Bỏ qua điều hướng
•

Uống quá nhiều thuốc bổ, có gây hại gan?

Uống quá nhiều thuốc bổ, có gây hại gan?
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Nhiều người có thói quen sử dụng vitamin, khoáng chất hoặc các sản phẩm thảo dược với suy nghĩ thuốc bổ càng uống nhiều càng tốt.

Tuy nhiên, thực phẩm bổ sung không phải lúc nào cũng an toàn, nhất là khi dùng liều cao, kết hợp nhiều sản phẩm hoặc sử dụng kéo dài mà không có hướng dẫn phù hợp.

Một số thành phần trong thực phẩm bổ sung có thể gây tổn thương gan hoặc tương tác với thuốc đang sử dụng, theo EatingWell.

Uống quá nhiều thuốc bổ: Có thể gây hại gan? - Ảnh 1.

Một số thành phần trong thực phẩm bổ sung có thể gây tổn thương gan hoặc tương tác với thuốc đang sử dụng

Ảnh: P.H tạo từ AI

Dùng quá nhiều có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan

Chuyên gia dinh dưỡng Ashley Kitchens tại Mỹ cho biết thực phẩm bổ sung có thể hỗ trợ chế độ ăn và sức khỏe trong một số trường hợp, nhưng sử dụng quá mức có thể gây bất lợi cho gan.

Gan là cơ quan đảm nhiệm nhiều chức năng chuyển hóa, trong đó có xử lý thuốc và nhiều chất được đưa vào cơ thể. Khi sử dụng đồng thời nhiều loại thực phẩm bổ sung, đặc biệt các sản phẩm có thành phần trùng lặp, nguy cơ nhận quá nhiều một số chất cũng tăng lên.

Một số vitamin và hoạt chất với liều cao có thể gây độc cho gan, dẫn đến tăng men gan hoặc tổn thương tế bào gan.

Cẩn thận với vitamin tan trong chất béo

Không phải tất cả vitamin đều được cơ thể xử lý giống nhau.

Các vitamin tan trong nước như vitamin C và một số vitamin nhóm B nhìn chung ít tích tụ trong cơ thể hơn khi dùng dư thừa. Trong khi đó, vitamin tan trong chất béo gồm A, D, E và K có thể được dự trữ trong cơ thể.

Đặc biệt, bổ sung vitamin A liều cao trong thời gian dài có thể gây độc cho gan. Theo chuyên gia Ashley Kitchens, người trưởng thành không nên vượt quá 3.000 microgam vitamin A mỗi ngày từ tất cả các nguồn, trừ khi có chỉ định y tế cụ thể.

Điều này cũng cho thấy không nên tự ý cộng dồn nhiều sản phẩm. Một viên vitamin tổng hợp, sản phẩm bổ sung riêng lẻ và thực phẩm tăng cường vitamin có thể cùng chứa một dưỡng chất, khiến tổng lượng hấp thụ vượt mức cần thiết.

Thảo dược “tự nhiên” vẫn có thể gây tổn thương gan

Một quan niệm phổ biến là sản phẩm có nguồn gốc thảo dược thì an toàn tuyệt đối. Thực tế, một số chiết xuất thảo dược cô đặc đã được ghi nhận có thể gây tổn thương gan ở một số người.

Chuyên gia dinh dưỡng Emer Delaney đang làm việc tại Anh cũng cảnh báo thực phẩm bổ sung có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa thuốc, từ đó làm thay đổi tác dụng hoặc tăng nguy cơ tác dụng phụ.

Nguy cơ càng đáng lưu ý khi một người đang sử dụng thuốc kê đơn nhưng không thông báo với bác sĩ về các loại vitamin, thảo dược hoặc sản phẩm bổ sung đang dùng.

Bao nhiêu là quá nhiều?

Không có một mức dùng chung cho tất cả thực phẩm bổ sung. Giới hạn an toàn phụ thuộc vào từng loại vitamin, khoáng chất, thảo dược, liều lượng, thời gian sử dụng và tình trạng sức khỏe của mỗi người.

Chẳng hạn, giới hạn trên có thể dung nạp được của vitamin D đối với người trưởng thành nói chung là 4.000 IU/ngày. Tuy nhiên, đây không phải liều lượng khuyến nghị hằng ngày và một số người có thể được bác sĩ chỉ định liều khác trong điều trị thiếu vitamin D.

Với các sản phẩm thảo dược hoặc sản phẩm hỗ trợ phát triển cơ bắp, càng dùng nhiều cũng không đồng nghĩa với hiệu quả cao hơn.

Trước khi sử dụng, đặc biệt khi đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính, nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ. Không nên tự ý kết hợp nhiều sản phẩm có thành phần tương tự và càng không nên xem thực phẩm bổ sung là lựa chọn thay thế thuốc điều trị.

“Tự nhiên” không đồng nghĩa với “an toàn tuyệt đối”. Với thực phẩm bổ sung, đúng loại, đúng liều và đúng đối tượng quan trọng hơn việc uống thật nhiều.

Thói quen tự ý lạm dụng vitamin, khoáng chất hay các sản phẩm thảo dược với tâm lý "càng nhiều càng tốt" đang ẩn chứa nhiều nguy cơ tổn thương gan nghiêm trọng. Chuyên gia dinh dưỡng Ashley Kitchens tại Mỹ nhấn mạnh rằng gan đóng vai trò nòng cốt trong quá trình chuyển hóa, do đó việc nạp quá mức thực phẩm bổ sung sẽ tạo áp lực nặng nề lên tế bào gan. Việc dùng đồng thời nhiều sản phẩm có thành phần trùng lặp dễ dẫn đến tình trạng dư thừa hoạt chất, khiến men gan tăng cao và gây độc cho cơ thể. Đáng chú ý, các loại vitamin tan trong chất béo như A, D, E và K có khả năng tích tụ lâu dài trong cơ thể thay vì đào thải dễ dàng như vitamin C hay nhóm B. Chuyên gia Ashley Kitchens khuyến cáo người trưởng thành không nên vượt quá 3.000 microgam vitamin A mỗi ngày từ mọi nguồn hấp thụ để tránh nguy cơ độc tính. Tương tự, giới hạn dung nạp tối đa của vitamin D đối với người lớn là 4.000 IU/ngày, trừ khi có chỉ định điều trị riêng biệt từ bác sĩ. Bên cạnh đó, quan niệm các sản phẩm nguồn gốc thảo dược luôn an toàn tuyệt đối là một sai lầm phổ biến. Theo chuyên gia dinh dưỡng Emer Delaney tại Anh, một số chiết xuất thảo dược cô đặc có thể gây tổn thương gan trực tiếp hoặc làm thay đổi quá trình chuyển hóa của thuốc kê đơn. Việc không thông báo với y bác sĩ về các loại thực phẩm bổ sung đang sử dụng sẽ làm tăng rủi ro tương tác thuốc và dẫn đến những tác dụng phụ nguy hiểm.