Bang của Mỹ công bố tình trạng thảm họa vì giá dầu diesel tăng cao

Thống đốc Texas Greg Abbott ban bố tình trạng thảm họa trong 30 ngày, nhằm ứng phó giá dầu diesel tăng mạnh và giảm sức ép chi phí lên nông dân, doanh nghiệp vận tải cùng các gia đình. Tuyên bố có thể được gia hạn vô thời hạn, đồng thời trao quyền để ông Abbott dỡ bỏ một số hạn chế đối với vận tải thương mại nhằm kiềm chế giá nhiên liệu. Theo Dân Trí, biện pháp được đưa ra khi dầu diesel trung bình tại Texas đạt 5,86 USD mỗi gallon, tăng đáng kể so với mức 3,3 USD hồi đầu tháng 2. Dầu diesel giữ vai trò thiết yếu trong nông nghiệp và vận chuyển hàng hóa, nên giá tăng có thể lan tới chi phí sản xuất, vận tải và sinh hoạt của người dân. Tuyên bố cho phép mở rộng việc sử dụng dầu diesel nhuộm trên các tuyến đường khắp Texas, đồng thời đình chỉ một số quy định của bang về dầu diesel phát thải thấp. Việc đình chỉ chỉ áp dụng trong phạm vi chính phủ liên bang cho phép, còn các chuyến hàng chở nhiên liệu, nông sản và gỗ có thể được phép tăng tải trọng. Ông Abbott cũng đề nghị Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ miễn các yêu cầu liên bang về dầu diesel có hàm lượng lưu huỳnh siêu thấp, với mục tiêu tăng nguồn cung nhiên liệu. Thống đốc nói nông nghiệp và vận tải hàng hóa Texas vận hành bằng dầu diesel, trong khi giá cao kỷ lục đang đẩy hai ngành vào tình thế rủi ro. Ông cho rằng chi phí nhiên liệu cũng làm tăng gánh nặng cho mọi gia đình trong bang, từ trang trại và đường vận chuyển đến cửa hàng. Dầu diesel nhuộm có thành phần hóa học giống dầu diesel thông thường bán tại các trạm xăng, nhưng thường được nhuộm đỏ và phục vụ một số thiết bị chuyên dụng. Loại nhiên liệu này vốn được sử dụng cho thiết bị nông nghiệp, xây dựng hoạt động ngoài đường bộ, thay vì phương tiện lưu thông trên đường công cộng. Do được miễn thuế nhiên liệu đường bộ của liên bang và bang, dầu diesel nhuộm thường bị cấm dùng trên đường công cộng, và người vi phạm có thể bị phạt vì trốn thuế. Việc nới hạn chế có thể giúp tăng lượng dầu diesel phục vụ sử dụng thông thường, từ đó góp phần giảm giá thành nhiên liệu, theo nội dung các biện pháp được công bố. Tuy nhiên, lệnh của ông Abbott không miễn khoản thuế nhiên liệu cơ bản áp dụng đối với xăng và dầu diesel không nhuộm. Vì thế, tuyên bố thảm họa chủ yếu thay đổi một số quy định về nguồn cung và vận chuyển, chứ không xóa bỏ các loại thuế nhiên liệu cơ bản. Giá dầu tăng trong bối cảnh xung đột quốc tế làm gián đoạn kéo dài hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt từ Trung Đông, theo bài viết của Dân Trí. Ngày 28/9 đánh dấu bảy tháng kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích phối hợp nhằm vào Iran. Xung đột đang diễn ra khiến giá xăng và dầu diesel trên toàn thế giới tăng cao, trong khi chi phí sinh hoạt trở thành vấn đề nổi bật trước cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Áp lực giá cả cũng mang ý nghĩa chính trị tại Texas, nơi ông Abbott và các quan chức Cộng hòa khác phải đối mặt với những cuộc bầu cử cạnh tranh. Bang này chưa có ứng viên Dân chủ nào giành chiến thắng trong cuộc bầu cử cấp bang kể từ năm 1994, theo thông tin được bài báo nêu. Đối thủ của ông Abbott, nghị sĩ bang thuộc đảng Dân chủ Gina Hinojosa, kêu gọi thống đốc miễn thuế xăng dầu của bang để giảm chi phí cho người dân. Văn phòng ông Abbott lập luận rằng thống đốc không có quyền đơn phương miễn các loại thuế nhiên liệu, trong lúc lời kêu gọi của bà Hinojosa tập trung vào khoản thuế cấp bang. Thay vào đó, tuyên bố thảm họa mở đường cho các thay đổi về dầu diesel nhuộm, quy định phát thải thấp và tải trọng một số chuyến hàng. Tác động thực tế đến giá nhiên liệu sẽ phụ thuộc vào nguồn cung và các biện pháp được áp dụng trong thời hạn 30 ngày, hoặc nếu tuyên bố được gia hạn.