Dự kiến từ ngày 21-24/9/2026, Hội nghị Ban tư vấn Dự báo thời tiết nguy hiểm của Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) sẽ diễn ra tại thành phố Hà Nội. Sự kiện quốc tế này quy tụ 30 nhà khoa học và chuyên gia hàng đầu thế giới, cùng bàn bạc giải pháp, hướng tới giải quyết các bài toán khí hậu phức tạp.
Cục Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) là đơn vị được giao chủ trì tổ chức hội nghị. Việc WMO lựa chọn Việt Nam làm điểm đến cho hội nghị năm 2026 đã góp phần khẳng định vị thế, uy tín và sự đóng góp tích cực của ngành Khí tượng Thủy văn Việt Nam trên trường quốc tế.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh hiện tượng El Nino đã chính thức hình thành và được dự báo đạt cường độ rất mạnh, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các đợt nắng nóng kỷ lục cùng thiên tai cực đoan trên phạm vi toàn cầu.
Trao đổi với phóng viên VietnamPlus, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Mai Văn Khiêm - Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (Cục Khí tượng thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết hiện tại, El Nino đang ở ngưỡng có cường độ mạnh với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực NINO3.4 cao hơn trung bình nhiều năm là 1,8 độ C trong tuần đầu tháng 9/2026. Dự báo trong giai đoạn tháng 10-12/2026, El Nino gần như chắc duy trì ở mức cường độ mạnh đến rất mạnh, trong đó xác suất El Nino đạt cường độ rất mạnh khoảng 98%, tăng 5% so với dự báo từ hồi tháng 8/2026.
"Đáng chú ý, El Nino có cường độ rất mạnh có khả năng tiếp tục kéo dài trong thời kỳ chính của mùa Đông 2026-2027 với xác suất khoảng 40-75%. Sau đó, suy giảm dần về cường độ, nhưng nhiều khả năng vẫn còn tồn tại trong nửa đầu năm 2027," Phó Giáo sư, Tiến sỹ Mai Văn Khiêm nhấn mạnh.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về “Đánh giá nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino, đề xuất giải pháp ứng phó nhằm bảo đảm nước sinh hoạt và nhu cầu nước cho các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 và góp phần bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng,” sự phát triển nhanh của El Nino sẽ đặt ra những thách thức lớn đối với an ninh nguồn nước, lương thực, năng lượng, an toàn cộng đồng.
Chính vì vậy, những thách thức trên đòi hỏi công tác dự báo, cảnh báo sớm thiên tai, cần phải được nâng tầm, chính xác hơn, nhằm chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang quản trị rủi ro chủ động, phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Trong bối cảnh đó, dự kiến, Hội nghị Ban tư vấn Dự báo thời tiết nguy hiểm của WMO sẽ quy tụ 30 nhà khoa học và chuyên gia hàng đầu thế giới, trong số đó có 16 đại biểu quốc tế đến từ Ban Thư ký WMO; cùng đại diện các cơ quan khí tượng thủy văn của 13 quốc gia trải dài khắp các châu lục, như Hoa Kỳ, Pháp, Liên bang Nga, Nam Phi, Ấn Độ, New Zealand, Indonesia, Senegal, Kenya, Tanzania, Cameroon, Costa Rica, Bosnia và Herzegovina.
Trong 4 ngày làm việc, hội nghị sẽ tập trung thảo luận các định hướng kỹ thuật cùng cơ chế điều phối toàn cầu nhằm nâng cao hiệu quả các dịch vụ dự báo thời tiết nguy hiểm. Trọng tâm của các phiên nghị sự là việc xem xét và mở rộng Chương trình Dự báo thời tiết nguy hiểm (SWFP) của WMO.
Theo cơ quan khí tượng thủy văn, đây là nỗ lực đóng góp trực tiếp cho Sáng kiến toàn cầu “Cảnh báo sớm cho tất cả” (EW4All) do Liên hợp quốc và WMO thúc đẩy. Sáng kiến có mục tiêu đảm bảo mọi người dân trên thế giới đều được bảo vệ bởi hệ thống cảnh báo sớm trước các thảm họa thiên tai.
Việc thảo luận về các cơ chế trên cũng được kỳ vọng sẽ giúp định hình lại cách thức mà các quốc gia phối hợp, chia sẻ dữ liệu và hỗ trợ lẫn nhau trong những tình huống thiên tai khẩn cấp. Đáng chú ý, hội nghị không dừng lại ở các phương pháp truyền thống, mà còn đóng vai trò là diễn đàn quan trọng để các nhà khoa học chia sẻ những thành tựu đột phá trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và phát triển các mô hình dự báo số toàn cầu.
Trong khuôn khổ Hội nghị Ban tư vấn Dự báo thời tiết nguy hiểm, Việt Nam sẽ tổ chức chương trình khảo sát thực địa tại một số trạm khí tượng thủy văn trọng điểm trên địa bàn Hà Nội. Các đại biểu quốc tế sẽ được giới thiệu về hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, công nghệ và quy trình thu thập, xử lý, khai thác dữ liệu phục vụ dự báo, cảnh báo thiên tai của Việt Nam.
Thông qua các hoạt động chuyên môn và khảo sát thực địa, hội nghị không chỉ tạo điều kiện tăng cường trao đổi khoa học, kỹ thuật mà còn góp phần mở rộng hợp tác giữa Việt Nam với WMO và các cơ quan khí tượng thủy văn trên thế giới. Đây cũng là dịp để Việt Nam chia sẻ những kết quả và kinh nghiệm trong quá trình hiện đại hóa mạng lưới quan trắc, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng các công nghệ mới trong lĩnh vực khí tượng thủy văn./.
(Vietnam+)