Sau 17 năm, Unitel là nhà mạng viễn thông lớn nhất, tạo uy tín rất lớn với Chính phủ và nhân dân Lào, được Đảng và Chính phủ hai nước Việt Nam - Lào ghi nhận là hình mẫu điển hình cho hợp tác kinh tế.
Những kết quả về hạ tầng, ngân sách, việc làm và các dịch vụ số cho thấy hợp tác Việt Nam - Lào thông qua Unitel không chỉ tạo nên một doanh nghiệp viễn thông dẫn đầu mà còn góp phần mở rộng không gian phát triển kinh tế của "đất nước Triệu Voi."
Từ những mét cáp đầu tiên đến hạ tầng kết nối rộng khắp
Unitel - thương hiệu của Công ty Star Telecom là kết quả hợp tác liên doanh giữa Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel), thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam và Công ty Lao Asia Telecom thuộc Bộ Quốc phòng Lào, chính thức khai trương tháng 10/2009.
Việc hình thành Unitel gắn với nền tảng tin cậy giữa hai Đảng, hai Nhà nước và hai Quân đội đặt nền móng cho một mô hình hợp tác mà ở đó hiệu quả kinh doanh đi cùng trách nhiệm đồng hành cùng nước bạn.
Bối cảnh thị trường Lào khi đó đặt ra một bài toán không nhỏ. Địa hình nhiều núi rừng, sông suối chia cắt, mùa mưa kéo dài, đường sá dễ lầy lội và thường xuyên sạt lở; dân cư phân bố thưa trên một không gian rộng lớn.
Trước khi Unitel xuất hiện, các nhà khai thác di động chủ yếu tập trung ở đô thị và dọc các tuyến quốc lộ. Tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ di động còn dưới 20%, trong khi Internet chủ yếu là quay số, chỉ phổ biến ở thành phố và có mức giá rất cao. Chính khoảng cách địa lý khiến việc đưa viễn thông đến khu vực nông thôn, miền núi trở thành thách thức lớn.
Khi ra đời, Unitel lại lựa chọn hướng đi đầy thử thách, đầu tư mạng lưới rộng khắp thay vì chỉ tập trung vào những khu vực dễ sinh lời. Các kỹ sư Việt Nam và Lào đi vào những bản làng xa xôi, vượt núi, băng rừng, kéo từng tuyến cáp và dựng từng trạm thu phát sóng. Tinh thần "giúp bạn là giúp mình" trở thành một phần của cách làm, thể hiện quan điểm coi hạ tầng kết nối là nền tảng lâu dài cho sự phát triển của nước bạn.
Sau thời gian triển khai, Unitel nhanh chóng trở thành nhà mạng có quy mô hạ tầng lớn nhất tại Lào. Unitel đã đưa tỷ lệ người dân tiếp cận di động tại Lào từ con số 18% ít ỏi lên tới 100%, sở hữu hơn 9.000 trạm BTS, 42.000 km cáp quang - đủ cuốn cả 1 vòng quanh trái đất. Unitel giữ vững vị thế số 1 cả về kinh doanh và hạ tầng với thị phần chiếm 57%, vùng phủ lên đến 94% dân số, trong đó vùng phủ 4G đạt 83%, đưa "đất nước Triệu Voi" có hạ tầng viễn thông ngang tầm khu vực và thế giới.
Trước khi Unitel có mặt tại Lào, số lượng người dân tiếp cận với di động chỉ 18%, sau 6 năm di động đã trở thành phổ biến tại Lào. Unitel luôn tiên phong cung cấp các dịch vụ nội dung số cho di động trên nền 4G.
Là doanh nghiệp đi đầu trong lĩnh vực tài chính số tại Lào, dịch vụ ví điện tử U-money của Unitel đã đạt hơn 1,6 triệu thuê bao đăng ký chỉ sau 3 năm triển khai.
Hiệu quả hợp tác cũng được thể hiện bằng năng lực kinh doanh. Đặc biệt, trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu của Unitel tăng 25,2%, lợi nhuận tăng 6,8%, đóng góp ngân sách tăng 15,3% so với cùng kỳ năm trước.
Động lực đến từ việc phát triển hệ sinh thái dịch vụ: mở rộng cho vay tiêu dùng qua ví điện tử, triển khai ngân hàng số, phát sóng miễn phí World Cup 2026 tới gần 7 triệu người dân Lào, mở rộng hạ tầng logistics và đẩy mạnh chuyển đổi số cho Chính phủ Lào. Doanh nghiệp tạo việc làm, thu nhập cho khoảng 27.000 lao động, đồng thời đào tạo, chuyển giao tri thức để đội ngũ người Lào từng bước làm chủ công nghệ, quản trị và vận hành.
Những kết quả về hạ tầng và hiệu quả kinh doanh cho thấy viễn thông tại Lào không còn đơn thuần là một ngành cung cấp dịch vụ liên lạc. Hệ thống kết nối rộng khắp đã trở thành nền tảng để mở rộng các hoạt động kinh tế, dịch vụ và tiếp cận cơ hội phát triển đến nhiều khu vực trước đây còn hạn chế về hạ tầng.
Động lực phát triển hạ tầng số tại Lào
Chuyển đổi số tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đang diễn ra mạnh mẽ, trở thành một trong những ưu tiên trọng tâm của quốc gia này trong hành trình hiện đại hóa bộ máy quản lý, nâng cao chất lượng dịch vụ công và phát triển kinh tế số.
Trong tiến trình đó, công ty Star Telecom (Unitel) - biểu tượng hợp tác giữa hai nước Lào và Việt Nam nổi lên như một trong những trụ cột quan trọng, góp phần định hình hạ tầng và các nền tảng phục vụ chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.
Unitel thử nghiệm thành công 5G tại Lào năm 2019 và đến năm 2024 chính thức cung cấp dịch vụ, đưa Lào trở thành một trong 5 quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á thương mại hóa 5G. Hạ tầng viễn thông vì thế không còn chỉ bảo đảm liên lạc, mà trở thành nền móng để dữ liệu lưu thông, dịch vụ số vận hành và các lĩnh vực của đời sống được số hóa.
Trên nền hạ tầng được xây dựng trong nhiều năm, Unitel chuyển mình thành doanh nghiệp công nghệ và dịch vụ số, tham gia ngày càng sâu vào quá trình số hóa y tế, giáo dục, điện lực, du lịch, tài chính và dịch vụ công tại Lào.
Trong lĩnh vực y tế, Lao Health và hệ thống quản lý bệnh viện HIS được triển khai tại nhiều bệnh viện, trong đó có Bệnh viện Trung ương 103 Quân đội nhân dân Lào. Các quy trình khám, chữa bệnh được số hóa, giảm thủ tục giấy tờ và hỗ trợ người dân vùng sâu, vùng xa tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn.
Ở giáo dục, nền tảng Laos EDU được thí điểm tại gần 300 trường học, hỗ trợ số hóa tuyển sinh, quản lý học sinh, điểm danh, theo dõi học tập và kết nối nhà trường với gia đình. MyEDL trong ngành điện lực cho phép hơn 120.000 hộ dân theo dõi chỉ số điện, hóa đơn và thanh toán trực tuyến.
Ở lĩnh vực du lịch, Laos Travel kết nối khách sạn, doanh nghiệp lữ hành và vận chuyển trên cùng một hệ thống. Trong tài chính số, U-Money được phát triển theo hướng phổ cập thanh toán không tiền mặt.
Khi các nền tảng được kết nối với nhau, vai trò của hạ tầng số đối với nền kinh tế trở nên rõ hơn. Giáo dục, y tế, điện lực, thanh toán, du lịch và dịch vụ công từng bước hình thành một hệ sinh thái số có khả năng chia sẻ dữ liệu và vận hành liền mạch. Từ nền tảng viễn thông, Unitel đang mở rộng kết nối sang doanh nghiệp, người dân, dịch vụ công và các hoạt động sản xuất - kinh doanh.
Dấu ấn mới trong quá trình mở rộng không gian kinh doanh là Unitel Logistics, chính thức ra mắt ngày 15/10/2025. Dự án có vốn đầu tư khoảng 600 triệu USD. Mạng lưới được định hướng có 1.500 điểm giao dịch phủ 18/18 tỉnh, thành của Lào, kết hợp vận tải đường bộ, đường sắt và hàng không.
Unitel Logistics cho thấy cách tiếp cận mới: từ hạ tầng dữ liệu và kết nối số sang hạ tầng phục vụ trực tiếp dòng chảy hàng hóa. Với một đất nước không có biển, logistics có ý nghĩa đặc biệt đối với khả năng kết nối thị trường và thúc đẩy thương mại. Dự án được kỳ vọng hệ thống này sẽ tạo thêm không gian tăng trưởng cho Unitel ngoài viễn thông, đồng thời góp phần xây dựng những huyết mạch giao thương trong nước, khu vực và quốc tế.
Unitel được Đảng và Chính phủ hai nước ghi nhận là hình mẫu điển hình trong hợp tác kinh tế Việt Nam - Lào. Tháng 6/2026, trong chuyến thăm và làm việc tại trụ sở Viettel, Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone đánh giá Unitel hoạt động hiệu quả, là điển hình trong quan hệ hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước, đồng thời kỳ vọng doanh nghiệp tiếp tục phát triển bền vững, trở thành doanh nghiệp công nghệ, viễn thông chủ lực, đóng góp cho hạ tầng số, quốc phòng, an ninh và kinh tế - xã hội tại Lào.
Nhìn từ hành trình của Unitel, dấu ấn của hợp tác viễn thông Việt Nam - Lào không chỉ được đo bằng số trạm phát sóng, số km cáp quang hay doanh thu. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng biến kết nối thành năng lực phát triển: từ một cuộc gọi giữa những người thân xa cách, đến một lớp học được số hóa, một bệnh nhân vùng sâu tiếp cận bác sỹ, một hộ dân thanh toán tiền điện trên điện thoại hay một lô nông sản có thêm cơ hội đi xa hơn nhờ logistics. Từ "nhịp cầu" viễn thông, Unitel đang mở rộng thành những “mạch nguồn” mới cho kinh tế số và đời sống số tại Lào./.
(Vietnam+)