Xuất khẩu sang Trung Quốc tăng vọt trong tháng 9

Theo số liệu sơ bộ Cục Hải quan vừa công bố, xuất khẩu điện tử, tức nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, sang Trung Quốc trong tháng 9 đạt gần 6 tỉ USD, mức cao nhất từ trước tới nay. Kim ngạch tháng 9 gấp đôi tháng 8 và gần gấp 4 lần cùng kỳ năm 2025.

Tổng xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc tháng 9 vì thế đạt gần 11,7 tỉ USD, tăng 36% so với tháng 8 và cũng là mức cao nhất từ trước tới nay. Trước tháng 9, kim ngạch bán sang thị trường này chưa tháng nào vượt 9 tỉ USD.

Trong gần 3,1 tỉ USD tăng thêm so với tháng 8, gần như toàn bộ đến từ hàng điện tử, với kim ngạch tăng từ 2,92 lên 5,99 tỉ USD. Các nhóm hàng lớn khác thay đổi ít hơn, như điện thoại và linh kiện tăng nhẹ, còn rau quả giảm 20%.

Tháng 9 cũng là lần đầu hàng điện tử chiếm quá nửa kim ngạch bán sang Trung Quốc, với 51%, so với 34% của tháng 8. Cùng kỳ năm 2025, tỉ trọng này là 20% và điện thoại còn là mặt hàng xuất sang Trung Quốc lớn nhất.

• Gần 2.600 sản phẩm nông sản xuất sang Trung Quốc phải có thư xác nhận

Suốt năm 2025, hàng điện tử bán sang Trung Quốc dao động từ 0,9 đến 1,6 tỉ USD mỗi tháng, rồi tăng lên 2,5 - 3 tỉ USD từ tháng 5 năm nay.

Ngoài Trung Quốc, kim ngạch hàng điện tử bán sang Mỹ cũng lập kỷ lục, gần 7 tỉ USD trong tháng 9, tăng gần 1,8 tỉ USD so với tháng 8. Mỹ vẫn là thị trường mua nhiều hàng điện tử của Việt Nam nhất. Hong Kong (Trung Quốc) đứng thứ ba với hơn 3 tỉ USD, tăng hơn 70%. Cộng lại, ba thị trường này chiếm hơn 90% phần xuất khẩu điện tử tăng thêm trong tháng.

Ở các thị trường lớn khác, mức thay đổi nhỏ hơn hẳn. Xuất khẩu điện tử sang Hàn Quốc, Hà Lan, Thái Lan chỉ nhích nhẹ so với tháng 8, còn sang Malaysia giảm.

Ngoài điện tử, xuất khẩu tháng 9 đi xuống

Tháng 9, xuất khẩu cả nước tăng 4,7 tỉ USD so với tháng 8, trong khi riêng nhóm điện tử đã tăng 6,7 tỉ USD, nghĩa là tổng các nhóm hàng còn lại đi xuống. Trong tháng 9, hàng điện tử đạt 22,6 tỉ USD, chiếm gần 38% tổng kim ngạch xuất khẩu, còn các nhóm hàng còn lại đạt 36,9 tỉ USD, giảm 5,1% so với tháng 8.

Nhiều mặt hàng chủ lực cùng đi xuống như dệt may giảm 15%, điện thoại và linh kiện giảm 12,8%, giày dép và rau quả cũng thấp hơn tháng trước. Trong các nhóm lớn, chỉ máy móc, thiết bị tăng cùng chiều với điện tử.

Nhập siêu nhóm điện tử thu hẹp một nửa

Ở chiều nhập khẩu, hàng điện tử nhập về trong tháng 9 cũng lên mức cao nhất từ trước tới nay, hơn 27,1 tỉ USD, nhưng chỉ tăng 5,9% so với tháng 8. Do xuất tăng nhanh hơn nhập, mức nhập siêu của riêng nhóm điện tử thu hẹp từ 9,76 tỉ USD trong tháng 8 xuống 4,58 tỉ USD, thấp nhất từ đầu năm.

Tổng kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc và Hàn Quốc, hai nguồn cung hàng điện tử lớn nhất của Việt Nam, trong tháng 9 cũng lên mức cao nhất từ trước tới nay.

Gần như toàn bộ hàng điện tử xuất khẩu do khu vực có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện, chiếm 99,7% kim ngạch của nhóm trong tháng 9. Cũng trong tháng này, khu vực FDI xuất siêu 4,8 tỉ USD, còn khu vực trong nước nhập siêu 3,5 tỉ USD.

Trong báo cáo vĩ mô tháng 9, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng với nhu cầu linh kiện điện tử, bán dẫn ngày càng lớn, khu vực FDI sẽ tiếp tục giữ vị trí nổi trội trong cán cân thương mại. Nếu không có chuyển giao công nghệ và liên kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp trong nước, xu thế đó sẽ khó đảo chiều.

Dù cán cân thương mại tháng 9 đã đảo chiều, một số công ty chứng khoán chưa coi đây là bước ngoặt. VDSC đánh giá xuất siêu tháng 9 là tín hiệu tích cực nhưng chưa đủ để khẳng định xu hướng nhập siêu đã chấm dứt. Theo Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cán cân thương mại cải thiện chủ yếu nhờ nhóm điện tử và khu vực FDI, trong khi đơn hàng xuất khẩu mới suy yếu, nên chưa chắc trạng thái xuất siêu sẽ giữ được trong những tháng tới.

Ở một góc nhìn khác, Chứng khoán ACB (ACBS) lưu ý việc xuất khẩu dồn vào điện tử và máy móc khiến kim ngạch dễ bị ảnh hưởng hơn bởi các biện pháp thương mại áp lên hai nhóm hàng này. Nếu các biện pháp hạn chế không chỉ nhắm vào hàng thâm dụng lao động mà mở rộng sang hàng công nghệ, tác động lên kim ngạch xuất khẩu sẽ lớn hơn.

Nhằm tiếp tục hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô trong nước phát triển ổn định và hướng tới xuất khẩu, Bộ Tài chính đề xuất gia hạn Chương trình ưu đãi thuế suất 0% cho sản xuất, lắp ráp ô tô thêm 5 năm, kéo dài đến hết năm 2032, bao gồm cả linh kiện.