Bài học ứng xử từ vụ Mercedes GLC200 bị cào xước ở Hà Nội

TAND Khu vực 4 - Hà Nội mới đây đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Mai Thị Bích Vân (65 tuổi, ở phường Đại Mỗ) 6 tháng tù treo về tội Cố ý làm hư hỏng tài sản do thực hiện hành vi cào xước xe Mercedes trên địa bàn phường Đại Mỗ (Hà Nội). Ngoài mức án nêu trên, bị cáo còn có trách nhiệm bồi thường cho chủ xe Mercedes số tiền 671.000 đồng. 

Vụ việc là bài học đắt giá, không chỉ về pháp lý mà còn về cách ứng xử trong xã hội. Trong bối cảnh không gian công cộng tại các đô thị lớn ngày càng chật hẹp nhưng lượng phương tiện gia tăng nhanh chóng, những hành vi ứng xử văn minh, thiện chí có thể ngăn ngừa những sự việc đáng tiếc có thể xảy ra như trên. 

Luật sư Trần Hoàng Linh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhìn nhận dưới góc độ pháp lý, Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định người điều khiển phương tiện khi dừng, đỗ xe phải tuân thủ các nguyên tắc về vị trí, tín hiệu và bảo đảm không gây cản trở, ảnh hưởng đến người tham gia giao thông.

Pháp luật cũng quy định cụ thể những trường hợp không được dừng đỗ xe như bên trái đường một chiều; trên đoạn đường cong hoặc gần đầu dốc có tầm nhìn bị che khuất; song song với một xe khác đang dừng, đỗ trên đường...

Ngoài những quy định trên, pháp luật không có quy định cấm đỗ xe chỉ vì vị trí đó nằm trước cửa nhà của người khác. Bởi vậy, trong trường hợp khu vực lòng đường, vỉa hè được cơ quan có thẩm quyền cho phép dừng, đỗ, việc chủ nhà tự cho rằng khoảng không trước cửa nhà là phần đất riêng để yêu cầu người khác không được đỗ xe là không có cơ sở. 

Như vậy, xét về mặt pháp lý, nếu phương tiện dừng đỗ trước cửa nhà dân nhưng không thuộc trường hợp bị cấm và người điều khiển tuân thủ đầy đủ các quy định về dừng đỗ xe thì việc đỗ xe tại đó không phải là hành vi vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít mâu thuẫn, thậm chí xô xát, ẩu đả đã phát sinh từ vấn đề này. Vì vậy, bên cạnh việc nắm rõ và tuân thủ pháp luật, chủ phương tiện cũng cần có cách ứng xử phù hợp nhằm phù hợp với hoàn cảnh thực tế và hài hòa lợi ích với những người xung quanh, đặc biệt tại các đô thị lớn, nơi quỹ đất và không gian dành cho phương tiện ngày càng hạn chế.

Việc mỗi người tôn trọng không gian chung, hạn chế cản trở sinh hoạt là điều cần quan tâm đặc biệt bởi trong nhiều trường hợp, cách ứng xử văn minh, thiện chí có thể giải quyết được vấn đề hiệu quả hơn so với việc hơn thua đúng - sai và đẩy sự việc vượt khỏi tầm kiểm soát. 

"Đối với những trường hợp bất đắc dĩ phải đỗ xe chắn lối đi, việc đầu tiên chủ xe nên làm là để lại số điện thoại cùng những thông điệp với nội dung xin lỗi, xin thông cảm nếu gây bất tiện tới gia chủ. Đây sẽ là chi tiết đầu tiên nhằm tạo ấn tượng tốt, giảm thiểu sự bức xúc cho gia chủ cũng như để họ có thể liên lạc trong trường hợp cần thiết. 

Bên cạnh đó, khi tới lấy xe để di chuyển khỏi khu vực chắn lối đi, chủ xe cần có thái độ hòa nhã, thiện chí. Một lời xin lỗi, xin thông cảm có thể giúp tháo gỡ ngòi nổ căng thẳng, hạn chế những xung đột, mâu thuẫn xảy ra và phòng ngừa được những sự việc đáng tiếc như trên", luật sư phân tích. 

Đối với chủ nhà, dưới góc độ tâm lý đơn thuần, việc bị đỗ xe chắn lối đi chắc chắn sẽ làm phát sinh tâm lý ức chế, bực bội. Tuy nhiên, điều đầu tiên chủ nhà cần làm là giữ thái độ bình tĩnh, đồng thời kiểm tra trên xe có thông tin liên lạc hay không. Nếu không, cần tìm hiểu xung quanh để xem ai là chủ phương tiện và đề nghị di dời phương tiện khỏi khu vực cửa nhà.

Nếu không thể tìm được chủ nhân của phương tiện và đang rơi vào tình huống cần thiết, chủ nhà nên báo cáo chính quyền địa phương để cùng phối hợp, đưa ra phương án giải quyết phù hợp như lập biên bản xử phạt hay đưa phương tiện về bãi giữ xe của lực lượng chức năng. 

Ngoài ra, tuyệt đối không được thực hiện các hành vi mang tính phá hoại như đập phá, phun sơn hay rạch lốp xe... bởi có thể dẫn tới hậu quả pháp lý là trách nhiệm hình sự về tội Huỷ hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản.

Thậm chí, việc tự ý sử dụng các biện pháp để di chuyển xe của người khác khi không có sự đồng ý hay cho phép của chủ xe cũng có thể dẫn tới những trách nhiệm pháp lý không đáng có, đặc biệt trong trường hợp việc di chuyển phương tiện gây ra những hỏng hóc, thiệt hại về tài sản. Khi đó, ngoài việc bị xử phạt, chủ nhà còn có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm cho chủ phương tiện, căn cứ các quy định tại Điều 584 và 589 Bộ luật Dân sự 2015.