Sau hơn 6 thập kỷ lèo lái Berkshire Hathaway trở thành đế chế nghìn tỷ USD, "nhà hiền triết xứ Omaha" Warren Buffett đã chính thức rút lui khỏi vị trí Chủ tịch tập đoàn để chuyển giao quyền lực cho thế hệ kế cận. Dù vị tỷ phú 96 tuổi lui về giữ vai trò Chủ tịch danh dự, những triết lý đầu tư bền bỉ của ông suốt nhiều thập kỷ qua vẫn giữ nguyên giá trị dẫn đường cho giới đầu tư toàn cầu.
Thực tế, tâm lý thị trường thời gian gần đây không khỏi dao động trước nhiều biến số kinh tế vĩ mô. Chỉ số Sợ hãi & Tham lam (Fear & Greed Index) từng lao dốc mạnh từ 64 điểm xuống 31 điểm, phản ánh sự thận trọng bao trùm khi các chỉ số chứng khoán lớn chịu áp lực điều chỉnh.
Giữa những đợt sóng rung lắc, việc bình tâm nhìn lại 3 nguyên tắc phòng thủ tài chính mà Warren Buffett từng chia sẻ chính là chiếc "phao cứu sinh" thiết thực nhất cho mỗi cá nhân.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Warren Buffett là cựu CEO của Berkshire Hathaway và là một trong những nhà đầu tư nổi tiếng nhất thế giới, (Ảnh: Inkl).
Luôn thủ sẵn chiếc "đệm" tiền mặt dự phòng
Một bài học nổi bật xuyên suốt sự nghiệp của Warren Buffett là việc kiểm soát tâm lý khi đầu tư đôi khi còn quan trọng hơn cả số tiền bạn đang sở hữu. Vị tỷ phú từng đưa ra lưu ý rằng những khoản tiền cần sử dụng trong sinh hoạt vài năm tới tuyệt đối không nên phụ thuộc vào việc cổ phiếu có nhanh chóng phục hồi hay không.
Nhiều nhà đầu tư cá nhân thường mắc sai lầm khi dồn gần như toàn bộ thu nhập vào cổ phiếu mà quên lập một quỹ tiền mặt khẩn cấp trong ngân hàng. Buffett cho rằng nếu biến động của thị trường khiến bạn mất ngủ mỗi đêm, đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy bạn đang phân bổ quá nhiều tiền vào các kênh rủi ro và lượng tiền mặt có tính thanh khoản cao hiện có là chưa đủ.
Duy trì một lượng tiền mặt dự phòng dày dặn trong tài khoản ngân hàng sẽ giúp bạn tránh được cái bẫy bán tháo cổ phiếu trong hoảng loạn khi thị trường bất ngờ lao dốc. Đồng thời, khi có sự cố cấp bách phát sinh, bạn không bị ép phải rút vốn đúng lúc tài sản đang giảm giá sâu. Nhờ chiếc "đệm" tiền mặt này, các khoản đầu tư dài hạn mới có đủ thời gian để sinh sôi theo lãi kép mà không bị ngắt quãng.
Hạ nhiệt danh mục, không đặt hết trứng vào một giỏ
Warren Buffett từng thừa nhận rằng ông không thể dự đoán tương lai và cũng không bao giờ cố làm điều đó. Ông không biết thị trường chứng khoán ngày mai sẽ tăng, giảm hay đi ngang. Chính vì tương lai là ẩn số, triết lý phòng ngừa rủi ro của ông luôn nhắc nhở nhà đầu tư phải biết thận trọng khi định giá tài sản đang ở mức quá cao.
Thực tế thị trường đã trải qua một giai đoạn tăng trưởng đặc biệt mạnh mẽ, đơn cử như quỹ chỉ số Vanguard S&P 500 ETF (VOO) đạt mức sinh lời bình quân tới 15%/năm suốt 16 năm qua. Khi danh mục đã tăng vọt sau một đợt tăng giá dài và nỗi lo thị trường không thể tăng mãi bắt đầu xuất hiện, Buffett khuyên nhà đầu tư nên chủ động nhìn nhận lại tỷ trọng phân bổ tài sản của mình.
Theo vị tỷ phú, việc chủ động hiện thực hóa một phần lợi nhuận cổ phiếu để phân bổ khoảng 5-10% danh mục sang các kênh phòng thủ như quỹ trái phiếu hoặc các tài sản an toàn khác là bước đi khôn ngoan. Nước đi này có thể khiến bạn bỏ lỡ đôi chút mức tăng tiếp theo nếu thị trường còn đi lên, nhưng đổi lại, bạn sẽ giải tỏa được gánh nặng tâm lý và tránh được cảnh hoảng loạn nếu làn sóng bán tháo bất ngờ ập đến.
Xem "tin xấu là bạn tốt" và dám mua vào khi thiên hạ sợ hãi
Trái ngược với tâm lý run rẩy của những nhà đầu cơ ngắn hạn mỗi khi thị trường đỏ lửa, Warren Buffett nhìn nhận các đợt sụt giảm với tâm thế hoàn toàn khác. Với tư cách là một nhà đầu tư giá trị luôn bám sát nền tảng doanh nghiệp, ông xem những giai đoạn thị trường giá xuống là cơ hội hiếm có để gom mua tài sản tốt với giá hời.
Triết lý ấy được cô đọng hoàn hảo trong lời khuyên bất hủ của ông: “Đơn giản là cố gắng sợ hãi khi người khác tham lam và chỉ tham lam khi người khác sợ hãi”. Vào tháng 10/2008, giữa lúc thị trường tài chính khủng hoảng sâu rộng nhất, Buffett đã viết một bài xã luận trên tờ The New York Times với thông điệp: “Tin xấu là người bạn tốt nhất của nhà đầu tư.” Ông lập luận rằng nỗi sợ hãi tột độ của đám đông sẽ tạo ra mức giá chiết khấu sâu mà thời kỳ bình thường không bao giờ có được.
Dữ liệu lịch sử đã chứng minh Buffett hoàn toàn đúng. Kể từ khi bài viết của ông xuất bản năm 2008, chỉ số S&P 500 đã bứt phá hơn 1.000%. Một khoản tiền 10.000 USD rót vào quỹ chỉ số S&P 500 hồi tháng 10/2008 đến nay đã tăng lên gần 113.000 USD. Nghiên cứu từ Fidelity cũng chỉ ra, sau các đợt điều chỉnh giảm từ 10% đến 19%, S&P 500 tăng trung bình 30% trong một năm sau đó, còn sau khi tạo đáy của thị trường giá xuống (giảm trên 20%), mức bật tăng trong năm kế tiếp trung bình lên tới 37%.
Warren Buffett từng nhiều lần lưu ý rằng thời điểm tốt nhất để mua cổ phiếu hiếm khi mang lại cảm giác an toàn, bởi cổ phiếu chỉ tạo cảm giác an tâm nhất sau khi đã tăng giá mạnh và tin vui ngập tràn các mặt báo - thời điểm mà mức giá đã ở trên đỉnh.
Bước lùi của vị tỷ phú huyền thoại khỏi vị trí Chủ tịch tập đoàn một lần nữa nhắc nhở thế hệ sau: Thay vì cố đoán đỉnh mò đáy, chính sự kiên nhẫn, kỷ luật phân bổ vốn và khả năng giữ vững tâm lý trước biến động mới là chìa khóa bảo vệ túi tiền của mỗi người trên chặng đường dài.