Trên đường đến trường, Billy Ramirez, sinh viên năm cuối ở Stanford, được bạn gửi cho hai tấm ảnh. Trong ảnh, Ramirez tươi cười cùng hai người bạn, do một nhiếp ảnh gia của trường chụp tại bữa tiệc Tết Nguyên đán năm 2024.
Tấm còn lại cũng là bức ảnh đó, được bộ phận dịch vụ ăn uống của trường - Stanford Residential & Dining Enterprises - dùng cho một sự kiện quảng bá trong năm nay. Khi quan sát kỹ hơn, Ramirez bất ngờ phát hiện mình đã bị thay thế bằng một phụ nữ da đen do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra. Không chỉ Ramirez, hình ảnh hai sinh viên đứng bên phải cũng bị biến dạng, khiến họ trông gầy hơn so với thực tế.
Ramirez nói vô cùng bối rối. Ban đầu, nam sinh thấy buồn cười khi trường dùng AI để thay đổi hoàn toàn diện mạo của mình và bạn. Nhưng sau khi so sánh hai hình ảnh, Ramirez bức xúc.
"Bị thay đổi danh tính khiến tôi cảm thấy như thể mình bị 'bịt miệng', xóa bỏ khỏi một hình ảnh lẽ ra phải có sự hiện diện của tôi", Ramirez chia sẻ trên The Stanford Review.
Bức ảnh trên làm bùng lên cuộc tranh luận gay gắt trên mạng xã hội. Nhiều sinh viên đặt câu hỏi liệu dùng AI để chỉnh sửa ảnh có cần thiết.
"Tôi thấy thật kỳ quặc, vì ảnh chụp mọi người đã có sẵn rồi. Tại sao phải dùng AI để thay đổi những thứ như thế này?", Viriana Estrada, sinh viên năm thứ hai tại Stanford, trả lời ABC 7.
"Thật khó chấp nhận. Stanford luôn tự hào vì thu hút sinh viên đến từ hơn 60 quốc gia mỗi khóa. Họ đâu cần phải tạo ra sự đa dạng giả tạo như vậy", theo Kavinder Patel, tân sinh viên của trường.
Sự việc cho thấy thực trạng lạm dụng AI trong trường học, cùng với việc nhiều trường nỗ lực xây dựng hình ảnh thân thiện, cởi mở hơn thực tế, theo The New York Times. Chuyện các trường chỉnh sửa hình ảnh "trắng trợn" như trên chỉ xảy ra lẻ tẻ trong các tài liệu quảng cáo, song việc cố tình lựa chọn hoặc dàn dựng hình ảnh để quảng bá sự đa dạng là việc phổ biến. Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Tiếp thị Giáo dục đại học năm 2013 chỉ ra rằng tài liệu quảng cáo của các trường thường ám chỉ họ tuyển nhiều sinh viên da đen hơn thực tế.
Ngày 22/9, Đại học Stanford ra thông báo, thừa nhận bức ảnh gốc bị chỉnh sửa bằng AI, trái với các nguyên tắc của trường.
"Quy định của Stanford về AI rất rõ ràng: Nghiêm cấm sử dụng AI để tạo ra hoặc chỉnh sửa hình ảnh liên quan đến con người, sự kiện, hoạt động nghiên cứu, cơ sở vật chất hoặc thành tựu của Stanford. Cả hành vi chỉnh sửa lẫn việc không công khai thông tin đều vi phạm quy định đó", trích thông báo.
Nhà trường cũng cho hay đã gỡ bỏ các tấm băng rôn có hình ảnh nói trên, đồng thời đào tạo bổ sung cho toàn thể nhân viên, đảm bảo quy trình kiểm duyệt chặt chẽ với mọi tài liệu.
Stanford luôn trong top 5 đại học hàng đầu Mỹ, theo US News. Còn theo bảng xếp hạng QS năm 2027, trường ở vị trí thứ hai thế giới. Ngôi trường này có hơn 17.300 sinh viên vào mùa thu năm ngoái, trong đó hơn 4.400 là du học sinh, khoảng 3.400 được xếp vào nhóm "thiểu số ít được đại diện".
Ảnh gốc chụp Ramirez và bạn (trái) so với ảnh đã qua AI chỉnh sửa. Ảnh: Instagram Stanford Dining, The Stanford Review
Khánh Linh tổng hợp