Hay quên đôi khi là một phần của quá trình lão hóa. Người lớn tuổi có thể mất thêm thời gian để nhớ tên người quen, tìm từ diễn đạt hoặc cố nhớ lý do bước vào một căn phòng. Tuy nhiên, nếu tình trạng lặp lại thường xuyên, ngày càng nghiêm trọng và ảnh hưởng đến sinh hoạt, đây có thể là biểu hiện của suy giảm nhận thức cần được kiểm tra.
Theo Health, một số thay đổi về trí nhớ và khả năng tư duy có thể cảnh báo sa sút trí tuệ, đặc biệt khi chúng khác rõ rệt so với khả năng trước đây của người bệnh.
Thường xuyên quên thông tin vừa tiếp nhận
Người bệnh có thể hỏi đi hỏi lại cùng một câu trong một cuộc trò chuyện, quên nội dung vừa được người khác giải thích hoặc không nhớ những sự việc mới xảy ra. Họ cũng có thể quên lịch hẹn, cuộc trò chuyện hoặc thông tin quan trọng dù đã được nhắc nhiều lần.
Điểm khác biệt với đãng trí thông thường là người khỏe mạnh thường có thể nhớ lại thông tin sau khi được gợi ý hoặc có thêm thời gian. Trong khi đó, người có vấn đề về trí nhớ có thể không lưu giữ được thông tin mới ngay từ đầu, dẫn đến lặp lại câu hỏi hoặc hành động.
Hay quên, khó nhớ thông tin mới có thể là dấu hiệu cảnh báo sa sút trí tuệ. Ảnh minh họa: AI
Hay quên đến mức ảnh hưởng sinh hoạt
Một số người gặp khó khăn khi thực hiện những công việc quen thuộc như nấu ăn theo công thức từng sử dụng, thanh toán hóa đơn, quản lý tiền bạc hoặc sử dụng thiết bị thường ngày.
Họ có thể bỏ sót các bước trong công việc, nhầm lẫn thứ tự thực hiện hoặc cần người khác hướng dẫn những việc trước đây vốn làm thành thạo. Tình trạng này đáng chú ý hơn việc thỉnh thoảng quên một cuộc hẹn hay đặt nhầm đồ vật.
Lạc đường ở nơi quen thuộc
Người có dấu hiệu sa sút trí tuệ có thể mất phương hướng khi đi trên tuyến đường quen thuộc, không nhớ cách trở về nhà hoặc không nhận ra địa điểm từng thường xuyên lui tới.
Khác với việc đôi khi nhầm đường hoặc quên tên một con phố, tình trạng này liên quan đến khả năng định hướng không gian và ghi nhớ môi trường xung quanh. Người bệnh cũng có thể gặp khó khăn khi xác định khoảng cách, vị trí đồ vật hoặc hiểu hình ảnh trực quan.
Khó tìm từ, hiểu và diễn đạt ngôn ngữ
Người bệnh có thể thường xuyên quên từ, dừng giữa câu vì không nhớ mình định nói gì, gọi sai tên đồ vật hoặc khó theo dõi cuộc trò chuyện. Một số trường hợp gặp khó khăn khi hiểu lời nói, đọc hoặc viết.
Việc đôi lúc không nhớ ngay một từ nhưng sau đó tìm được cách diễn đạt khác thường không đáng lo. Tuy nhiên, nếu khả năng sử dụng ngôn ngữ suy giảm rõ rệt, khiến giao tiếp và sinh hoạt bị ảnh hưởng, người bệnh nên được đánh giá.
Mất những kỹ năng từng thành thạo
Người bệnh có thể không còn thực hiện dễ dàng những công việc quen thuộc như sử dụng đồ gia dụng, sắp xếp công việc, quản lý chi tiêu hoặc làm theo các bước của một hoạt động thường ngày.
Ngoài ra, sa sút trí tuệ có thể đi kèm thay đổi tính cách, tâm trạng, mức độ lo âu hoặc xuất hiện những nhận thức không đúng với thực tế. Những thay đổi này đôi khi được người thân nhận thấy trước khi chính người bệnh nhận ra.
Theo Medical News Today, không phải mọi trường hợp hay quên đều do sa sút trí tuệ. Thiếu ngủ, trầm cảm, lo âu, thiếu vitamin B12, rối loạn tuyến giáp và tác dụng phụ của một số loại thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung. Một số nguyên nhân có thể cải thiện khi được phát hiện và điều trị phù hợp.
Theo các chuyên gia, khi bản thân hoặc người thân nhận thấy trí nhớ, khả năng tư duy thay đổi, nên đi khám sớm. Bác sĩ có thể khai thác tiền sử, đánh giá nhận thức, xem xét thuốc đang sử dụng và chỉ định xét nghiệm máu hoặc chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết để tìm nguyên nhân.
Bảo Bảo (Tổng hợp)