Minh Tâm và Tài Lương là cặp nghệ sĩ cải lương tài danh, gắn bó với sân khấu Sài Gòn từ trước năm 1975 và tiếp tục hoạt động nghệ thuật những năm đầu thập niên 1980 tại TPHCM. Sang Pháp định cư khi sự nghiệp đang ở đỉnh cao, đến nay hai nghệ sĩ đã bước qua tuổi 70 và trở về quê hương mỗi khi có dịp.
Minh Tâm: Từ cậu học trò mê cải lương đến kép chính đất Sài Gòn
Nghệ sĩ Minh Tâm sinh năm 1952 tại Bến Tre. Thuở nhỏ, ông học trường trung học Bồ Đề, đến năm 1968 lên Sài Gòn học tại trường trung học Nguyễn Bá Tòng. Năm 1969, Minh Tâm theo học ca tân nhạc trong lớp do danh ca Duy Khánh tổ chức nhưng trong lòng vẫn nuôi mộng theo nghề hát cải lương. Ông thường đến các rạp Hưng Đạo, Quốc Thanh để xem hát, xem tập tuồng và xin ảnh những nghệ sĩ mình thần tượng như Thanh Nga, Hùng Cường, Phượng Liên.
Nghệ sĩ Minh Tâm kể trước khi đi hát, ông được nghệ sĩ Phượng Liên nhận làm em nuôi từ năm 14 tuổi và từng hy vọng sẽ được chị hướng dẫn vào nghề. Nhưng Phượng Liên không cho ông đi hát ngay vì cho rằng nghề này quá cực, bắt buộc ông phải học tới khi đậu Tú Tài. Đến nay, tình cảm giữa hai người vẫn thân thiết dù một người ở Mỹ, một người ở Pháp.
Vì quá đam mê, năm 1968, Minh Tâm bỏ học văn hóa để gia nhập gánh hát Hoa Thế Hệ của ông bầu kiêm soạn giả Quang Phục - đoàn quy tụ nhiều diễn viên trẻ nên còn được gọi là gánh đồng ấu. Tại đây, Quang Phục trực tiếp dạy ông diễn xuất, nhạc sư Năm Hưng dạy ca, giúp Minh Tâm tiến bộ nhanh, khởi nghiệp bằng các vai phụ, vệ sĩ, đánh võ theo lối học nghề quen thuộc của nhiều thế hệ nghệ sĩ đàn anh.
Năm 1970, ông gia nhập gánh Tân Dạ Lý của nghệ sĩ Hoàng Ngọc An, đóng kép nhì và được nghệ sĩ Tấn An tận tình chỉ dạy. Đến năm 1973, khi đã là gương mặt trẻ triển vọng, Minh Tâm được đoàn Xuân Liên Hoa mời về cùng nghệ sĩ Dũng Thanh Lâm tạo thành dàn kép chính. Do Dũng Thanh Lâm thường vắng mặt vì được nhiều đoàn khác săn đón, nghệ sĩ Thanh Điền - người phụ trách sân khấu Xuân Liên Hoa - đã đưa Minh Tâm lên làm kép chính, đóng cặp cùng các đào Hà Mỹ Xuân và Thanh Kim Huệ. Ông cùng Thanh Kim Huệ được giới ký giả kịch trường khen ngợi qua vở Linh hồn của quỷ năm 1973.
Năm 1976, đoàn Cải lương Sài Gòn 3 thành lập, Minh Tâm được mời đóng chính, hát cặp Thanh Kim Huệ và Tài Lương qua các vở Mái tóc người vợ trẻ, Một cuộc giải phẫu, Quán hương tràm. Cùng với Minh Vương, 4 nghệ sĩ hợp thành dàn diễn viên mạnh, so tài với cặp Út Bạch Lan - Thành Được - Thanh Thanh Hoa của đoàn Cải lương Sài Gòn 1 và cặp Thanh Tuấn - Ngọc Bích của đoàn Cải lương Sài Gòn 2.
Minh Tâm và Tài Lương kết hôn năm 1978. Sau đó, ông lần lượt hát thế nghệ sĩ Phương Bình tại đoàn Hương Dạ Thảo, cùng cố nghệ sĩ Hề Sa lập đoàn Ca múa Kiên Giang theo yêu cầu của Sở Văn hóa Kiên Giang, có gần 2 năm biểu diễn cùng cố nghệ sĩ Hùng Cường. Ông còn cùng nghệ sĩ Tài Bửu Bửu về hát tại đoàn Sông Hương ở Huế - đoàn hát cuối cùng trước khi vợ chồng ông rời Việt Nam, để lại nhiều kỷ niệm đẹp với tập thể nơi đây.
Tài Lương: Đào chính phong thái quý phái của sân khấu Sài Gòn
Nghệ sĩ Tài Lương tên thật Huỳnh Thị Tài Lương, sinh năm 1953 tại Sài Gòn. Cha bà là ông Huỳnh Ngọc Châu, quê Bình Định, mẹ quê Bến Tre. Tài Lương là học trò của các nghệ sĩ lão thành Năm Châu, Phùng Há, Kim Cúc, Bích Thuận, tốt nghiệp Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn năm 1973.
Với phong thái sang trọng, quý phái, cách ca diễn tinh tế và giàu sức thuyết phục, chỉ vài năm sau khi ra trường bà đã trở thành đào chính của một gánh hát lớn, đồng thời được nhiều hãng đĩa mời thu âm với số lượng bản thu khá lớn trong giai đoạn tên tuổi đang lên. Năm 1976, Tài Lương được mời làm diễn viên chính cùng Thanh Kim Huệ tại đoàn Cải lương Sài Gòn 3.
Năm 1977, bà tham gia phim sân khấu hóa Làm lại cuộc đời trong vai Lan, cùng các nghệ sĩ Thanh Nga, Thanh Tuấn, Tô Kim Hồng, Diệp Lang. Khi sự nghiệp đang ở đỉnh cao, đôi nghệ sĩ Minh Tâm - Tài Lương rời sân khấu trong nước để sang Pháp định cư.
Giữ nghề nơi đất khách
Sau năm 1975, nhiều nghệ sĩ cải lương tài danh sang Pháp định cư nhưng không có điều kiện hành nghề thuận lợi như ở quê nhà hay tại Mỹ, nơi cộng đồng người Việt đông đảo hơn. Tại Paris, khán giả yêu cải lương không nhiều và sống rải rác, các nghệ sĩ còn phải làm thêm nghề khác để mưu sinh nên tổ chức được một suất hát là điều không dễ.
Dù vậy, Minh Tâm - Tài Lương cùng các nghệ sĩ Minh Đức - Kiều Lệ Mai, Minh Thanh - Kim Chi, Phương Thanh, Mộng Tuyền, Hà Mỹ Liên, Hà Mỹ Xuân... vẫn duy trì được nhiều suất diễn phục vụ khán giả Việt tại Pháp, trong đó các vở An Lộc Sơn, Kim Vân Kiều hiện vẫn còn lưu trên YouTube.
Năm 1986, khi cuộc sống đã ổn định, Minh Tâm và Tài Lương tham gia Hội Nghệ sĩ Paris do nghệ sĩ Chí Tâm sáng lập, cùng các nghệ sĩ Mỹ Hòa, Ngọc Lựu, Hùng Tiến. Chí Tâm vừa là nhạc sĩ, diễn viên, họa sĩ trang trí, vừa đảm nhận vai trò đạo diễn cho các suất diễn của nhóm. Tài Lương từng đảm nhận vai Lan trong vở Lan và Điệp trên sân khấu Paris.
Mỗi dịp nghệ sĩ trong nước sang Pháp biểu diễn nhân Tết Nguyên Đán, vợ chồng Minh Tâm - Tài Lương đều hỗ trợ, cộng tác hoặc đến thăm hỏi.
Cuộc sống an yên tuổi xế chiều
Ở Pháp, Minh Tâm và Tài Lương có cuộc sống ổn định với 2 người con, 1 trai 1 gái, đều học hành thành đạt và có công việc ổn định. Dù đã định cư xa quê, cả hai vẫn không quên nghiệp Tổ, mỗi khi có dịp lại trở về biểu diễn cải lương trong nước.
Mới đây, cặp đôi về nước quay video tuồng Trung liệt Dương gia tướng cùng hai nghệ sĩ Chí Linh, Vân Hà. Dịp Tết 2026, họ tham gia biểu diễn tại một ngôi chùa ở Đa Kao cùng Chí Linh, Vân Hà, Hoàng Hải, Tú Sương, Thúy Mi, trong đó có trích đoạn Sân khấu về khuya của soạn giả Nguyễn Thành Châu.
Nghệ sĩ Minh Tâm chia sẻ, mỗi lần về nước nhìn lớp nghệ sĩ trẻ vẫn yêu nghề, quyết tâm giữ nghề dù sân khấu cải lương còn nhiều khó khăn, vợ chồng ông rất khâm phục và cảm động. Để giữ sức khỏe, 2 ông bà tập dưỡng sinh khoảng 30 phút mỗi sáng, riêng Minh Tâm còn tập thêm tạ nhẹ vào buổi chiều để duy trì thể lực.
Chia sẻ với VietNamNet, nghệ sĩ Minh Tâm cho biết vợ chồng nghệ sĩ đã chính thức nghỉ hưu nhiều năm nay. Hát cải lương ở Pháp và châu Âu vất vả vì phần lớn là show ca nhạc, hiếm ai tổ chức show cải lương. Ông bà từng thử sức với 3 show và đều thành công nhưng nay đã ngừng hẳn. Niềm vui hiện tại của 2 người là gia đình, con cháu và những chuyến du lịch. Minh Tâm còn thường đưa cháu đi học, đi tập bơi mỗi khi các con bận rộn.
Nghệ sĩ Minh Tâm tâm sự: "Càng xa quê hương, càng lớn tuổi thì quê hương luôn đầy trong tim".
Minh Tâm và Tài Lương trong vở 'Kim Vân Kiều':
Ảnh: NVCC