Vụ máy bay rơi 32 năm trước: Cơ trưởng Nga để con điều khiển, 75 người chết

Ngày 23/3/1994, một chiếc Airbus A310 của hãng hàng không Aeroflot lao xuống khu vực núi non hẻo lánh ở miền Nam nước Nga khiến toàn bộ những người trên máy bay thiệt mạng.  

Khi các điều tra viên bắt đầu tìm hiểu nguyên nhân vụ tai nạn, nguyên nhân thực sự vẫn là một bí ẩn. Tuy nhiên, quá trình điều tra sau đó đã hé lộ diễn biến kinh hoàng xảy ra trong buồng lái. Một chuyến thăm tưởng như vô hại của hai người con tới nơi làm việc của cha đã dẫn đến thảm họa khiến 75 người thiệt mạng.

Chuyến bay định mệnh tới Hong Kong (Trung Quốc)

Tối 22/3/1994, chuyến bay của Aeroflot khởi hành từ sân bay Sheremetyevo ở Moscow, Nga, để tới sân bay quốc tế Kai Tak tại Hong Kong (Trung Quốc).

Máy bay thực hiện chuyến bay là chiếc Airbus A310-300 được hãng hàng không Aeroflot tiếp nhận mới vào ngày 11/12/1992. Chiếc A310 được trang bị 2 động cơ phản lực cánh quạt.

Chuyến bay cất cánh lúc 16h39 theo giờ địa phương và ban đầu diễn ra bình thường. Hành khách nhanh chóng ổn định chỗ ngồi cho hành trình kéo dài khoảng 9 tiếng tới Hong Kong.

Tuy nhiên, chiếc máy bay không bao giờ đến được điểm cuối hành trình.

Trên chuyến bay có tổng cộng 75 người, gồm 63 hành khách và 12 thành viên phi hành đoàn. Trong số các hành khách, 40 người mang quốc tịch Nga, trong đó có 30 nhân viên của Aeroflot. Phần còn lại chủ yếu là các doanh nhân đến từ Hong Kong và Đài Loan (Trung Quốc) đang trở về nhà sau những chuyến công tác tại Nga.

Trên chuyến bay khi đó, trong buồng lái có 3 phi công. Cơ trưởng chuyến bay là ông Andrey Viktorovich Danilov, 40 tuổi, làm việc cho Aeroflot từ tháng 11/1992 và có hơn 9.500 giờ bay, trong đó khoảng 950 giờ trên Airbus A310.

Cơ phó Igor Vasilyevich Piskaryov, 33 tuổi, gia nhập hãng từ tháng 10/1993. Ông có 5.885 giờ bay, trong đó 440 giờ trên A310.

Phi công dự bị trên chuyến bay là cơ trưởng Yaroslav Vladimirovich Kudrinsky, 39 tuổi.

Ông gia nhập hãng vào tháng 11/1992, có hơn 8.940 giờ bay, trong đó 907 giờ trên Airbus A310. Ngoài 3 phi công, chuyến bay còn có 9 tiếp viên hàng không.

Tai nạn chết người từ tình huống không ngờ

Vào thời điểm nửa đêm, khi máy bay đang ở độ cao hơn 10.000m, cơ trưởng dự bị Kudrinsky tiếp quản máy bay để cơ trưởng Danilov vào khoang hành khách nghỉ ngơi.

Sau đó, cơ trưởng dự bị Kudrinsky đã cho 2 người con của mình vốn là hành khách trên chuyến bay, vào buồng lái.

Khi đó, buồng lái có 5 người gồm phi công Kudrinsky, 2 người con của ông là Eldar 15 tuổi và Yana 13 tuổi, cơ phó Piskaryov cùng một phi công Aeroflot đang không làm nhiệm vụ có tên Vladimir Makarov. Chính người này đã dẫn 2 đứa trẻ từ khoang hành khách vào buồng lái.

Đây là chuyến đi quốc tế đầu tiên của Eldar và Yana cùng cha. Kudrinsky muốn các con được tận mắt nhìn thấy nơi ông làm việc.

Thời điểm đó, máy bay đang được điều khiển bằng chế độ lái tự động, bay ổn định trong màn đêm khi phần lớn hành khách đã chìm vào giấc ngủ.

Tuy nhiên, việc để hai đứa trẻ vào buồng lái đã vi phạm quy định khai thác của Aeroflot.

Lần lượt, phi công Kudrinsky cho các con ngồi vào ghế bên trái của buồng lái, vị trí của cơ trưởng, đối diện với hệ thống điều khiển máy bay.

Khoảng 0h43, Yana ngồi vào ghế của cha. Kudrinsky chủ động điều chỉnh thiết lập hướng bay của hệ thống lái tự động để tạo cảm giác cô bé đang trực tiếp điều khiển máy bay. Vài phút sau, lúc 0h51, Yana rời ghế để nhường chỗ cho anh trai Eldar.

Không rõ vì lý do gì, phi công Kudrinsky tiếp tục cho con trai Eldar tác động vào hệ thống điều khiển. Có vẻ ông cho rằng hệ thống lái tự động vẫn đang kiểm soát máy bay nên những tác động của con trai sẽ không gây ảnh hưởng đáng kể.

Nhưng thực tế hoàn toàn khác.

Khoảng 0h54, Eldar tác động vào cần điều khiển trong hơn 30 giây, với lực có lúc lên tới khoảng 10kg.

Những tác động mạnh này đi ngược lại với các lệnh điều khiển mà hệ thống lái tự động đang thực hiện để giữ máy bay bay thẳng và ổn định.

Hệ quả là máy tính điều khiển bay của chiếc A310 chuyển hệ thống cánh liệng - bộ phận kiểm soát góc nghiêng của máy bay chuyển sang chế độ điều khiển bằng tay. Trong khi đó, hệ thống lái tự động vẫn tiếp tục kiểm soát các thông số bay khác.

Nói cách khác, Eldar lúc này đã vô tình nắm quyền kiểm soát một phần máy bay.

Nhưng không ai trong buồng lái nhận ra điều đó.

Khi hệ thống lái tự động cố đưa máy bay trở lại hướng bay đã thiết lập, nó bắt đầu xung đột với những tác động từ cần điều khiển. Lực tác động tăng lên khiến bộ truyền động của hệ thống lái tự động bị ngắt khỏi cơ cấu liên kết điều khiển cánh liệng.

Một đèn cảnh báo trên màn hình buồng lái đã sáng lên để thông báo rằng hệ thống lái tự động bị ngắt một phần. Tuy nhiên, các phi công không nhận thấy cảnh báo này.

Sau này, tổ chuyên gia khi điều tra nguyên nhân vụ tai nạn nhận thấy, cả 2 phi công chủ chốt trên chuyến bay trước đó chủ yếu điều khiển các loại máy bay do Liên Xô sản xuất. Họ chưa quen với cách bố trí và hệ thống đèn cảnh báo trên Airbus A310.

Thảm họa hàng không

Những tác động mạnh lên cần điều khiển khiến chiếc A310 bắt đầu nghiêng sang phải với tốc độ khoảng 2,5 độ mỗi giây. Góc nghiêng tiếp tục tăng và cuối cùng đạt 45 độ.

Ở góc nghiêng lớn như vậy, hệ thống lái tự động không còn đủ khả năng duy trì độ cao cho máy bay.

Chiếc A310 bắt đầu rung lắc mạnh, khiến phi công Kudrinsky nhận ra tình hình bất thường. Ông lập tức yêu cầu cơ phó Piskaryov giành quyền điều khiển.

Tuy nhiên, ghế của cơ phó lúc đó đang được đẩy lùi hoàn toàn về phía sau, điều thường xảy ra trong giai đoạn bay bằng lái tự động. Piskaryov mất khoảng 2-3 giây để điều chỉnh ghế và tiếp cận hệ thống điều khiển.

Trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, góc nghiêng của máy bay đã tăng lên mức cực đoan, khoảng 90 độ. Ở góc nghiêng này, chiếc A310 không thể tiếp tục duy trì độ cao.

Máy bay bắt đầu lao xuống với tốc độ rất nhanh.

Khi máy bay mất độ cao, phi hành đoàn không giành lại quyền kiểm soát.

Hệ thống cũng không thể đưa máy bay trở lại trạng thái bay ổn định. Cuối cùng, chế độ lái tự động hoàn toàn ngắt, để các phi công tự tìm cách khôi phục chiếc A310 đang ở tư thế bay nguy hiểm.

Trong quá trình khẩn cấp đưa máy bay thoát khỏi cú bổ nhào, cơ phó Piskaryov đã điều khiển quá mức khiến chiếc A310 chuyển sang trạng thái gần như dựng đứng lên cao.

Không còn hệ thống lái tự động hỗ trợ, máy bay bị mất tốc độ và rơi vào trạng thái thất tốc, sau đó bắt đầu xoáy xuống.

Phi hành đoàn đã hai lần nữa cố gắng khôi phục máy bay sau những vòng xoáy này. Tuy nhiên, mỗi lần như vậy, chiếc A310 lại mất một lượng độ cao rất lớn.

Cuối cùng, máy bay hạ xuống dưới độ cao an toàn tối thiểu được quy định cho đoạn đường bay qua khu vực miền núi.

Khoảng 0h58, máy bay lao xuống dãy núi Kuznetsk Alatau ở tỉnh Kemerovo ở miền Nam nước Nga. Chiếc máy bay bị phá hủy hoàn toàn. Toàn bộ 75 người trên máy bay không ai sống sót.

Sau thảm họa hàng không, dữ liệu chuyến bay và bản ghi âm trong buồng lái đã hé lộ những gì diễn ra.

Theo kết quả điều tra được công bố sau đó, việc cho trẻ em vào buồng lái và để Eldar tác động vào cần điều khiển đã dẫn tới việc hệ thống lái tự động bị ngắt. Trong khi đó, phi hành đoàn không nhận ra sự thay đổi này đủ sớm để ngăn thảm họa.

Nguồn tin: AeroTime/Mirror