Từ mưu sinh đến vòng lao lý vì dùng điện đánh bắt thủy sản

Nguồn ảnh: VnExpress

Việc "giăng lưới điện" để đánh bắt cá, tôm trên sông không chỉ khiến người dân đối mặt mức phạt hàng chục triệu đồng mà còn có nguy cơ bị khởi tố với mức án cao nhất tới 10 năm tù.

Rạng sáng 13/10, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an Hà Nội phối hợp với các đơn vị phát hiện 3 trường hợp dùng kích điện để đánh bắt thủy sản trên sông Hồng, sông Đuống. Toàn bộ phương tiện, công cụ vi phạm đã bị tạm giữ. Các trường hợp này có điểm chung đều sử dụng lưới điện đấu nối với máy phát điện trên thuyền máy.

Tại Hải Phòng, ngày 24/9, công an phường Lê Đại Hành phạt hành chính người đàn ông 47 tuổi do dùng công cụ kích điện trên tàu cá để khai thác thủy sản tại sông Kinh Thầy.

Vừa qua, tình trạng sử dụng xung, kích điện để đánh bắt thủy sản diễn ra tại nhiều dòng sông, kênh rạch trên cả nước. "Đây không phải là mưu sinh mà là một hành động "tận diệt môi trường", để lại hậu quả khôn lường cho hệ sinh thái", Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm và môi trường (Bộ Công an) cho biết.

Không dừng lại ở xử phạt hành chính, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp cũng vừa đề nghị truy tố Trần Minh Vương về tội Hủy hoại nguồn lợi thủy sản, theo khoản 1 điều 242 Bộ luật Hình sự. Vương bị cáo buộc dùng thuyền gỗ có gắn thiết bị phát ra dòng điện và khung cào có gắn lưới trên sông Hậu.

Trần Minh Vương cùng tang vật. Ảnh: Công an cung cấp — Trần Minh Vương cùng thiết bị khai thác thuỷ sản bằng dòng điện. Ảnh: *Công an cung cấp*

Theo lực lượng chức năng, người dân dùng kích điện đánh bắt thủy sản trên sông thường sinh sống ven sông nước; có hoàn cảnh khó khăn hoặc nhận thức pháp luật hạn chế. Hành vi thường diễn ra vào ban đêm hoặc lúc rạng sáng. Họ vì "lợi ích kinh tế trước mắt", không nhận thức được rằng dòng điện có thể tiêu diệt từ cá lớn, cá nhỏ cho đến trứng cá và các loài sinh vật phù du.

"Pháp luật nghiêm cấm tuyệt đối hành vi khai thác thủy sản bằng dòng điện", Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm và môi trường khuyến cáo..

Ranh giới giữa phạt tiền và phạt tù

Nhà chức trách sẽ phạt tiền 3-5 triệu đồng với hành vi kích điện không sử dụng tàu cá, như đi bộ hoặc dùng thuyền thô sơ nhỏ. Mức phạt tăng lên 5-40 triệu đồng nếu dùng tàu cá gắn công cụ kích điện và sẽ tăng dần theo chiều dài tàu.

Đặc biệt, người sử dụng trực tiếp dòng điện từ lưới điện để đánh bắt sẽ bị phạt tới 40-50 triệu đồng. Tổ chức vi phạm sẽ bị phạt gấp đôi...

Ai đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà tái phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng sẽ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Hủy hoại nguồn lợi thủy sản, mức án cao nhất 10 năm tù.

Hiện trường một vụ kích điện. Ảnh: Công an cung cấp — Hiện trường một vụ kích điện. Ảnh: *Công an cung cấp*

Để ngăn chặn hiệu quả hành vi kích điện đánh bắt cá, Bộ Công an yêu cầu không bỏ lọt tội phạm, không xử lý hành chính thay cho việc xem xét trách nhiệm hình sự khi có đủ căn cứ. Ngược lại cũng không hình sự hóa các trường hợp chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Phạm Dự

Tình trạng sử dụng xung điện để khai thác thủy sản đang bùng phát trên nhiều lưu vực sông, kênh rạch khắp cả nước, điển hình là các vụ việc vừa bị phát hiện tại Hà Nội, Hải Phòng và Đồng Tháp. Lực lượng chức năng nhận định đây không còn là hoạt động mưu sinh đơn thuần mà là hành vi mang tính tận diệt môi trường, bức tử toàn bộ hệ sinh thái từ sinh vật phù du đến các loài thủy sản tự nhiên. Phần lớn vi phạm diễn ra lén lút vào ban đêm do những người dân ven sông có hoàn cảnh khó khăn hoặc nhận thức pháp luật còn hạn chế thực hiện. Chế tài hiện hành phân định rất rõ ranh giới pháp lý giữa xử lý hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự. Hành vi kích điện không dùng tàu cá bị phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng, mức phạt tăng lên từ 5 đến 40 triệu đồng nếu dùng tàu cá và có thể lên tới 50 triệu đồng đối với cá nhân sử dụng trực tiếp dòng điện từ lưới điện. Đáng chú ý, các tổ chức vi phạm sẽ chịu mức phạt gấp đôi so với cá nhân theo quy định. Hành vi hủy hoại nguồn lợi thủy sản sẽ bị xử lý hình sự với khung hình phạt cao nhất lên tới 10 năm tù nếu người vi phạm tái phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, như trường hợp Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp vừa đề nghị truy tố Trần Minh Vương theo Điều 242 Bộ luật Hình sự. Nhằm ngăn chặn triệt để vấn nạn này, Bộ Công an đã yêu cầu các đơn vị kiên quyết không xử lý hành chính thay cho trách nhiệm hình sự khi có đủ căn cứ, đồng thời bảo đảm nguyên tắc không hình sự hóa các trường hợp chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm.