Ngày 9/10, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức triển lãm thành tựu khoa học công nghệ tiêu biểu trong nghiên cứu, đào tạo và sáng tạo của các thế hệ Bách khoa, nhân kỷ niệm 70 năm thành lập trường.
Một trong những công trình tiêu biểu là nghiên cứu các giải pháp rà phá thủy lôi từ tính và bom từ trường do cố GS Vũ Đình Cự chủ trì cùng các nhà khoa học, cộng sự. Công trình góp phần tháo gỡ khó khăn trong việc bảo đảm giao thông đường thủy thời chiến.
Cùng với đó là công trình tính toán phục vụ thiết kế đường dây tải điện siêu cao áp 500 kV Bắc - Nam do GS Trần Đình Long, GS Lã Văn Út và các nhà khoa học bộ môn Hệ thống điện thực hiện. Các giải pháp kỹ thuật góp phần giải quyết những yêu cầu đặt ra trong quá trình thiết kế, xây dựng đường dây truyền tải điện quốc gia.
Trong lĩnh vực vật liệu và công nghệ vi điện tử, cụm công trình chế tạo cảm biến khí có độ nhạy cao trên cơ sở vật liệu nano của GS Nguyễn Đức Chiến và các cộng sự cũng được giới thiệu. Bên cạnh kết quả nghiên cứu, nhóm còn góp phần đào tạo đội ngũ học viên cao học, nghiên cứu sinh và chuyên gia trong lĩnh vực vật liệu nano, công nghệ vi điện tử.
8 công trình tiêu biểu đóng góp cho đất nước của Đại học Bách khoa Hà Nội như sau:
STT
Tên công trình
Tác giả
Tổng quan
1
Phá hủy thủy lôi và bom từ trường
GS.TSKH Vũ Đình Cự chủ trì, PGS.TS Nguyễn Xuân Chánh, PGS.TS Nguyễn Nguyên Phong, KS Lương Tất Tố cùng các cán bộ khác.
Từ năm 1967, Mỹ sử dụng thủy lôi và bom từ trường để phong tỏa các tuyến giao thông.
Cuối tháng 5/1972, tổ nghiên cứu đặc nhiệm GK1 được thành lập với nhiệm vụ nghiên cứu nguyên lý hoạt động và phát triển giải pháp vô hiệu hóa các loại vũ khí này.
Công trình nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 1996.
2
Nghiên cứu chế tạo vòi phun bơm cao áp cho động cơ diesel
PGS Trần Tuấn Thanh
Sau khi thống nhất đất nước, việc phục hồi thiết bị, phương tiện để sản xuất và tái thiết là nhu cầu cấp bách.
Đề tài giúp làm chủ chế tạo bộ đôi vòi phun bơm cao áp có độ chính xác micromet, khai mở ngành cơ khí chính xác Việt Nam.
3
Một số cảm biến khí có độ nhạy cao trên cơ sở vật liệu nano ôxít kim loại bán dẫn và tổ hợp nano các-bon bằng công nghệ vi điện tử
GS.TS. Nguyễn Đức Chiến cùng cộng sự
Cảm biến khí đóng vai trò như một chiếc “mũi điện tử” nano siêu nhạy, nền tảng cho các hệ thống cảnh báo sớm rò rỉ khí gas và khí độc, bảo vệ an toàn cộng đồng.
4
Công trình đường dây 500 kV Bắc - Nam
GS Trần Đình Long, GS Lã Văn Út cùng cộng sự
Đầu thập niên 1990, miền Trung và miền Nam thiếu điện trầm trọng, nhiều tỉnh phía Nam phải cắt điện luân phiên 4-5 ngày mỗi tuần, trong khi miền Bắc thừa công suất khi các tổ máy thủy điện Hòa Bình lần lượt vận hành.
Giải pháp kỹ thuật sử dụng 5 trạm bù dọc tuyến, kết hợp tụ bù dọc và cuộn kháng bù ngang, nhằm cải thiện khả năng truyền tải điện và duy trì sự ổn định của hệ thống.
5
Vòm che máy bay chiến đấu bằng vật liệu polyme composit
GS.TSKH. Trần Vĩnh Diệu và Trung tâm nghiên cứu Vật liệu polyme
Nhà vòm composite sợi thủy tinh nhẹ, rẻ, bền tương đương thép, 53 mái vòm lắp đặt trên 4 sân bay phía Bắc giai đoạn 1995 đến 2000.
6
Trạm bơm xăng Trường Sơn phục vụ chiến dịch Đường 9, Nam Lào
PGS.TS. Đinh Ngọc Ái phụ trách nhóm Bách khoa, cùng các giảng viên Đại học Bách khoa phối hợp với quân đội và công nhân
Năm 1969, chiến trường có nhu cầu cấp xăng dầu rất lớn, trong khi thiết bị nhập khẩu chưa đáp ứng đủ và cần có trạm bơm lưu động phù hợp với tuyến vận chuyển.
Nhóm đã thiết kế, chế thử và kiểm tra trạm bơm xăng lưu động trong 4 tháng, đáp ứng nhu cầu cấp xăng dầu rất lớn của chiến trường.
7
Phần mềm diệt virus Bkav
ThS Nguyễn Tử Quảng
Phần mềm diệt virus tiên phong tại Việt Nam sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán đám mây, bảo vệ đa lớp trước các nguy cơ trên Internet.
8
BKED, trình soạn thảo và xử lý tiếng Việt đầu tiên của Việt Nam
TS Quách Tuấn Ngọc
Một trong những phần mềm soạn thảo tiếng Việt đầu tiên của Việt Nam; nhỏ gọn khoảng 200 KB, chạy trên máy cấu hình thấp và được dùng rộng rãi trong trường học, cơ quan.
GS.TS Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng các công trình nghiên cứu của trường đã góp phần giải quyết những yêu cầu cấp thiết trong thời chiến, đồng thời phục vụ công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
“Những đóng góp không mệt mỏi của thầy trò Bách khoa trong 70 năm qua chính là nền tảng cho các thế hệ hôm nay tiếp tục đóng góp cho công cuộc đổi mới và sáng tạo khoa học”, GS Lê Anh Tuấn nói.
Triển lãm còn giới thiệu hơn 180 sản phẩm và kết quả nghiên cứu, tái hiện hành trình phát triển khoa học và công nghệ của Đại học Bách khoa Hà Nội trong 70 năm qua.
Bên cạnh các công trình gắn với những giai đoạn lịch sử, triển lãm giới thiệu nhiều sản phẩm công nghệ mới như thiết bị lặn mini điều khiển từ xa phục vụ khảo sát đáy biển, tìm kiếm cứu nạn và kiểm tra công trình ngầm; hệ thống quét vân tay thông minh BKCA được ứng dụng trong dự án sản xuất, cấp và quản lý căn cước công dân tại Việt Nam và Lào.
Theo đại diện nhà trường, việc trưng bày các sản phẩm này cùng những công trình nghiên cứu trước đây cho thấy sự tiếp nối trong hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ của Đại học Bách khoa Hà Nội.