"GJ-21, máy bay không người lái (UAV) tàng hình trinh sát và tấn công trên hạm đầu tiên của Trung Quốc, gần đây đã lần đầu cất cánh và hạ cánh thành công trên tàu đổ bộ tấn công Tứ Xuyên thuộc lớp Type-076", China Military Bugle, tài khoản truyền thông chính thức của quân đội Trung Quốc, tuần trước cho biết.
Tài khoản này thêm rằng đây là "bước đột phá quan trọng" đối với chương trình phát triển tàu đổ bộ tấn công của Trung Quốc, cho thấy hải quân nước này hiện đã có khả năng vận hành UAV tàng hình từ tàu chiến kích cỡ lớn.
Trung Quốc không tiết lộ thời gian và địa điểm diễn ra thử nghiệm, cũng như những thông tin chi tiết như máy bay thực hiện tổng cộng bao nhiêu lần cất, hạ cánh. Chưa có video hay hình ảnh thực tế về cuộc thử nghiệm.
Ảnh minh họa được đăng hôm 30/10 về vụ phóng UAV GJ-21 từ chiến hạm Tứ Xuyên. Ảnh: X/China Military Bugle
Ảnh vệ tinh thương mại do hãng Planet Labs của Mỹ chụp cho thấy tàu đổ bộ Tứ Xuyên vẫn neo đậu tại vị trí thường trực ở xưởng đóng tàu tại Thượng Hải vào ngày 13/10, nhưng không còn ở đó sau vài ngày.
Không rõ thời điểm chiến hạm này rời đi, song dường như tàu chỉ quay trở lại vào ngày 26/10. UAV GJ-21, hay ít nhất là mô hình của dòng phi cơ này, cũng đã hiện diện tại cầu cảng trên được một thời gian.
Những dấu hiệu thể hiện Trung Quốc đang tiến hành chuẩn bị cho hoạt động phóng và thu hồi máy bay, đặc biệt là UAV GJ-21, trên chiến hạm Tứ Xuyên đã xuất hiện từ năm ngoái. Hình ảnh đăng hồi tháng 10/2025 cho thấy một xe tải thử nghiệm màu đỏ trên sàn đáp của tàu, chứng tỏ quá trình thử nghiệm máy phóng đã bắt đầu. Chiến hạm lần đầu ra biển sau một tháng.
Andreas Rupprecht, chuyên gia về hàng không Trung Quốc, cho biết một số UAV GJ-21 dường như đã được thử nghiệm mô phỏng hoạt động triển khai từ máy phóng điện từ (EMALS) và hạ cánh bằng cáp hãm đà tại một cơ sở trên đất liền của hải quân Trung Quốc hồi cuối năm ngoái.
Hồi tháng 2, mô hình UAV GJ-21 xuất hiện trên sàn đáp của chiến hạm Tứ Xuyên và được đưa xuống nhà chứa máy bay bằng thang nâng ở mạn trái tàu, dường như là trong khuôn khổ các cuộc thử nghiệm vận hành trên boong.
Tống Trung Bình, chuyên gia quân sự ở Hong Kong và thường bình luận các vấn đề quốc phòng trên truyền thông nhà nước Trung Quốc, cho biết ngoài vận hành từ tàu đổ bộ Tứ Xuyên, GJ-21 cũng có thể triển khai trên tàu sân bay được trang bị EMALS trong tương lai.
Hiện chỉ có chiến hạm Phúc Kiến dùng EMALS, hai tàu sân bay còn lại trong biên chế của Trung Quốc sử dụng thiết kế cầu nhảy kiểu cũ.
Mô hình UAV GJ-21 trên tàu đổ bộ Tứ Xuyên trong ảnh đăng hồi tháng 2. Ảnh: X/RupprechtDeino
"Type-076 có thể đóng vai trò phương tiện thử nghiệm các công nghệ tiên tiến. Nó có thể hoạt động độc lập như 'tàu sân bay UAV', tích lũy kiến thức kỹ thuật để triển khai mô hình tác chiến hiệp đồng giữa phương tiện có người lái và không người lái trên tàu sân bay thứ ba của Trung Quốc, qua đó mở rộng phương thức hoạt động của nhóm tác chiến tàu sân bay", ông Tống cho hay.
GJ-21 là phiên bản hải quân của UAV GJ-11 phóng từ mặt đất. Phi cơ GJ-11 có thiết kế không cánh đuôi, trang bị một động cơ tua-bin phản lực cánh quạt, hai khoang vũ khí trong thân và có sải cánh 14 m. Theo Rupprecht, GJ-21 có thể đã gia nhập biên chế hải quân Trung Quốc hồi giữa năm 2025.
Tứ Xuyên là chiếc đầu tiên thuộc lớp tàu đổ bộ tấn công hạng nặng Type-076 do Trung Quốc phát triển, hạ thủy hồi tháng 12/2024. Nó được trang bị một cụm EMALS để phóng nhiều loại máy bay, trong đó có GJ-21.
Giới chức Trung Quốc cho biết lớp Type-076 có lượng giãn nước hơn 40.000 tấn. Chuyên trang quân sự Mỹ War Zone ước tính chiến hạm có chiều dài khoảng 263 m và chiều rộng 43 m. Để so sánh, tàu đổ bộ lớp Type-075 tiền nhiệm có lượng giãn nước đầy tải 32.000-36.000 tấn, chiều dài 232 m và chiều rộng 37 m.
Type-076 được đánh giá là rộng hơn đáng kể so với các tàu đổ bộ tấn công khác trên thế giới, trong đó có cả lớp America do Mỹ sản xuất.
Chiều dài vượt trội là yếu tố cốt lõi trong thiết kế của Type-076. Cùng với hai cấu trúc thượng tầng, thiết kế này cho thấy con tàu được chế tạo để máy bay cất hạ cánh liên tục. Phi cơ cánh bằng sẽ được triển khai bằng EMALS đặt ở mũi tàu và hạ cánh trên sàn đáp phía đuôi nhờ cáp hãm đà.
Tàu đổ bộ siêu lớn của Trung Quốc lần đầu ra biển
Tàu đổ bộ Tứ Xuyên tại xưởng đóng tàu ở Thượng Hải hồi tháng 11/2025. Video: BQP Trung Quốc
Phạm Giang (Theo War Zone, Global Times)