Ung thư cổ tử cung xảy ra khi các tế bào cổ tử cung biến đổi bất thường và phát triển không kiểm soát theo thời gian, trong đó nhiễm vi rút HPV là yếu tố nguy cơ cao dẫn đến bệnh ung thư này - Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2022, khu vực Đông Nam Á có khoảng 160.000 phụ nữ được chẩn đoán mắc mới và khoảng 100.000 người tử vong do ung thư cổ tử cung. Con số này tương đương khoảng một phần tư tổng gánh nặng bệnh trên toàn cầu.
Giai đoạn 2020-2024, số ca ung thư cổ tử cung mới tại Việt Nam tăng từ gần 2.900 lên gần 3.900 trường hợp. Trung bình mỗi năm, cả nước ghi nhận khoảng 5.000 ca mắc mới và khoảng 2.500 phụ nữ tử vong vì căn bệnh này.
Các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ cho biết ung thư cổ tử cung xảy ra khi các tế bào cổ tử cung biến đổi bất thường và phát triển không kiểm soát theo thời gian.
Những tế bào ung thư này có xu hướng xâm lấn sâu vào cổ tử cung. Ở những trường hợp muộn, tế bào ung thư có thể lan tràn đến các cơ quan khác của cơ thể.
Nhiễm vi rút HPV thường là nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung. Trong khi đó nhiễm vi rút HPV rất thường gặp. HPV lây từ người sang người thông qua quan hệ tình dục. Tất cả phụ nữ sau khi quan hệ tình dục đều có nguy cơ nhiễm vi rút này.
Nhiễm HPV thường không có triệu chứng và hầu hết tự khỏi. Trong thời gian ngắn chúng chỉ gây nên những thay đổi nhẹ trên tế bào và sẽ hồi phục lại bình thường sau khi hết nhiễm.
Tuy nhiên ở một số phụ nữ, tình trạng nhiễm HPV không tự khỏi. Nếu bị nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài, tế bào sẽ biến đổi nặng hơn, tăng nguy cơ dẫn đến ung thư cổ tử cung.
Có nhiều chủng vi rút HPV, trong đó có một số chủng được gọi là HPV nguy cơ cao có khả năng gây ung thư cổ tử cung cũng như ung thư âm hộ, âm đạo, dương vật, hậu môn, miệng và hầu họng.
Khi nhận kết quả HPV dương tính, các bác sĩ khuyến cáo không nên quá hoang mang, nhưng cũng không nên bỏ qua kết quả hoặc tự ý trì hoãn tái khám. Bác sĩ sẽ xem xét nhiều yếu tố như loại HPV được phát hiện, kết quả xét nghiệm tế bào học cổ tử cung, tuổi, tiền sử tầm soát và những yếu tố nguy cơ khác.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể tư vấn theo dõi và xét nghiệm lại vào thời điểm phù hợp, soi cổ tử cung, sinh thiết vùng nghi ngờ nếu cần để xác định chính xác bản chất tổn thương.
Theo Tổ chức Y tế thế giới, đa số trường hợp nhiễm HPV được hệ miễn dịch kiểm soát và tự hết. Điều đáng lưu ý là tình trạng nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài. Khi vi rút tồn tại dai dẳng, chúng có thể gây ra những thay đổi bất thường ở tế bào cổ tử cung, từ đó hình thành tổn thương tiền ung thư và nếu không được phát hiện, xử trí phù hợp. Một số trường hợp có thể tiến triển thành ung thư.
Quá trình này thường diễn ra trong nhiều năm, không phải cứ phát hiện HPV hôm nay thì ngày mai sẽ xuất hiện ung thư.
Ung thư vú, ung thư cổ tử cung tăng nhanh, Bộ Y tế thúc đẩy sàng lọc sớmUng thư vú và ung thư cổ tử cung đang trở thành hai trong những gánh nặng bệnh tật lớn nhất đối với phụ nữ Việt Nam. Mỗi năm, hàng chục nghìn người được chẩn đoán mắc bệnh và hàng chục nghìn gia đình phải đối mặt với những mất mát cả về sức khỏe lẫn kinh tế.