Tại Lễ tưởng niệm, các đại biểu và nhân dân cùng ôn lại thân thế, sự nghiệp và những đóng góp của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi.
Nguyễn Trãi hiệu là Ức Trai, sinh năm 1380 tại Kinh thành Thăng Long. Thân phụ ông là Nguyễn Phi Khanh, nguyên quán ở làng Chi Ngại (nay thuộc phường Trần Hưng Đạo, TP Hải Phòng); thân mẫu là Trần Thị Thái, con gái của quan Tư đồ Trần Nguyên Đán.
Tuổi thơ, Nguyễn Trãi sống cùng ông ngoại ở Thăng Long và Côn Sơn. Ông sớm sớm bộc lộ tài năng, đức độ và chí lớn. Năm 1400, khi mới 20 tuổi, ông thi đỗ Thái học sinh và sau đó được bổ nhiệm giữ chức Ngự sử đài chánh chưởng dưới triều nhà Hồ.
Trước họa xâm lăng của quân Minh, Nguyễn Trãi đến Lam Sơn tụ nghĩa, dâng Bình Ngô sách, dốc tâm huyết và một lòng giúp Lê Lợi lãnh đạo thành công cuộc kháng chiến chống quân xâm lược, giải phóng đất nước ở thế kỷ XV.
Sau thắng lợi, Nguyễn Trãi viết “Bình Ngô đại cáo” - áng thiên cổ hùng văn khẳng định chủ quyền, nền văn hiến và ý chí độc lập, tự cường của Đại Việt. Tư tưởng nhân nghĩa, lấy dân làm gốc, tiêu biểu là quan niệm “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”, trở thành một trong những giá trị tư tưởng nổi bật trong di sản của ông.
Không chỉ là nhà chính trị, quân sự, ngoại giao tài ba, Nguyễn Trãi còn là nhà văn hóa kiệt xuất, để lại nhiều tác phẩm giá trị về văn học, lịch sử, địa lý, tư tưởng như “Quân trung từ mệnh tập”, “Bình Ngô đại cáo”, “Ức Trai thi tập”, “Quốc âm thi tập”, “Dư địa chí”.
Nhân dịp kỷ niệm 600 năm ngày sinh Nguyễn Trãi (1380 - 1980), UNESCO đã vinh danh ông là Danh nhân văn hóa thế giới và cùng Việt Nam tổ chức kỷ niệm danh nhân.
Trong diễn văn tưởng niệm, ông Nguyễn Minh Hùng - Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa thu 2026 nhấn mạnh, lễ tưởng niệm là sự kiện văn hóa có ý nghĩa, góp phần ôn lại truyền thống yêu nước, ý chí độc lập, tự cường và lòng tự hào dân tộc; đồng thời giáo dục đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ, tri ân và tôn vinh những bậc vĩ nhân có công lao to lớn đối với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, xây dựng và bảo vệ đất nước.
Sau lễ dâng hương, đọc văn tế và rước văn, các đại biểu cùng nhân dân thành kính dâng hương tại đền thờ Nguyễn Trãi, cầu mong quốc thái dân an, nhân khang vật thịnh, non sông gấm vóc trường tồn.
Linh Giang