, tôi tin tư duy logic và sự kiên trì mới là yếu tố quyết định".

Đồ án tốt nghiệp của Mai là một hệ thống thị giác máy tính ứng dụng thuật toán phân cụm k-means nhận ra từng con mèo lớn qua hoa văn bộ lông với độ chính xác trên 80%.

Xong đại học, cô gái trẻ lập tức bước vào môi trường thực chiến với vị trí trưởng nhóm kỹ thuật điện tại một start-up công nghệ ở Seattle (từ tháng 4.2019 đến 3.2020).

Thử thách khi ấy là biến ý tưởng táo bạo về một chiếc smartphone màn hình tròn thành thiết bị hoạt động thực tế. Mai trực tiếp phụ trách toàn bộ chu trình phần cứng, từ chế tạo mô hình mẫu, "đánh thức" bảng mạch (PCB bring-up), kiểm thử phần cứng đến mô phỏng tản nhiệt để bắt sạch lỗi thiết kế trước khi đưa vào sản xuất.

Sau những cọ xát start-up, năm 2020, Tuyết Mai rời Mỹ và chọn Hàn Quốc để học thạc sĩ ngành Kỹ thuật điện và Máy tính tại Đại học Sungkyunkwan ở thành phố Suwon.

Tại đây, Mai tốt nghiệp thạc sĩ với điểm trung bình 4,06/4,5. Hướng nghiên cứu của cô chuyển sang truyền thông không dây.

Theo Mai, trong mạng không dây 5G và hướng tới 6G, các luồng dữ liệu truyền tải với tốc độ cao thường đối mặt với hiện tượng suy hao và nhiễu kênh. Để dữ liệu không bị biến dạng, các kỹ sư sử dụng mã kiểm tra độ chẵn lẻ mật độ thấp (LDPC) như một công cụ "sửa sai" tự động. Đề tài của Tuyết Mai là ứng dụng mạng nơ-ron giải mã loại mã này nhanh và ổn định hơn.

Từ phòng lab Suwon về dây chuyền công nghệ Thái Nguyên

Tháng 9.2024, sau thời gian thử sức ở mảng hạ tầng phần mềm tại Seoul, Tuyết Mai chính thức bước chân vào trụ sở chính của một tập đoàn công nghệ điện tử hàng đầu Hàn Quốc tại Suwon với vai trò Kỹ sư R&D (nghiên cứu và phát triển) hệ thống camera smartphone.

Mô tả về công việc của mình, Mai chia sẻ, ẩn sau cụm camera của mỗi chiếc smartphone có hai tính năng đặc biệt là chống rung quang học (OIS) giữ ảnh không nhòe khi tay run, và bộ lấy nét tự động (AF).Tại phòng thí nghiệm Suwon, công việc hằng ngày của Mai là đo lực tác động, phân tích công suất linh kiện và viết thuật toán "dạy" cho từng chiếc camera nhận biết sai số quang học để tự bù đắp độ lệch theo thời gian thực.

Tuy vậy, với Mai, bài toán hóc búa nhất lại nằm ở nhà máy của tập đoàn đặt tại Thái Nguyên. Ở đây, Mai được giao nhiệm vụ phối hợp với nhóm giới thiệu sản phẩm mới (NPI) tại nhà máy ở Thái Nguyên, trực tiếp đưa những thiết kế thử nghiệm bước vào dây chuyền sản xuất hàng loạt.

Để dây chuyền ở Việt Nam vận hành ăn khớp tuyệt đối với chuẩn thiết kế từ Hàn Quốc, Mai tự tay biên soạn lại quy trình thao tác chuẩn, lập trình kịch bản tự động hóa và viết firmware kiểm chuẩn bằng cả 3 ngôn ngữ: Anh, Hàn và Việt.

Đặc biệt, một trong những dấu ấn làm Tuyết Mai tự hào nhất là trực tiếp xây dựng công cụ phần mềm nội bộ. Công cụ này được áp dụng trực tiếp tại phòng R&D ở Suwon để kết nối và theo dõi sát sao quá trình sản xuất tại Thái Nguyên theo thời gian thực, giúp đội ngũ kỹ sư nhanh chóng phát hiện nguyên nhân gốc rễ và xử lý sự cố ngay khi vừa phát sinh.

Nhờ hệ thống giải pháp đồng bộ và công cụ kiểm chuẩn xác, tỷ lệ module camera đạt chuẩn xuất xưởng luôn giữ vững ở mức trên 98,5% trên mẻ sản xuất hàng loạt với quy mô hơn 16.000 linh kiện. "Được thấy những linh kiện camera đạt chuẩn từ bàn tay công nhân và kỹ sư Việt Nam xuất xưởng đi khắp thế giới là một cảm giác rất trọn vẹn", Mai chia sẻ.

Chỗ đứng của kỹ sư trước làn sóng AI

Trước câu hỏi liệu trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế kỹ sư trong kỷ nguyên mới, Tuyết Mai tin rằng kỹ thuật phần cứng vẫn là một không gian rất đặc thù: "AI có thể viết mã nguồn hoặc chạy các mô hình mô phỏng rất nhanh. Nhưng thế giới vật lý với những biến thiên nhiệt, độ nhiễu tín hiệu và sai số vật liệu trên từng linh kiện luôn đòi hỏi con người phải trực tiếp đo đạc, thẩm định và đưa ra giải pháp ngay trên thiết bị thực".

Từ góc nhìn của một người từng làm tại các trung tâm nghiên cứu, phát triển quốc tế và nhà máy sản xuất, nữ kỹ sư thế hệ 9X nhìn nhận Việt Nam đang rất cần thêm những kỹ sư R&D làm chủ được công nghệ lõi.

Đó là đội ngũ kỹ sư có đủ năng lực thiết kế quy trình kiểm thử tự động, hiểu sâu ngôn ngữ phần cứng và đóng vai trò mắt xích kết nối giữa các trung tâm nghiên cứu thế giới với thực tế dây chuyền chế tạo.

Đối với Tuyết Mai, đây chính là "thời điểm vàng" để các kỹ sư trẻ Việt Nam dấn thân sâu hơn vào chuỗi giá trị R&D, khẳng định vị thế trí tuệ công nghệ ngay tại quê nhà.

Riêng với cô, sau khi hoàn thành 2 năm công tác tại chi nhánh chuyên về linh kiện điện tử của tập đoàn ở Suwon, Tuyết Mai đang dành một khoảng nghỉ ngắn để nạp lại năng lượng chuẩn bị cho chặng đường tiếp theo. "Định hướng lâu dài của tôi vẫn là gắn bó với lĩnh vực R&D và kỹ thuật sản xuất. Trong bối cảnh Việt Nam đang vươn lên thành trung tâm sản xuất công nghệ cao toàn cầu, tôi rất mong sẽ kết nối các cơ hội phù hợp để mang những kinh nghiệm quốc tế đóng góp cho sự phát triển của ngành công nghệ nước nhà".