Bỏ qua điều hướng
•

Xe buýt điện Toyota chạy hơn 300km không cần sạc, tiếp nhiên liệu như xe xăng

Xe buýt điện Toyota chạy hơn 300km không cần sạc, tiếp nhiên liệu như xe xăng
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Xe buýt điện Toyota Sora thế hệ mới sử dụng hệ truyền động điện kết hợp pin nhiên liệu hydro, có thể di chuyển hơn 300 km sau mỗi lần nạp. Đáng chú ý, dù tổng dung tích bình chứa hydro giảm khoảng 20%, phạm vi hoạt động của xe vẫn tăng thêm 100 km so với thế hệ trước.

Xe buýt điện Toyota chạy hơn 300km không cần sạc, tiếp nhiên liệu như xe xăng - Ảnh 1.

Toyota ra mắt mẫu xe buýt điện Sora thế hệ thứ hai - Ảnh: Toyota

Toyota đã giới thiệu Sora thế hệ thứ hai tại Nhật Bản, sau 8 năm kể từ khi phiên bản đầu tiên ra mắt năm 2018. Đây là mẫu xe buýt chạy bằng pin nhiên liệu hydro (FCEV), được phát triển cùng Isuzu để phục vụ các tuyến đô thị và ngoại ô.

Sau 8 năm kể từ khi ra mắt thế hệ đầu tiên vào năm 2018, Toyota Sora được nâng cấp về nền tảng, hiệu suất và an toàn. Đáng chú ý, xe có thể di chuyển xa hơn dù dung tích bình chứa hydro giảm.

"Nhiên liệu" ít hơn, xe đi xa hơn

Xe buýt điện Toyota chạy hơn 300km không cần sạc, tiếp nhiên liệu như xe xăng - Ảnh 2.

Nhờ cải tiến công nghệ, "bình nhiên liệu" nhỏ hơn nhưng đi xa hơn - Ảnh: Toyota

Sora mới sử dụng nền tảng xe buýt điện Isuzu ERGA EV ra mắt năm 2024. Khác với xe điện thuần túy lấy điện từ trạm sạc, xe dùng hydro để tạo ra điện thông qua hệ thống pin nhiên liệu, sau đó cung cấp năng lượng cho mô-tơ. Bộ pin lithium-ion có nhiệm vụ lưu trữ điện và hỗ trợ vận hành.

Thay đổi đáng chú ý nằm ở hệ thống chứa nhiên liệu. Toyota giảm số bình hydro từ 10 xuống 3 bình lớn, tổng dung tích từ 600 lít còn 471 lít, tương đương giảm 21,5%. Dù vậy, phạm vi hoạt động tăng từ khoảng 200km lên hơn 300km sau mỗi lần nạp.

Theo Toyota, kết quả này có được nhờ cải thiện hiệu suất pin nhiên liệu và sử dụng bộ pin lithium-ion thay cho loại nickel-metal hydride trước đây. Ba bình chứa hydro chịu áp suất 70 MPa, khoảng 700 bar, được bố trí thành một hàng trên nóc xe để tiết kiệm không gian và thuận tiện bảo dưỡng.

Một lợi thế khác của Sora là thời gian tiếp nhiên liệu. Toyota công bố thời gian nạp đầy hydro khoảng 10 phút, có thể giảm xuống khoảng 5 phút tại trạm phù hợp. Tuy nhiên, hãng cũng lưu ý quãng đường vận hành và thời gian nạp thực tế còn phụ thuộc điều kiện sử dụng và năng lực trạm nạp.

Toyota Sora có hai mô-tơ điện, mỗi mô-tơ công suất 110 kW và mô-men xoắn 485 Nm. Tổng công suất đạt 220 kW, tương đương khoảng 295 mã lực, còn mô-men xoắn cực đại 970 Nm.

Hệ thống pin nhiên liệu PEM do Toyota phát triển có công suất tối đa 113 kW. So với thế hệ trước, tổng công suất mô-tơ giảm 6 kW nhưng mô-men xoắn tăng từ 670 lên 970 Nm.

Xe buýt điện Toyota hỗ trợ cấp điện

Xe buýt điện Toyota chạy hơn 300km không cần sạc, tiếp nhiên liệu như xe xăng - Ảnh 3.
Xe buýt điện Toyota chạy hơn 300km không cần sạc, tiếp nhiên liệu như xe xăng - Ảnh 4.

Xe buýt chạy trong đô thị có sức chứa tối đa 70 người - Ảnh: Toyota

Sora mới dài 10.545mm, rộng 2.485mm và cao 3.440mm, có bốn cấu hình cho tuyến nội đô và ngoại ô. Bản đô thị chở tối đa 70 người, gồm 19 hành khách ngồi, 50 người đứng và một nhân viên vận hành.

Khoang hành khách được thiết kế sàn phẳng, không còn bậc cấp bên trong như trước, giúp người cao tuổi và người sử dụng xe lăn di chuyển thuận tiện hơn.

Toyota còn phát triển hệ thống cố định xe lăn chỉ bằng một thao tác, giảm thời gian hỗ trợ hành khách lên xuống xe. Trang bị này dự kiến bắt đầu nhận đặt hàng từ khoảng tháng 4-2027.

Về an toàn, hệ thống dừng khẩn cấp EDSS kết hợp giám sát người lái DSM có thể tự động giảm tốc, dừng xe và kích hoạt phanh đỗ nếu phát hiện tài xế không còn khả năng điều khiển. Xe còn có hệ thống giám sát điểm mù phía trước, cảnh báo tài xế khi phát hiện người đi bộ hoặc xe đạp.

Ngoài vận chuyển hành khách, Sora có thể cấp điện cho thiết bị bên ngoài thông qua bộ cấp nguồn chuyên dụng. Tính năng này giúp xe đóng vai trò nguồn điện dự phòng trong tình huống thiên tai hoặc mất điện.

Xe buýt điện Toyota chạy hơn 300km không cần sạc, tiếp nhiên liệu như xe xăng - Ảnh 5.

Thế hệ mới được bổ sung tiện ích hỗ trợ người ngồi xe lăn - Ảnh: Toyota

Việc giới thiệu Sora mới cho thấy Toyota tiếp tục đầu tư vào công nghệ hydro bên cạnh hybrid và xe điện thuần túy. Trước đó, hãng đã đưa mẫu xe du lịch chạy pin nhiên liệu Mirai ra thị trường vào năm 2014. Theo Toyota, đến cuối tháng 9-2026, hãng cung cấp hơn 3.500 hệ thống pin nhiên liệu cho hơn 100 khách hàng toàn cầu.

Tại Việt Nam, xe buýt năng lượng sạch đang được mở rộng. Theo Bộ Xây dựng, đến tháng 5-2026, Hà Nội có 856 xe buýt điện và CNG, chiếm 43,8% tổng số xe buýt, trong khi TP.HCM có 627 xe buýt điện hoạt động trên 47 tuyến.

So với xe buýt điện dùng pin thông thường, Toyota Sora có lợi thế tiềm năng ở thời gian tiếp nhiên liệu ngắn và phạm vi hoạt động hơn 300km, phù hợp với các tuyến khai thác liên tục. Tuy nhiên, khả năng triển khai xe buýt hydro tại Việt Nam vẫn phụ thuộc vào hạ tầng trạm nạp, nguồn cung hydro và chi phí vận hành.

Sora mới được Toyota và Isuzu công bố hợp tác phát triển từ tháng 9-2025, dự kiến sản xuất tại nhà máy Utsunomiya (Nhật Bản) do J-Bus, liên doanh 50:50 giữa Isuzu và Hino Motors, vận hành.

Xe buýt điện Toyota chạy hơn 300km không cần sạc, tiếp nhiên liệu như xe xăng - Ảnh 6.Xe buýt điện sạc pin qua bánh xe, không cần cắm dây

Một công nghệ mới tại Thụy Sĩ cho phép xe buýt điện nhận điện từ mặt đường qua chính bánh xe khi dừng tại trạm, với hiệu suất truyền điện hơn 90% và có thể giúp giảm đáng kể kích thước bộ pin.

Sau tám năm kể từ phiên bản đầu tiên ra mắt năm 2018, Toyota đã chính thức giới thiệu mẫu xe buýt điện pin nhiên liệu hydro Sora thế hệ thứ hai tại thị trường Nhật Bản. Mẫu xe này được phát triển dựa trên nền tảng Isuzu ERGA EV nhằm phục vụ hệ thống giao thông công cộng đô thị và ngoại ô. Phương tiện vận hành nhờ cơ chế dùng hydro tạo ra dòng điện qua hệ thống pin nhiên liệu, kết hợp bộ pin lưu trữ lithium-ion mới để cung cấp năng lượng cho hai mô-tơ điện. Điểm đột phá trên thế hệ mới nằm ở hiệu suất khai thác năng lượng vượt trội so với phiên bản tiền nhiệm. Dù dung tích chứa hydro giảm 21,5% từ 600 lít xuống còn 471 lít với ba bình đặt trên nóc, phạm vi hoạt động của xe lại tăng thêm 100 km, đạt mức hơn 300 km sau mỗi lần nạp. Thời gian tiếp nhiên liệu hydro chỉ mất khoảng 5 đến 10 phút tùy theo công suất trạm nạp, giải quyết triệt để rào cản thời gian chờ sạc kéo dài của xe buýt thuần điện truyền thống. Bên cạnh bước tiến về năng lượng, hệ truyền động của xe sở hữu mô-men xoắn cực đại lên tới 970 Nm và công suất tổng đạt 220 kW. Thiết kế sàn phẳng không bậc cấp cùng cấu hình chở tối đa 70 người giúp tối ưu khả năng tiếp cận cho người cao tuổi và hành khách dùng xe lăn. Phương tiện còn tích hợp các công nghệ an toàn chủ động như hệ thống dừng khẩn cấp EDSS kết hợp giám sát người lái DSM, hỗ trợ tự động dừng xe khi tài xế gặp sự cố bất ngờ.
amung