Vụ phát hiện trống đồng 32 năm chưa khen thưởng: Đề nghị công an xác minh

Ngày 22/9, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết đơn vị đã đề nghị Công an tỉnh xác minh nguồn gốc chiếc trống đồng được người dân phát hiện từ năm 1994. Vụ việc thu hút chú ý vì hiện vật được cho là do ba học sinh tìm thấy trong hang đá, nhưng sau 32 năm, những người phát hiện vẫn chưa nhận được thông tin rõ ràng về tung tích cũng như khoản khen thưởng. Sở đưa ra đề nghị này sau khi anh Quách Văn Quỳnh, một trong ba người phát hiện cổ vật, gửi đơn đề nghị chính quyền làm rõ sự việc. Theo hồ sơ hiện được lưu giữ, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình cơ sở 1 đang bảo quản một chiếc trống đồng mang số đăng ký 2958/KL381. Hiện vật được Công an huyện Nho Quan cũ bàn giao cho bảo tàng ngày 23/12/1998, sau khi được cho là phát hiện tại thôn Thạch La, xã Thạch Bình, huyện Nho Quan cũ, nay thuộc xã Phú Sơn. Chiếc trống cao 37cm, đường kính mặt 42,3cm, đường kính đáy 47cm, nặng 19,2kg và được đánh giá thuộc văn hóa Đông Sơn, có niên đại khoảng 2.000-2.500 năm. Mặt trống có ngôi sao 10 tia, phần hoa văn trang trí khá đơn giản, trong khi quanh thân xuất hiện nhiều lỗ hàn. Dù từng trải qua thời gian dài, cổ vật hiện vẫn được bảo quản trong tình trạng tốt tại bảo tàng tỉnh. Những đặc điểm về kích thước, hình dáng và hoa văn vì thế có ý nghĩa quan trọng trong việc đối chiếu với chiếc trống xuất hiện trong các bức ảnh năm 1994. Tuy nhiên, tài liệu anh Quỳnh gửi kèm đơn chưa cung cấp đầy đủ thông tin để xác định hai chiếc trống là một. Hồ sơ này thiếu các số đo chi tiết, không mô tả cụ thể hoa văn nhận diện và chỉ có hai tấm ảnh chụp hiện vật cùng hai người bạn từng tham gia phát hiện. Các bức ảnh cho biết ba học sinh tìm thấy trống trong hang núi Thung Mai, nhưng chưa đủ căn cứ liên kết chắc chắn với hiện vật đang được bảo quản tại bảo tàng. Điểm trùng hợp rõ nhất giữa hai nguồn thông tin là cả hai đều đề cập một chiếc trống đồng do ba học sinh phát hiện trong hang. Những dữ liệu còn lại hiện chưa tương đồng đầy đủ, khiến Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình chưa thể khẳng định chiếc trống trong bảo tàng chính là hiện vật anh Quỳnh cùng hai người bạn tìm thấy. Việc xác minh thêm hồ sơ cũ được xem là bước cần thiết trước khi cơ quan chức năng trả lời chính thức công dân. Một chi tiết khác cũng đang được chú ý nằm trong biên bản bàn giao trống đồng giữa Công an huyện Nho Quan và cán bộ bảo tàng năm 1998. Tại phần ghi chú, biên bản nêu có biên bản bàn giao cụ thể kèm theo, nhưng quá trình rà soát hồ sơ lưu trữ tại bảo tàng lại không tìm thấy tài liệu này. Sự thiếu vắng đó khiến quá trình lần theo đường đi của cổ vật từ địa phương đến bảo tàng gặp thêm trở ngại. Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình đề nghị Công an tỉnh hỗ trợ rà soát hồ sơ, tài liệu liên quan được lưu tại Công an huyện Nho Quan trong giai đoạn 1994-1998. Cơ quan này đặc biệt đề nghị tìm lại biên bản bàn giao giữa UBND xã Thạch Bình và Công an huyện Nho Quan, cùng biên bản giữa công an huyện với cán bộ bảo tàng tỉnh. Sở cũng mong Công an tỉnh hướng dẫn thủ tục xác minh mối liên hệ giữa hiện vật trong bảo tàng và chiếc trống xuất hiện trong ảnh do anh Quỳnh cung cấp. Theo các bài viết trước đây của Dân trí, năm 1994, ba học sinh xã Thạch Bình cũ phát hiện chiếc trống đồng trong hang đá khi đi hái củi, sau đó các gia đình bàn giao hiện vật cho chính quyền địa phương. Anh Quỳnh cho biết biên bản bàn giao khi ấy nêu phải có chính sách trích thưởng thỏa đáng cho ba gia đình trước khi đưa trống khỏi UBND xã, nhưng đến nay anh cùng Bùi Văn Chiến và Quách Văn Luân vẫn chưa nhận được khen thưởng. Việc xác minh hiện nay vì thế không chỉ nhằm làm rõ danh tính cổ vật, mà còn liên quan quyền được biết thông tin và đề nghị giải quyết của những người phát hiện hiện vật cách đây 32 năm.