Trong mắt công chúng, Ben Affleck gắn liền hình tượng tài tử Hollywood và chủ nhân hai tượng vàng Oscar. Tuy nhiên, sự xuất hiện của anh trong series One More Question của tạp chí GQ hôm 9/10 cho thấy tầm nhìn về trí tuệ nhân tạo (AI) và thị giác máy tính.
Khác với làn sóng lo ngại tại kinh đô điện ảnh, Affleck tiếp cận công nghệ từ góc độ của một người am hiểu kỹ thuật làm phim. Anh cho biết niềm đam mê máy tính hình thành từ khi còn trẻ, trước giai đoạn điện ảnh chuyển dịch từ phim nhựa sang kỹ thuật số. Khi tham gia sâu vào quy trình xử lý kỹ xảo hình ảnh (VFX) - lĩnh vực ứng dụng công nghệ học máy (machine learning) để xử lý hình ảnh từ nhiều năm trước, anh tự học viết các đoạn mã Python cơ bản để hiểu bản chất dữ liệu.
Theo anh, trước khi các mô hình AI tạo video ngày nay bùng nổ, giới làm phim đã dùng mạng nơ-ron chuyên xử lý thị giác bóc tách khung hình. Để máy tính hiểu được hình ảnh, toàn bộ cảnh quay phải được số hóa thành các khối dữ liệu gọi là tensor - tập hợp những thông số kỹ thuật như số thứ tự khung hình cùng giá trị màu sắc chi tiết của từng điểm ảnh. Công nghệ này giúp máy móc nhận diện các quy luật hình ảnh, dò cạnh biên hoặc trích xuất đặc trưng, chẳng hạn xác định chính xác vị trí mép cửa sổ để bóc tách phông xanh và ghép bối cảnh thay thế. Cách diễn giải của tài tử giúp đoạn phỏng vấn lan truyền trên mạng xã hội, thu hút sự chú ý từ giới điện ảnh lẫn cộng đồng công nghệ.
Ben Affleck tại buổi quảng bá phim "Animals" ở Los Angeles (Mỹ), hôm 1/10. Ảnh: AP
Cũng trong cuộc phỏng vấn, Affleck cho biết tận dụng vị thế ngôi sao hạng A để tiếp cận các phòng thí nghiệm AI hàng đầu như OpenAI nhằm quan sát bước tiến của công nghệ tạo video. Khi chứng kiến bước nhảy vọt này, anh nhận thấy ngành công nghiệp điện ảnh sắp bước vào cuộc tái cấu trúc toàn diện. Tuy nhiên, anh sớm nhận ra các mô hình phổ thông còn thiếu hiểu biết về ngôn ngữ điện ảnh. Chúng không nắm bắt được sự tương tác của ánh sáng thực, tiêu cự ống kính hay chuyển động máy quay, đồng thời tiềm ẩn rủi ro pháp lý liên quan đến quyền hình ảnh của nghệ sĩ.
Nhận thức đó thôi thúc Affleck cùng các cộng sự thành lập InterPositive vào năm 2022. Đội ngũ dành tám tháng ghi hình thực nghiệm với hệ thống máy quay và thiết bị điện ảnh chuyên dụng nhằm xây dựng bộ dữ liệu (dataset) chuẩn hóa độc quyền.
Thay vì dùng AI để thay thế quy trình sáng tạo, InterPositive phát triển các công cụ hỗ trợ khâu hậu kỳ như hiệu chỉnh ánh sáng, bù góc máy thiếu và duy trì tính nhất quán của khung hình qua các cảnh quay. Ở hội nghị Bloomberg Screentime 2026 tổ chức cuối tháng 9, Affleck cho biết êkíp đã lấy các mô hình AI mã nguồn mở sẵn có rồi can thiệp sâu vào các tham số kỹ thuật để huấn luyện lại dựa trên kho dữ liệu điện ảnh chuẩn hóa.
Hồi tháng 3, Netflix hoàn tất thương vụ mua lại InterPositive. Dù truyền thông đưa tin giá trị thương vụ lên tới 587 triệu USD, Affleck nói con số này chưa chính xác vì anh không sở hữu toàn bộ công ty. Dẫu vậy, thương vụ vẫn đưa anh trở thành một trong những gương mặt nổi bật đón đầu làn sóng công nghệ tại Hollywood.
Trái với nỗi sợ trí tuệ nhân tạo soán ngôi nghệ sĩ, anh đánh giá AI giúp hạ giá thành và tạo thêm cơ hội làm phim. Tài tử vạch rõ ranh giới giữa kỹ năng của người thợ - thứ máy móc có thể mô phỏng qua thuật toán - với năng lực sáng tạo của nghệ sĩ, vốn đòi hỏi gu thẩm mỹ tinh tế và trực giác biết khi nào nên dừng lại. Máy móc có thể tự tạo sản phẩm dựa trên những gì đã học nhưng việc đánh giá một tác phẩm đủ chạm đến cảm xúc khán giả hay chưa vẫn là điều AI chưa thể vượt qua.
Đến đầu năm nay, trên podcast The Joe Rogan Experience, Affleck đặt dấu hỏi lớn về tính xác thực của những cảnh báo AI gây ra làn sóng sa thải hàng loạt. Anh cho rằng nỗi sợ bị thổi phồng nhằm hợp thức hóa mức định giá khổng lồ của các công ty công nghệ cùng làn sóng chi tiêu hàng tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu. Nhận xét này sau đó nhận được sự đồng tình công khai từ nhà đầu tư Michael Burry - nguyên mẫu nhân vật trong phim The Big Short.
Dù AI là công cụ đắc lực cho quy trình hậu kỳ, nó khó có khả năng nắm quyền kiểm soát Hollywood. Theo anh, các dự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên thực tế vẫn đòi hỏi quy mô nhân sự tương đương, thậm chí cần nhiều chuyên gia có chuyên môn cao hơn để kiểm soát chất lượng.
Thay vì bận tâm đến những kịch bản về ngày tận thế kiểu Skynet hay viễn cảnh AI soán ngôi các nhà làm phim, Ben Affleck lo ngại tác động tiêu cực của công nghệ đối với giáo dục và thế hệ trẻ. Anh chỉ ra thực trạng tỷ lệ điểm A tại các trường đại học tăng vọt 30% trong ba năm qua, cảnh báo thói quen lạm dụng AI đang làm xói mòn tư duy phản biện và hình thành tâm lý ỷ lại thụ động ở học sinh. "Nếu phải lo về AI, tôi lo cho con cái mình ở trường học nhiều hơn", tài tử cho biết.
Trailer phim "Gone Girl"
Trailer "Gone Girl" (2014), có Ben Affleck đóng chính. Video: 20th Century Fox
Ben Affleck 54 tuổi, là diễn viên kiêm đạo diễn và biên kịch người Mỹ. Anh nổi tiếng với các phim như Pearl Harbor, Argo, Gone Girl, Batman v Superman: Dawn of Justice. Trong sự nghiệp điện ảnh, Affleck có hai giải Oscar và ba giải Quả Cầu Vàng. Anh nổi tiếng với lối sống kín đáo, không dùng mạng xã hội. Hồi tháng 7, tài tử thắng giải một triệu USD của chương trình Ai là triệu phú bản Mỹ sau khi cùng đồng đội trả lời đúng 15 câu hỏi.
Năm 2005, anh kết hôn diễn viên Jennifer Garner, có ba con chung gồm hai con gái Violet, 21 tuổi, Seraphina (17 tuổi, công khai thuộc cộng đồng LGBTQ+ với tên mới là Fin Affleck) - và con trai Samuel, 14 tuổi. Năm 2015, cả hai thông báo ly hôn, chia sẻ quyền nuôi con. Năm 2022, anh làm đám cưới với tình cũ - ca sĩ Jennifer Lopez, nhưng cuộc hôn nhân chỉ dài hai năm. Cặp sao từng hẹn hò từ năm 2002 đến 2004. Đến nay, Ben Affleck duy trì mối quan hệ tốt với hai vợ cũ.
Cát Tiên (theo GQ, Guardian)