Dữ liệu theo dõi của Flightradar24 cho thấy các hãng hàng không Arab Saudi đang nỗ lực sơ tán hàng loạt máy bay trị giá cao khỏi các sân bay ở thủ đô Riyadh. Số máy bay đỗ tại sân bay King Khalid hôm 8/10 là 134 chiếc, song đến trưa 14/10 chỉ còn 38 chiếc.
Cuộc đua di dời máy bay diễn ra sau khi nhóm Houthi ở Yemen hôm 10/10 phóng tên lửa vào sân bay quốc tế King Khalid khiến ít nhất 13 người thiệt mạng và 309 người bị thương. Một ngày sau, Houthi tiếp tục tập kích vào sân bay này khiến nhiều người bị thương, theo Tổng cục Hàng không Dân dụng Arab Saudi.
Houthi thừa nhận đã tiến hành "4 chiến dịch quy mô lớn sử dụng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái" trong vòng 24 giờ vào các sân bay và hạ tầng trọng yếu của Arab Saudi. Nhóm này nhiều lần tuyên bố không phận Arab Saudi là "địa bàn tác chiến của các lực lượng vũ trang chúng tôi".
Các cuộc tập kích của Houthi khiến một máy bay ở sân bay King Khalid hư hại hoàn toàn, 5 chiếc khác chịu mức độ tổn hại khác nhau. Tổng giá trị bảo hiểm của 6 phi cơ này vào khoảng 375 triệu USD.
Một chiếc Boeing 787-9 của hãng hàng không Riyadh Air trên đường băng sân bay quốc tế King Khalid ở thủ đô Riyadh, Arab Saudi ngày 7/6. Ảnh: AFP
Các cuộc tấn công trực tiếp vào sân bay từ lâu đã là kịch bản thảm họa đối với ngành bảo hiểm hàng không, bởi các máy bay trị giá hàng tỷ USD thường đỗ sát nhau và có nguy cơ bị phá hủy hàng loạt. Đầu năm nay, nhiều máy bay đỗ trên sân bay tại Dubai cũng bị hư hại trong các cuộc tập kích của Iran, khiến các công ty bảo hiểm lo ngại.
"Một cuộc tấn công nhằm vào sân bay nhộn nhịp có thể gây ra đúng kiểu tổn thất mà các nhà bảo hiểm rủi ro chiến sự lo ngại nhất", Marcos Alvarez, giám đốc điều hành thuộc bộ phận xếp hạng các định chế tài chính toàn cầu của tổ chức xếp hạng tín nhiệm Morningstar DBRS, nhận định.
Các cuộc tấn công của Houthi trong tuần qua đã đẩy ngành hàng không Arab Saudi vào khủng hoảng, ngay thời điểm vương quốc đầu tư hàng chục tỷ USD xây dựng sân bay mới, nâng cấp các nhà ga hiện có và mua sắm đội máy bay thương mại mới.
Khoảnh khắc sân bay Arab Saudi trúng đòn tập kích của Houthi
Khoảnh khắc nhà ga của sân bay King Khalid bị tập kích ngày 10/10. Video: Al Arabiya
Đến nay, bên chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là Saudia, hãng hàng không quốc gia lớn nhất Arab Saudi. Một chiếc Airbus A320 gần 16 năm tuổi của hãng bị đánh trúng hôm 8/10 khi đang đỗ tại nhà ga số 4 và bị phá hủy hoàn toàn. Theo các nguồn tin, hai phi cơ đỗ hai bên chiếc A320 cũng bị hư hại do vụ nổ, trong đó có chiếc Airbus A321neo được bàn giao hồi tháng 4.
"Điều này cho thấy rủi ro thực sự nằm ở những máy bay đang đỗ trên mặt đất", Alvarez nói.
Saudia xác nhận không có hành khách trên máy bay vào thời điểm xảy ra vụ tấn công. Ba người thiệt mạng, trong đó có cơ trưởng của hãng.
Trong khi đó, mảnh vỡ từ cuộc tấn công hôm 10/10 làm hư hại phần mũi một chiếc Boeing 787. Máy bay thân rộng này thuộc sở hữu của hãng hàng không Riyadh Air, với giá trị bảo hiểm hơn 130 triệu USD.
Riyadh Air bắt đầu khai thác các chuyến bay thương mại vào tháng 6, là một trong những trụ cột trong kế hoạch của Thái tử Mohammed bin Salman nhằm biến vương quốc thành điểm đến du lịch quy mô lớn với cơ sở hạ tầng hiện đại.
Phi cơ của Saudia bị phá hủy ở sân bay King Khalid trong cuộc tấn công ngày 8/10. Ảnh: X/OSINTWarfare
Khi Houthi tấn công và xuyên thủng hệ thống phòng không Arab Saudi, Riyadh Air có 5 máy bay đỗ tại sân bay. 4 chiếc sau đó đã được chuyển đến các sân bay lân cận, trong đó có Jeddah và Medina ở miền tây đất nước.
Những thiệt hại trên được dự báo sẽ gây sức ép lên các hợp đồng bảo hiểm rủi ro chiến sự, loại bảo hiểm mà các hãng hàng không bắt buộc phải có để khai thác máy bay. Ba hãng hàng không lớn nhất được nhà nước Arab Saudi hậu thuẫn gồm Saudia, Riyadh Air và hãng giá rẻ Flyadeal dự kiến gia hạn hợp đồng bảo hiểm vào tháng tới, theo nguồn tin am hiểu vấn đề. Hiện chưa rõ mức phí bảo hiểm có thể tăng bao nhiêu.
Huyền Lê (Theo WSJ, AP)