Đồng thời, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đề nghị khẩn trương khắc phục những tồn tại, nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ. Từ đó, góp phần tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, ngăn ngừa vi phạm và thúc đẩy phát triển nghề cá bền vững.
Chấn chỉnh những bất cập trong quản lý tàu cá
Ngày 8/10, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long ban hành thông báo số 128 về kết luận thanh tra trách nhiệm trong công tác xử lý vi phạm về chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh, trong thời gian từ ngày 1/1/2024 đến thời điểm thanh tra.
Theo kết luận thanh tra, thời gian qua, Chi cục Thủy sản, Kiểm ngư và Biển đảo thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã tham mưu ban hành nhiều văn bản quản lý hoạt động khai thác thủy sản; tổ chức thực hiện chức năng kiểm ngư, tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Tuy nhiên, kết luận thanh tra chỉ ra một số hạn chế cần khẩn trương khắc phục. Chi cục Thủy sản, Kiểm ngư và Biển đảo chậm tham mưu triển khai Công văn của Cục Thủy sản về hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng ghi lại và báo cáo định kỳ vị trí đối với tàu cá mất tín hiệu kết nối thiết bị giám sát hành trình khi hoạt động trên biển.
Đơn vị cũng chưa tham mưu ban hành quy định quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động theo Kế hoạch số 280 của Ban Chỉ đạo IUU tỉnh Vĩnh Long; chưa tham mưu ban hành Đề án phát triển thủy sản tỉnh đến năm 2030, định hướng đến năm 2050 của Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long.
Trong quản lý hồ sơ tàu cá, một số hồ sơ mua bán tàu trong tỉnh chưa có giấy chứng nhận xóa đăng ký theo quy định. Một số hồ sơ xóa đăng ký còn thiếu tài liệu thể hiện thời điểm tiếp nhận, thiếu tờ khai hoặc chưa bảo đảm đầy đủ thành phần theo quy định pháp luật.
Công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát tàu cá trên biển chưa bảo đảm yêu cầu về thời gian báo cáo kết quả thực hiện chuyên đề.
Đáng chú ý, hồ sơ xử lý tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình trong năm 2024 và năm 2025 chưa thực hiện đầy đủ hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, nhất là việc yêu cầu chủ tàu, thuyền trưởng ghi lại vị trí và báo cáo định kỳ trong thời gian thiết bị mất tín hiệu.
Trong công tác xử phạt vi phạm hành chính, một số quyết định chưa ghi cụ thể hành vi vi phạm hoặc số tiền phạt tương ứng với từng hành vi, chưa phù hợp hướng dẫn.
Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long ban hành văn bản chỉ đạo thực hiện kết luận thanh tra. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường cần khẩn trương tham mưu ban hành quy định quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, xây dựng đề án phát triển thủy sản bền vững gắn với nhiệm vụ chống khai thác IUU; đồng thời tổ chức họp rút kinh nghiệm đối với lãnh đạo Chi cục Thủy sản, Kiểm ngư và Biển đảo và các cá nhân liên quan.
Siết giám sát, tháo gỡ khó khăn cho ngư dân
Cùng với khắc phục những hạn chế được chỉ ra qua thanh tra, tỉnh Vĩnh Long tiếp tục triển khai các giải pháp chống khai thác IUU trên địa bàn. Theo Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long, địa phương đã hoàn thành 15/16 nhiệm vụ được Chính phủ giao, đạt 93,75%. Nhiệm vụ còn lại là đầu tư nâng cấp, mở rộng Cảng cá Định An đang tập trung thực hiện.
Hiện, tỉnh quản lý 4.550 tàu cá. Trong đó, 4.475 tàu từ 6m trở lên còn hạn giấy phép khai thác, đạt 98,35%; toàn bộ tàu cá đã được đánh dấu, viết số đăng ký theo quy định. Tuy nhiên, vẫn còn 75 tàu quá hạn giấy phép khai thác, 103 tàu quá hạn đăng kiểm và 88 tàu quá hạn an toàn thực phẩm. Các phương tiện này không đủ điều kiện hoạt động được yêu cầu neo đậu tại bờ, không ra khơi và chịu sự giám sát của lực lượng chức năng, chính quyền cơ sở.
Đối với 134 tàu không đủ điều kiện hoạt động thuộc diện theo dõi bằng thiết bị kiểm soát, tỉnh đã lắp thiết bị cho 104 tàu. Công tác trực ban, giám sát thiết bị giám sát hành trình được duy trì 24/7. Từ ngày 1/1-31/8/2026, cơ quan chức năng phát hiện 286 tàu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình từ hơn 6 giờ đến dưới 10 ngày. Trong số này, 45 tàu đã về bờ để làm việc với cơ quan chức năng, đối chiếu dữ liệu và xác minh nguyên nhân; 241 tàu còn hoạt động trên biển tiếp tục được theo dõi, kiểm tra khi cập cảng.
Qua giám sát, tỉnh phát hiện 2 tàu có hành vi khai thác vượt ranh giới. Một trường hợp đã bị xử phạt 116 triệu đồng, trường hợp còn lại đang được xác minh, xử lý. Từ đầu năm 2026 đến thời điểm báo cáo, địa phương không phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long Đoàn Minh Trung cho biết lực lượng Bộ đội Biên phòng xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên. Các đồn biên phòng phân công cán bộ, đảng viên theo dõi những hộ có tàu thuộc nhóm nguy cơ cao, phối hợp chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động chủ tàu, thuyền trưởng chấp hành quy định. Lực lượng Biên phòng đã xử lý 41 trường hợp vi phạm liên quan đến thiết bị giám sát hành trình, đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, khai thác không đúng vùng và một số hành vi khác.
Mới đây, tại buổi làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng ghi nhận, đánh giá cao sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương trong thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU. Đây là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, đòi hỏi quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị. Địa phương cần chuyển từ cách làm thụ động sang chủ động, xác định rõ từng hạn chế, vướng mắc để tập trung tháo gỡ; đổi mới phương thức quản lý, bảo đảm dữ liệu minh bạch, phục vụ hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát.
Theo Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường, chống khai thác IUU phải gắn với bảo đảm sinh kế, nâng cao đời sống ngư dân và phát triển bền vững ngành thủy sản.
Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp, khắc phục triệt để những hạn chế trong quản lý tàu cá, giám sát hành trình và xử lý vi phạm sẽ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, ngăn ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, hướng tới xây dựng nghề cá có trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
HOÀNG TRUNG