Shark Thủy bị viện kiểm sát truy tố hai tội danh - Ảnh: T.L.
Cùng tham gia bán cổ phần Egroup cho ông Nguyễn Ngọc Thủy (Shark Thủy), nhưng số phận pháp lý của hàng trăm nhân viên kinh doanh và những người quản lý trực tiếp họ lại khác nhau.
Theo cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tối cao mới ban hành, 510 nhân viên kinh doanh của Công ty Egame đã tham gia huy động gần 4.800 tỉ đồng cho hệ sinh thái Egroup. Trong đó, 169 người nghỉ việc trước năm 2021, còn 341 người tiếp tục làm việc khi hoạt động kinh doanh của tập đoàn bắt đầu gặp khó khăn.
Nhóm 169 nhân viên được xác định không biết việc sử dụng tiền huy động trái mục đích. Với 341 người còn lại, dù biết tiền của khách hàng mới được dùng để thanh toán cho người đầu tư trước, họ vẫn tiếp tục tìm kiếm nhà đầu tư và nhận hoa hồng.
Cả hai nhóm nhân viên này đều không bị xem xét trách nhiệm hình sự. Trong khi đó, 23 quản lý, trưởng nhóm kinh doanh bị cáo buộc tham gia tổ chức, triển khai hoạt động huy động vốn theo chỉ đạo của Shark Thủy, chủ tịch HĐQT kiêm tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn giáo dục Egroup.
169 nhân viên huy động hơn 2.490 tỉ đồng rồi nghỉ việc
Theo cáo trạng, để bán cổ phần Egroup, Shark Thủy chỉ đạo Đặng Văn Hiển, trưởng ban Quan hệ cổ đông Công ty Egame, tổ chức bộ phận kinh doanh, tuyển dụng và đào tạo nhân viên tìm kiếm khách hàng.
Những nhân viên này được hướng dẫn giới thiệu các dự án giáo dục, trường học, trung tâm tiếng Anh trong hệ sinh thái Egroup, cùng phương án đầu tư được quảng bá có thể mang lại lợi nhuận 15-20% mỗi năm.
Để thu hút người mua cổ phần, nhân viên kinh doanh giới thiệu hoạt động của các cơ sở giáo dục, đưa khách hàng đến tham quan trường học, trung tâm tiếng Anh và các mô hình kinh doanh của tập đoàn.
Khách hàng thường được mời đầu tư khoản tiền nhỏ, thời hạn 3-6 tháng. Khi hợp đồng đến hạn, họ được thanh toán cả gốc lẫn lợi nhuận nên tiếp tục đầu tư số tiền lớn hơn, thậm chí giới thiệu người thân, bạn bè cùng tham gia.
Shark Thủy còn áp dụng chính sách hoa hồng bằng 5% số tiền khách hàng mua cổ phần, gồm 3% bằng tiền và 2% bằng cổ phần Egroup. Nhân viên được khuyến khích chuyển cả phần hoa hồng bằng tiền thành cổ phần.
Với cách thức này, mạng lưới nhân viên kinh doanh đã góp phần đưa lượng lớn tiền của nhà đầu tư vào Egroup.
Ông Nguyễn Ngọc Thủy (trái) và bị can Đặng Văn Hiển tại cơ quan điều tra - Ảnh: Bộ Công an
Cáo trạng xác định, trước năm 2021, có 169 nhân viên kinh doanh tham gia huy động hơn 2.490 tỉ đồng từ 4.942 khách hàng mua cổ phần Egroup. Đến trước năm 2021, toàn bộ số nhân viên này đã nghỉ việc.
Kết quả điều tra xác định họ không biết việc Shark Thủy sử dụng tiền huy động trái với mục đích đã giới thiệu cho khách hàng. Những người này cũng nghỉ việc trước thời điểm Shark Thủy đưa ra chủ trương lấy tiền huy động từ khách hàng mới để thanh toán cho khách hàng cũ.
Vì vậy, cơ quan điều tra không có căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự đối với 169 nhân viên.
341 nhân viên biết tiền người sau trả người trước vẫn tiếp tục huy động vốn
Từ cuối năm 2020, hoạt động kinh doanh của hệ sinh thái Egroup gặp khó khăn. Các khoản tiền phải thanh toán cho nhà đầu tư ngày càng lớn, trong khi nguồn thu từ hoạt động kinh doanh không đáp ứng được.
Shark Thủy chỉ đạo bộ phận kinh doanh tiếp tục huy động tiền từ người mua cổ phần mới để có nguồn thanh toán cho những hợp đồng đến hạn.
Trong giai đoạn 2021-2023, Shark Thủy chỉ đạo 23 quản lý, trưởng nhóm kinh doanh phân chia số tiền nhân viên huy động được.
Theo đó, 70% được dùng để trả cho những khách hàng cũ còn dư nợ do nhân viên phụ trách, 30% còn lại nộp về công ty.
Theo cáo trạng, 341 nhân viên đều biết tiền huy động mới được sử dụng để trả cho khách hàng trước, không phải đầu tư vào hoạt động giáo dục như nội dung giới thiệu khi bán cổ phần.
Tuy nhiên, họ vẫn tiếp tục tìm kiếm khách hàng, tư vấn và vận động nhà đầu tư ký hợp đồng. Từ năm 2021 đến năm 2023, nhóm 341 nhân viên này huy động hơn 2.300 tỉ đồng từ khoảng 3.000 khách hàng.
Cũng trong giai đoạn này, các nhân viên không được trả lương cố định mà hưởng hoa hồng theo hợp đồng bán cổ phần. Tổng số hoa hồng họ nhận được lên tới hơn 77,2 tỉ đồng.
Khi vụ án bị điều tra, 341 nhân viên đã tự nguyện nộp lại gần 34 tỉ đồng, cáo trạng nêu.
Dù biết tiền huy động được sử dụng để trả cho khách hàng cũ, nhóm nhân viên này không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cơ quan điều tra xác định họ là người làm công, thực hiện công việc theo sự chỉ đạo của Shark Thủy và Đặng Văn Hiển, tiếp tục huy động vốn nhằm được hưởng hoa hồng từ các hợp đồng.
Sau khi xem xét tính chất, mức độ hành vi và vai trò của từng nhóm người, Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an vận dụng quy định pháp luật để phân hóa trách nhiệm, không xem xét trách nhiệm hình sự đối với 341 nhân viên.
Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đánh giá việc không xử lý hình sự nhóm nhân viên này là có căn cứ.
23 quản lý, trưởng nhóm kinh doanh bị cáo buộc giúp sức cho Shark Thủy
Trong khi 510 nhân viên kinh doanh không bị xử lý hình sự, 23 quản lý, trưởng nhóm trực tiếp tổ chức hoạt động huy động vốn lại bị truy tố với vai trò đồng phạm.
Theo cáo trạng, khi Egroup gặp khó khăn về tài chính, Shark Thủy chỉ đạo những người quản lý này tiếp tục tổ chức bán cổ phần, huy động tiền của khách hàng mới để thanh toán cho các hợp đồng đến hạn.
Các quản lý, trưởng nhóm có trách nhiệm triển khai chủ trương của Shark Thủy đến nhân viên thuộc quyền, tổ chức việc tìm kiếm khách hàng và thực hiện hoạt động huy động vốn.
Cơ quan tố tụng xác định hành vi của từng người, số tiền liên quan và mức độ tham gia để xem xét trách nhiệm đồng phạm trong vụ án.
Trong số những người bị truy tố có Nguyễn Thị Dung và Nguyễn Văn Sơn, hai em ruột của Shark Thủy, đều giữ vị trí quản lý kinh doanh tại Egame.
Theo cáo trạng, bà Dung bị cáo buộc giúp sức chiếm đoạt gần 149,7 tỉ đồng của 105 bị hại, còn ông Sơn liên quan số tiền gần 15,96 tỉ đồng của 32 bị hại. Cả hai đã nộp lại mỗi người 30 triệu đồng để khắc phục hậu quả.
Theo cáo trạng, từ năm 2015 đến năm 2023, Shark Thủy cùng các đồng phạm đã thực hiện 26.300 hợp đồng chuyển nhượng cổ phần không có thật cho hơn 10.000 người, qua đó bị cáo buộc chiếm đoạt hơn 8.459 tỉ đồng.
Toàn bộ số tiền dư nợ gốc của các nhà đầu tư đã được sử dụng hết. Khi vụ án bị phát hiện, Egroup và các doanh nghiệp liên quan không còn khả năng thanh toán.
Hai em ruột Shark Thủy giúp sức chiếm đoạt gần 166 tỉ, mỗi người nộp lại 30 triệuTrong vụ án lừa đảo hơn 8.459 tỉ đồng tại Tập đoàn Egroup, hai em ruột của Shark Thủy bị cáo buộc giúp sức chiếm đoạt gần 166 tỉ đồng của 137 người. Trong khi số tiền huy động từ nhà đầu tư đã được sử dụng hết, ba anh em mới nộp lại tổng cộng 2,08 tỉ đồng.