Cứ vào tháng 10 hàng năm, trên các nẻo đường ở vùng cao Tuyên Quang, hoa tam giác mạch lại theo gió Thu nở rộ, khoác một tấm áo mới cho vùng đất này, một tấm áo không quá rực rỡ nổi bật, mà dịu dàng, nhẹ nhàng, bình yên.
Hoa tam giác mạch mọc thành từng chùm nhỏ hình chóp nón, thân cỏ cao khoảng 30-80 cm, lá có hình tam giác và hạt có hình tam giác màu nâu. Khi mới nở, hoa có màu trắng hoặc hồng phớt; khi tiết trời chuyển lạnh hơn, hoa dần chuyển sang màu tím và hồng đậm.
Là loài hoa đặc trưng của vùng cao nguyên đá, tam giác mạch không chỉ có giá trị du lịch lớn mà còn có công dụng như một loại thực phẩm, loại thuốc. Là cây họ nhà lúa, hoa tam giác mạch có nhiều công dụng khác nhau.
Hạt tam giác mạch được dùng làm bánh, nấu rượu, ngày nay chủ yếu tam giác mạch được dùng để chăn nuôi gia súc, thân và lá có vị chát, hơi ngọt, tính bình, hỗ trợ thanh nhiệt, giải độc, tốt cho tiêu hóa và giúp hạ huyết áp.Nó dường được coi như là loại cây cứu đói cho cả làng khi mùa cũ đã qua, vụ mới chưa tới vì chúng có tuổi đời ngắn, trồng sẽ nhanh được thu hoạch ngay.
Hoa nở rộ đẹp nhất từ tháng 10 đến tháng 12 hàng năm, trong đó đẹp và rộ nhất là vào khoảng tháng 10 và tháng 11. Đây cũng là thời điểm du khách các miền đổ lên dải đất vùng cao này để chờ đón Lễ hội hoa tam giác mạch.
Trong đó, xã Phố Bảng (thuộc Cao nguyên đá Đồng Văn) cũng đang rộn ràng chuẩn bị và bước vào mùa hoa tam giác mạch với nhiều hoạt động hấp dẫn hướng tới Lễ hội Hoa tam giác mạch tỉnh Tuyên Quang lần thứ XII.
Theo thông tin công bố ngày 1/10, toàn vùng dự kiến có khoảng 400 ha hoa; hơn 240 ha đã được gieo trồng tại 12/22 xã, trong đó Phố Bảng có 18 ha. Hoa được gieo gối đầu thành nhiều đợt, kéo dài từ tháng 10 đến hết tháng 12, với thời điểm nở rộ tập trung vào cuối tháng 10.
Sự hấp dẫn của hoa tam giác mạch đến từ sự kết hợp hài hòa giữa cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ, sự biến đổi kỳ diệu của sắc hoa và nét đẹp văn hóa độc đáo của đồng bào vùng cao. Những thảm hoa mềm mại, mỏng manh lại mọc lên mạnh mẽ trên các nương rẫy, triền núi đá vôi hay các cung đường đèo hiểm trở tạo nên một vẻ đẹp khó rời mắt.
Đến Phố Bảng, du khách có thể dễ dàng bắt gặp những thảm hoa tam giác mạch trải dài từ trắng, phớt hồng cho đến tím hồng xen giữa các triền núi đá và nếp nhà cổ.
Du khách cũng có thể cảm nhận rõ không khí rộn ràng chuẩn bị cho lễ hội lớn của toàn tỉnh. Những mô hình nghệ thuật, những cổng chào xinh đẹp kết hợp với các họa tiết dân tộc được đặt giữa những đồng hoa nhỏ đang khoe sắc, hài hòa với những dãy núi đá hùng vĩ bao quanh, tạo điểm nhấn để chụp ảnh, check-in.
Việc kết hợp cảnh quan mùa hoa với các hoạt động văn hóa, trải nghiệm được kỳ vọng sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, kéo dài thời gian lưu trú của du khách, đồng thời mở rộng cơ hội phát triển các dịch vụ du lịch, tạo sinh kế cho người dân địa phương.
Từ Phố Bảng, bạn cũng có thể dễ dàng kết hợp ghé thăm các địa danh nổi tiếng khác như dốc Thẩm Mã, nhà của Pao (Sủng Là), cột cờ Lũng Cú hay làng Lô Lô Chải.
Năm nay, Lễ hội hoa tam giác mạch tỉnh Tuyên Quang lần thứ XII năm 2026 sẽ chính thức khai mạc vào 20 giờ ngày 25/10/2026 tại Quảng trường Thanh niên, xã Đồng Văn với chủ đề “Âm vang miền đá” cùng nhiều hoạt động hấp dẫn như giới thiệu sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng tại phố cổ Đồng Văn, ngày hội văn hóa dân tộc Lô Lô và giao lưu văn hóa Việt-Trung, ngày hội văn hóa các dân tộc xã Lùng Tám, show Rock “Tinh thần đá” lần thứ 2.
Nhưng không cần chờ ngày khai mạc chính thức, du khách vẫn có thể trải nghiệm mùa hoa tam giác mạch tại Tuyên Quang, khi những thảm hoa đã bắt đầu nở rộ tại nhiều địa phương như Hoàng Su Phì, Xín Mần, Phó Bảng, Phố Cáo, Sủng Là, Đồng Văn, Lũng Cú, Ma Lé…
Ngắm hoa tam giác mạch, thưởng thức một chiếc bánh tam giác mạch nóng hổi hay nhâm nhi ly trà Shan tuyết giữa tiết trời se lạnh của miền cực Bắc sẽ là một kỷ niệm khó quên cho chuyến đi này./.
(Vietnam+)