Việc này mở đầu cuộc điều tra đường dây buôn lậu quốc tế trị giá 7 triệu bảng Anh.
Tháng 6/1983, Peter Smith, 23 tuổi, cùng cảnh sát kiểm tra một bãi biển hẻo lánh tên Traeth Cell Hywel, phía nam vịnh Ceibwr, hạt Pembrokeshire.
Là nông dân kiêm tình nguyện viên hỗ trợ lực lượng bảo vệ bờ biển, Peter được nhờ giúp ghi chép những vật dụng đáng ngờ được tìm thấy trong khu vực sau khi xuất hiện báo cáo về các hoạt động bất thường tại những vịnh lân cận. Trước đó, cảnh sát đã phát hiện một tấm bạt cùng nhiều vật dụng, gồm gỗ, búa, cưa, chổi và một chiếc ba lô.
Khi đang kiểm kê, Peter tình cờ nhìn thấy một mẩu gỗ nhô lên giữa đống đá. Anh gạt những viên đá phủ bên trên, nhấc tấm ván ép lên và để lộ cửa hầm của một chiếc du thuyền.
"Tôi chỉ nghĩ 'chuyện quái quỷ gì đang diễn ra vậy?'", Peter nhớ lại.
Cánh cửa dẫn xuống boong-ke ngầm. Ảnh: BBC Cymru Wales
Căn hầm ngầm dưới bãi biển
Trong nhóm người đi cùng Peter hôm đó có Berian Williams, trung sĩ cảnh sát 37 tuổi, từng công tác trong đội phòng chống ma túy tại thị trấn ven biển Fishguard. Khi nhìn xuống cửa hầm, Berian nhận ra một chiếc thang dẫn xuống lòng đất.
Bên dưới là một boong-ke nhân tạo được gia cố bằng dầm gỗ, các bức tường phủ nhựa composite sợi thủy tinh. Trong đó có thiết bị hàng hải, động cơ xuồng máy, giá đỡ động cơ, ba lô và thực phẩm đóng hộp.
Ban đầu, họ tự hỏi đây có phải cơ sở của quân đội hay lực lượng hải quân. Nhưng sau khi xác nhận công trình không liên quan đến các đơn vị này, cảnh sát bắt đầu nghi ngờ có hoạt động phạm pháp đang được bí mật tổ chức.
Căn hầm nằm trên bãi biển hẻo lánh, địa hình hiểm trở, khiến việc tiếp cận từ đất liền khó khăn. Đây là vị trí lý tưởng để che giấu hàng hóa và đưa chúng lên bờ bằng đường biển mà không gây chú ý.
Sau này, cuộc điều tra cho thấy công trình được chuẩn bị làm nơi tập kết cần sa từ một con tàu lớn ngoài khơi. Đường dây do những nghi phạm người Anh và Đan Mạch tổ chức, với kế hoạch đưa ba tấn cần sa, được định giá 7 triệu bảng Anh, vào bờ rồi cất giấu trong hầm ngầm.
Bên trong căn hầm dưới bãi biển. Ảnh: BBC Cymru Wales
Những dấu hiệu bất thường ở làng chài
Trong nhiều tháng trước đó, cộng đồng nhỏ quanh Newport đã chứng kiến hàng loạt sự việc khác thường.
Tháng 11/1982, một hiệu trưởng đang dắt chó đi dạo gần Newport phát hiện một kiện hàng dạt vào bờ. Bên trong là những bánh cần sa trị giá khoảng 80.000 bảng Anh, được xác định có nguồn gốc từ Lebanon.
Khi kiểm tra các lồng bắt tôm hùm gần Seal Bay - vịnh nhỏ hẻo lánh, địa hình hiểm trở, chỉ có thể tiếp cận bằng đường biển, ngư dân phát hiện thứ trông giống tảng đá nhưng thực chất là tấm bạt che giấu thiết bị. Dưới những tấm bạt, cảnh sát tìm thấy thiết bị hàng hải mới tinh trị giá hàng nghìn bảng Anh, gồm động cơ xuồng máy, neo và thiết bị vô tuyến.
Trong khi đó, những nông dân sống trên các vách đá quanh khu vực liên tục báo cáo việc người lạ xâm nhập đất tư nhân, thường xuất hiện vào giờ bất thường.
Peter cũng từng thấy hai người đàn ông đi trên đường mòn ven biển. Họ đi sâu vào khu vực hẻo lánh nhưng không ăn mặc như những người đi bộ đường dài thông thường.
Một dấu hiệu khác khiến người dân chú ý là cách những người lạ tiêu tiền. Tại các quán rượu ở Newport, họ gọi những món ăn đắt đỏ, boa hậu hĩnh bằng tiền giấy mệnh giá 50 bảng Anh - số tiền mà khi ấy một số người dân địa phương phải làm việc hai tháng mới kiếm được. Những chiếc xe sang như Porsche, xe mui trần Volkswagen và Rolls-Royce màu trắng cũng xuất hiện tại thị trấn vốn yên bình.
Theo Berian, Newport khi đó là cộng đồng gắn bó, người dân quen biết nhau và hiếm khi chứng kiến tội phạm nghiêm trọng. Chính sự tinh ý của nông dân, ngư dân và nhân viên quán rượu đã giúp cảnh sát phát hiện manh mối và lần theo dấu vết các nghi phạm.
Lần ra những kẻ buôn lậu quốc tế
Trong quá trình điều tra, cảnh sát bắt giữ Kenneth Dewar sau khi anh ta lái xe quá tốc độ qua Newport. Một người khác, Robin Boswell, bị phát hiện đang ẩn nấp trong bụi cỏ. Cả hai phủ nhận quen biết nhau, nhưng lại cung cấp cùng một địa chỉ ở London. Cảnh sát nhận thấy trên giày của họ đều có nhựa composite sợi thủy tinh, loại vật liệu được sử dụng trong boong-ke ngầm.
Một nghi phạm khác bị bắt gặp chạy băng qua các cánh đồng với chiếc ba lô, tự nhận là Sam Spanggaard, người Đan Mạch đang đi du lịch. Tuy nhiên, cảnh sát Copenhagen xác nhận danh tính Sam đã bị đánh cắp từ một năm trước. Người đàn ông này thực chất là Soeren Berg-Arnbak, một kẻ buôn ma túy quốc tế, từng vượt ngục và là một trong những đối tượng bị truy nã gắt gao nhất châu Âu.
Theo thông tin từ Interpol, Soeren từng bị bắt năm 1970 và nhận án tù 4 năm rưỡi, nhưng trốn thoát sau khoảng một năm rưỡi thụ án rồi lẩn trốn suốt 11 năm. Khả năng cải trang khiến hắn có biệt danh "người đàn ông có khuôn mặt cao su".
Soeren Berg-Arnbak là một trong những kẻ buôn ma túy bị truy nã gắt gao nhất châu Âu. Ảnh: BBC
Cảnh sát đặc biệt chú ý đến thiết bị vô tuyến được tìm thấy trong đồ đạc của Soeren. Thiết bị nhận được một thông điệp phát từ ngoài khơi, trong đó người gửi tự xưng là "tàu mẹ" và muốn vào bờ. Điều này củng cố nghi ngờ rằng một con tàu lớn đang chở ma túy ngoài biển, chờ thời điểm đưa hàng vào xứ Wales.
Tuy nhiên, cảnh sát không biết phải phản hồi thế nào mà không làm lộ thân phận. Họ quyết định giữ im lặng, đồng thời tiếp tục lần theo những người có liên quan.
Cuộc điều tra sâu hơn về Robin cho thấy hắn vốn đã nằm trong tầm ngắm của hải quan Anh. Robin là thủy thủ xuất thân giàu có, từng bị nghi vận chuyển cần sa, dù trước đó chưa bị kết án.
Một nhân vật khác là Donald Henry Jones, biệt danh "Safari Jo", bị điều tra vì buôn bán cocaine. Donald sống cùng Susan, vợ cũ của Robin, trong một biệt thự sang trọng ở London và từng được nhìn thấy lái chiếc Rolls-Royce màu trắng tại xứ Wales.
Khi cảnh sát khám xét két an toàn, họ tìm thấy cocaine trị giá hàng nghìn bảng Anh. Trong đồ đạc của Donald còn có tài liệu về hành trình đường biển từ Morocco, ghi chép tình hình thời tiết và một bức điện tín từ Lebanon. Những tài liệu này giúp điều tra viên lần theo các mối liên hệ giữa nhóm nghi phạm và mạng lưới buôn lậu quốc tế.
Cảnh sát tiếp tục khám xét các địa điểm liên quan, thu được tài liệu, danh sách phân phối và giấy tờ về một biệt thự bí mật ở hạt Surrey mà họ nghi là nơi điều hành hoạt động của nhóm.
Lời khai giúp phá án
Bước ngoặt đến từ một người đàn ông địa phương được gọi bằng tên giả Jim. Anh ta sống trong chiếc xe caravan ở khu vực hẻo lánh và có liên hệ với Robin. Sau 36 giờ làm việc với cảnh sát, Jim cung cấp thông tin về kế hoạch sử dụng căn hầm làm nơi tập kết cần sa.
Theo lời khai của Jim, Robin từng đề nghị anh ta tham gia chiến dịch, sau đó đưa anh ta đến một trang trại ở hạt Hampshire, nơi có xuồng bơm hơi, động cơ và nhiều thiết bị hàng hải. Jim giúp vận chuyển thiết bị đến miền tây xứ Wales và tận mắt chứng kiến căn hầm được xây dưới những viên đá cuội.
Jim khai rằng khoảng 3,5 tấn cần sa sẽ được đưa đến bằng một con tàu mang tên "The Mother Goose". Con tàu sẽ nhanh chóng chuyển hàng xuống xuồng, đưa vào bờ rồi cất giấu trong căn hầm trước khi được phân phối.
Lời khai này kết nối những manh mối mà cảnh sát đã thu thập. Dù không thu giữ được ma túy để làm vật chứng trực tiếp, cơ quan điều tra đã xây dựng được hồ sơ với nhiều chứng cứ liên kết các nghi phạm với âm mưu buôn lậu.
Năm 1984, các bị cáo bị đưa ra xét xử tại Tòa Thượng thẩm ở Swansea. Trước phiên tòa, một số bị cáo thay đổi lời khai nhận tội. Robin tuyên bố đã làm giàu nhờ phát hiện vàng thỏi.
Tuy nhiên, những chứng cứ được thu thập trong cuộc điều tra vẫn đủ sức thuyết phục. Sau 385 ngày kể từ khi phát hiện căn hầm, tất cả các bị cáo bị bồi thẩm đoàn kết tội. Robin nhận án 10 năm tù; Soeren bị phạt 8 năm tù; Kenneth nhận án 5 năm; Susan bị phạt 18 tháng tù.
Vụ án được biết đến với tên Chiến dịch Seal Bay, là một trong những vụ án buôn lậu ma túy lớn và phức tạp nhất tại xứ Wales.
Tuệ Anh (theo Scottish Sun, BBC)