Theo báo cáo được Chainalysis - công ty phân tích blockchain và nền tảng dữ liệu về tài sản số có trụ sở tại Mỹ, công bố ngày 30/9, trong giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến 30/6/2026, Việt Nam ghi nhận giá trị hoạt động tài sản mã hóa đạt 122,2 tỷ USD.
Quy mô này đưa Việt Nam đứng thứ 4 trong khu vực CSAO (gồm Trung Á, Nam Á, Đông Nam Á và châu Đại Dương), sau Singapore với 284,1 tỷ USD, Australia 173,1 tỷ USD và Ấn Độ 135 tỷ USD. Nếu chỉ tính Đông Nam Á, Việt Nam đứng thứ 2, sau Singapore.
Báo cáo cho thấy hoạt động mua bán tài sản mã hóa trực tiếp giữa người dùng (P2P) tại Việt Nam, Philippines và Thái Lan khá sôi động. Ba thị trường ghi nhận tổng cộng 5,4 triệu giao dịch, gồm cả giao dịch trong nước và xuyên biên giới, chiếm 14,4% tổng số giao dịch tương tự trên toàn cầu. Trong khi đó, quy mô kinh tế tài sản mã hóa của 3 nước chỉ chiếm khoảng 2,5% toàn cầu.
Giá trị hoạt động tài sản mã hóa tại Việt Nam đạt 122,2 tỷ USD (Nguồn: Chainalysis).
Đáng chú ý, hơn 4/5 giao dịch trực tiếp trong nước tại 3 thị trường có giá trị dưới 1.000 USD. Giá trị trung bình mỗi giao dịch là 618 USD, thấp hơn đáng kể so với mức 1.210 USD trên toàn cầu. Điều này cho thấy một phần đáng kể hoạt động trên thị trường đến từ các giao dịch có quy mô tương đối nhỏ.
Tại Việt Nam, các giao dịch bằng stablecoin - loại tài sản số có giá trị tương đối ổn định - cũng đạt quy mô đáng kể. Tổng giá trị giao dịch trong nước đạt 6,9 tỷ USD, trong khi giao dịch với nước ngoài đạt 10,5 tỷ USD, cao hơn 1,5 lần. Dù vậy, mức chênh lệch này vẫn thấp hơn các thị trường khác trong khu vực, nơi giao dịch xuyên biên giới cao gấp 3,2 lần giao dịch trong nước.
Khoảng 69,9 tỷ USD tài sản số được giao dịch qua các sàn tập trung tại Việt Nam trong kỳ, tương đương 57% tổng giá trị giao dịch 122,2 tỷ USD.
Quy mô thị trường đang thúc đẩy cuộc đua xây dựng các sàn giao dịch trong nước. Bộ Tài chính cho hay đã tiếp nhận 7 hồ sơ đăng ký thí điểm, trong đó 5 hồ sơ được đánh giá đầy đủ, hợp lệ gồm Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Sacom (SCEX), Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa VIX (VIXEX), Công ty cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX), Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Techcom (TCEX) và Công ty cổ phần Tài sản số Việt Nam.
Các doanh nghiệp đang hoàn thiện các yêu cầu về vốn, công nghệ và an toàn hệ thống. Đáng chú ý, CAEX, doanh nghiệp có liên quan đến VPBank, đã tăng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng. SCEX cũng tăng vốn từ 6,8 tỷ đồng lên 360 tỷ đồng.
Dù vậy, đến nay chưa có sàn giao dịch tài sản mã hóa nào chính thức được cấp phép vận hành. Để được cấp phép, các tổ chức phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 4 và có vốn điều lệ đã góp tối thiểu 10.000 tỷ đồng.
Từ ngày 1/9, Nghị định 284/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa có hiệu lực. Theo đó, tổ chức vi phạm có thể bị phạt tới 200 triệu đồng, cá nhân tới 100 triệu đồng. Riêng nhà đầu tư trong nước giao dịch không qua đơn vị được Bộ Tài chính cấp phép có thể bị phạt đến 50 triệu đồng.
Với các đơn vị cung cấp dịch vụ, mức phạt 180-200 triệu đồng áp dụng đối với hành vi tổ chức thị trường giao dịch khi chưa được cấp phép hoặc quảng cáo, tiếp thị dịch vụ khi chưa đủ điều kiện.
Tuy nhiên, quy định xử phạt nhà đầu tư giao dịch ngoài các tổ chức được cấp phép chỉ áp dụng sau 6 tháng kể từ ngày tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa đầu tiên được cấp giấy phép, theo khoản 2 Điều 7 Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Do đến nay chưa có sàn nào được cấp phép, thời hạn này chưa bắt đầu.
Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết nhà đầu tư không bắt buộc phải chuyển toàn bộ tài sản đang nắm giữ về sàn trong nước. Tài sản vẫn có thể được lưu giữ trong ví cá nhân, nhưng khi phát sinh giao dịch, việc mua bán phải thực hiện thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa trong nước được cấp phép.