Chỉ trong vòng 30 giây đầu tiên, nhà tuyển dụng đã hình thành ấn tượng về ứng viên - Ảnh: FREEPIK
Trước buổi phỏng vấn xin việc, ứng viên mất nhiều ngày để chuẩn bị, tìm hiểu về công ty, luyện tập cách trả lời cho đến khi thuần thục. Tuy nhiên, vẫn có những yếu tố khác sẽ ảnh hưởng đến buổi phỏng vấn, chủ yếu nằm trong vô thức.
Nhà tuyển dụng hình thành ấn tượng về ứng viên sau 30 giây
Theo trang Forbes, chỉ trong vòng 30 giây đầu tiên, nhà tuyển dụng đã hình thành ấn tượng về ứng viên. Mọi thứ diễn ra sau đó đều có thể được nhìn nhận qua lăng kính của ấn tượng ấy.
Cuộc phỏng vấn xin việc bắt đầu trước khi câu hỏi đầu tiên được đặt ra. Hầu hết ứng viên dồn toàn bộ sự chuẩn bị vào câu trả lời của mình và dành rất ít sự chuẩn bị cho cách họ bước vào phòng.
Hãy bước vào với nhịp độ thong thả và tư thế cởi mở. Hãy giao tiếp bằng mắt trước khi đưa tay ra bắt. Nghiên cứu cho thấy những khoảnh khắc trước khi cuộc trò chuyện chính thức bắt đầu quan trọng hơn nhiều so với nhận thức của phần lớn mọi người.
Những câu chuyện xã giao khi mọi người ổn định chỗ ngồi, cách bạn thể hiện mình khi đi dọc hành lang, tất cả đều đang hình thành một ấn tượng trước khi bạn trả lời dù chỉ một câu hỏi.
Hãy quản lý biểu cảm trên mặt, biết khuôn mặt của bạn đang truyền đi tín hiệu gì, đồng thời mỉm cười và thể hiện sự tò mò một cách chân thành trước môi trường làm việc mà bạn đang ứng tuyển. Giữ sự tự tin khi nói về những kinh nghiệm và kết quả đạt được.
Áp dụng "hiệu ứng tắc kè hoa", hãy điều chỉnh giọng điệu sao cho phù hợp với người phỏng vấn, đừng bắt chước cử chỉ. Nếu người phỏng vấn điềm đạm và thận trọng, hãy hạ mức năng lượng của mình xuống để phù hợp với họ. Nếu họ ấm áp và cởi mở, hãy đáp lại ở mức đó.
Nhận thức để tránh đưa ra kết quả tuyển dụng thiên lệch
Ở góc độ nhà tuyển dụng, nghiên cứu nhắc nhở người phỏng vấn nhận thức được xu hướng phán đoán ứng viên chỉ trong vài giây, tránh đưa ra những kết quả thiên lệch. Nếu không, các tổ chức phải trả giá bằng những quyết định tuyển dụng sai mà họ từng tin chắc là đúng.
Hãy xem xét ứng viên trước khi gặp họ. Đọc hồ sơ xin việc. Xem các sản phẩm hoặc mẫu công việc. Xem lại mọi bài đánh giá trước khi hai bên ngồi xuống cùng nhau.
Ấn tượng ban đầu tạo "điểm neo" cho mọi thứ diễn ra sau đó. Bạn càng biết nhiều về ứng viên trước khi họ bước vào, 30 giây đầu tiên càng ít có khả năng tác động lớn đến kết quả.
Hãy cấu trúc cuộc trò chuyện. Đặt cùng một bộ câu hỏi cho mọi ứng viên và đánh giá câu trả lời dựa trên cùng một tiêu chí, giúp hạn chế sự thiên lệch, đồng thời ghi chú về hành vi thay vì cảm xúc.
Ví dụ, "dẫn chứng cụ thể về khả năng xử lý vấn đề trong đội nhóm" là yếu tố bạn có thể đánh giá. Ngược lại, những ghi chú như "có vẻ tự tin" chỉ nhằm hợp lý hóa một phán đoán mà bạn đã đưa ra trước khi ứng viên nói hết câu đầu tiên.
Vào đầu những năm 1990, các nhà tâm lý học tại Harvard là Nalini Ambady và Robert Rosenthal phát hiện rằng những người xa lạ khi xem các đoạn video im lặng dài hai giây về những giáo viên đã đưa ra những đánh giá rất gần với kết quả đánh giá cuối học kỳ của các sinh viên đã học với những giáo viên đó trong suốt cả học kỳ. Độ chính xác của những đánh giá này không được cải thiện khi các đoạn video dài hơn.
Nhà tâm lý học tại Princeton Alexander Todorov chỉ ra lý do: con người đưa ra những đánh giá về mức độ đáng tin cậy và năng lực của một người chỉ từ khuôn mặt trong thời gian ngắn tới 100 mili giây. Những đánh giá này có thể định hình các kết quả trong thế giới thực, bao gồm cả quyết định tuyển dụng.
Nghiên cứu của Todorov và nhà tâm lý học Leslie Zebrowitz tại Brandeis cho thấy những người có các nét mặt giống trẻ con có xu hướng được nhìn nhận là đáng tin cậy và ấm áp hơn, trong khi những người có đường nét trưởng thành hoặc mang vẻ thống trị hơn có xu hướng được nhìn nhận là có năng lực và có thẩm quyền hơn.
Ngoài ra, các nhà tâm lý học Tanya Chartrand và John Bargh cũng đề xuất "hiệu ứng tắc kè hoa": con người vô thức bắt chước tư thế và năng lượng của người mà họ đang trò chuyện, và sự bắt chước đó tạo ra thiện cảm.
Trong một cuộc phỏng vấn, một ứng viên tự nhiên điều chỉnh theo nhịp độ và giọng điệu của người phỏng vấn có thể tạo ra cảm giác kết nối, rồi cảm giác này bị nhầm lẫn với sự phù hợp với văn hóa tổ chức.
Người phỏng vấn thì được quyền trễ hẹn?Một bạn trẻ đã quyết định từ chối phỏng vấn khi người phỏng vấn đến trễ và xem đó là việc đương nhiên.