*Dưới đây là bài viết của Valdano trên mục góc nhìn của báo Tây Ban Nha El Pais.
Một trận đấu bóng đá không bao giờ chỉ đơn thuần là một trận đấu bóng đá. Lại càng không khi nói về El Clasico giữa Barca và Real, hai hiện tượng xã hội đầy quyền lực, được định hình bởi mối thâm thù kình địch được hun đúc qua nhiều thế hệ và vượt xa khỏi khuôn khổ thể thao.
Nếu đo đếm bóng đá bằng tài năng, đây là trận đấu thuộc đẳng cấp không gì sánh bằng. Nếu đo bằng tiền bạc, mỗi đội bóng đều trị giá hàng tỷ USD. Nếu đo bằng kỳ vọng, chúng ta đang đứng trước một màn trình diễn mang tầm vóc hành tinh. Còn nếu đo bằng cảm xúc, thật khó để tìm thấy ở đâu một sự dồn nén lớn hơn của đam mê, bất định, tình yêu và - thôi thì cứ nói thẳng tuột ra - là cả sự căm ghét.
Các cầu thủ Barca ăn mừng sau trận Real Betis – Barca trên sân La Cartuja, Seville, Tây Ban Nha ngày 16/10/2026. Ảnh: AP
Ấy thế mà... Tôi không biết liệu vị trọng tài tội nghiệp được phân công bắt chính trận đấu này từng một lần sút bóng trong đời hay chưa. Nhưng thứ chúng ta biết chắc là ông ấy không phải ứng viên Quả Bóng Vàng, cũng chẳng phải người sẽ vào sân để chơi trận Kinh điển.
Nhưng, trong một trận đấu kích thích cảm giác chờ đợi đến tột cùng, nơi quy tụ hai thủ môn thuộc hàng giỏi nhất thế giới, hai tiền đạo là ứng viên Quả Bóng Vàng cùng dàn siêu sao tung hoành ở tuyến giữa, phần lớn mọi ánh nhìn lại đổ dồn vào người đàn ông này. Và chắc chắn, đó không phải là dưới con mắt ngưỡng mộ.
Luật lệ chẳng giúp ích gì cho ông ấy, bởi theo thời gian, nó chỉ càng trở nên rắc rối hơn. Nếu người ta cũng làm điều tương tự với Mười điều răn của Chúa, có lẽ chúng ta còn chẳng biết thế nào là tội lỗi nữa. Nữ thần công lý thường được khắc họa với dải băng che mắt. Nhưng CĐV của hai đội lại đều tin rằng trọng tài sẽ tháo dải băng đó ra chỉ để thiên vị đối thủ của mình. Chúng ta còn chưa biết trọng tài sẽ "cướp" của ai hay vì lý do gì, nhưng ông ấy đã mặc nhiên bị coi là một kẻ tình nghi trộm cắp.
Đến nước này, có lẽ nhiều người sẽ cho rằng việc một bài báo về trận đấu lớn nhất tuần lại xoáy sâu vào nhân vật trọng tài nghe có vẻ... bình thường. Nhưng chính cái "bình thường" ấy lại là một sự lệch lạc xã hội, một nỗi ô nhục và là biểu hiện của một trò hề ngu ngốc.
Người đàn ông tội nghiệp đó, bị đe dọa bởi đủ mọi sự nghi ngờ tưởng tượng, sẽ phải căng cả năm giác quan chỉ để xử lý một pha ném biên. Còn với những tình huống nhạy cảm, có lẽ ông ấy chỉ biết cầu Chúa giúp mình. Dù có làm gì đi nữa, tốt nhất ông ấy nên tránh xa mạng xã hội sau trận, bởi trong mắt một trong hai đội - hoặc thậm chí là cả hai - trọng tài sẽ từ "kẻ bị tình nghi" chuyển thẳng thành "tội đồ".
Daniel Passarella, trung vệ có lẽ là vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Argentina, từng gọi giới nhà báo bằng cái tên "những kẻ bất bại", hoàn toàn không mang ý ngợi khen, bởi họ chưa bao giờ thua. Giờ đây, "những kẻ bất bại" lại chính là các CLB. Khi thắng, đó là vì họ giỏi hơn, còn khi thua, họ luôn có sẵn một ai đó để đổ lỗi. Một cơ chế phản xạ đang làm nghèo nàn đi cả La Liga lẫn văn hóa thể thao của chúng ta.
Jose Mourinho trong buổi họp báo trước trận Barca – Real Madrid ở trung tâm Valdebebas, Madrid, Tây Ban Nha ngày 24/10/2026. Ảnh: EFE
Chúng ta có quyền yêu cầu giới trọng tài Tây Ban Nha đưa ra lời giải thích, tính nhất quán trong các quyết định, một quy trình sử dụng VAR rõ ràng hơn cùng các cơ chế giải trình trách nhiệm. Nhưng chẳng điều gì có thể bào chữa cho việc chúng ta biến họ thành những "kẻ bị tình nghi" vĩnh viễn.
Còn giờ hãy đến với phần "phụ họa", chính là trận đấu. Và vì không còn nhiều thời lượng, hãy tóm gọn lại, đây sẽ là cuộc chiến giữa quả bóng và không gian trên sân.
Barca biến quả bóng thành một vật phẩm thưởng thức, là nguồn vui thuần túy, dùng nó để áp đảo trận đấu và bằng tư duy lẫn lòng kiên trì, họ bẻ gãy hệ thống của đối phương, xoay chuyển cục diện về phía mình. Về phần không gian, đó là những kẽ hở mà Real sẽ rình rập để khai thác tốc độ nhanh như tia chớp của Kylian Mbappe, cùng khả năng đột phá tiến công của Yan Diomande và Jude Bellingham. Quả bóng dùng để di chuyển đối phương, kéo rời đối thủ ra khỏi vị trí phòng ngự và cuối cùng là tung đòn kết liễu. Còn không gian là nơi phóng đi những "quả rocket" bằng xương bằng thịt và biết đá bóng.
Hai đội hình đắt giá hàng tỷ USD, hai triết lý bóng đá đối lập. Những dữ liệu gần đây cùng lợi thế sân nhà chỉ ra một ứng viên cửa trên, nhưng lịch sử lại dạy rằng kẻ bị thất thế luôn có thể làm nên chuyện bất ngờ.
El Clasico đã ở ngay đây, được gói ghém cẩn thận và thắt lại bằng một chiếc nơ xinh xắn. Ngày mai, chúng ta sẽ cùng mở hộp quà ấy ra để khám phá xem bên trong có gì. Chỉ hy vọng rằng, thứ chúng ta tìm thấy bên trong không phải là... trọng tài.
Hoàng Thông (theo El Pais)