Cá voi chết hàng loạt ở Argentina (Ảnh: AFP).
Hàng loạt xác cá voi con đã dạt vào bờ xung quanh bán đảo Valdes, một khu vực sinh sản quan trọng của loài cá voi trơn phương Nam thuộc tỉnh Chubut, Argentina.
Các xác cá voi đã dạt vào khu vực xung quanh thành phố cảng Puerto Madryn, bao gồm cả vùng ven biển trung tâm, gây hoang mang cho người dân địa phương và du khách.
Người dân báo cáo đã nhìn thấy hàng trăm xác cá voi, nhưng các nhà nghiên cứu từ chối đưa ra con số chính thức trước cuối tháng 11.
Từng bị săn bắt đến mức đứng trước nguy cơ tuyệt chủng trong thế kỷ XIX và XX, loài cá voi này hiện tập trung tại vùng nước kín gió của bán đảo để sinh sản và nuôi con.
"Chúng tôi nghiên cứu các ca tử vong ở cá voi con dựa trên dữ liệu theo dõi liên tục suốt 23 năm qua đối với chính quần thể này. Đó là cơ sở cho phép chúng tôi khẳng định đây là một sự kiện bất thường", bác sĩ thú y Marcela Uhart của Viện One Health thuộc Đại học California cho biết.
Theo bà Uhart, giả thuyết hàng đầu hiện nay là các con cá voi con đã bị nhiễm loại vi khuẩn biển xâm nhập vào cơ thể thông qua các vết thương do hải âu Kelp gây ra.
Trong nhiều thập niên qua, loài chim biển này đã liên tục mổ vào lưng cá voi mỗi khi chúng trồi lên mặt nước để thở nhằm ăn da và mỡ của chúng. Cá voi trưởng thành học được cách trồi lên chỉ để lộ phần đầu, giữ cho phần lưng chìm dưới nước nhằm tránh tầm nhắm của hải âu. Tuy nhiên, cá voi con chưa thể thực hiện động tác này, khiến chúng trở thành mục tiêu dễ bị tấn công.
Bà Uhart cùng một đội ngũ gồm các nhà sinh học, bác sĩ thú y và kiểm lâm đã tích cực tìm kiếm xác cá voi con trong khu vực từ bờ biển cũng như bằng thuyền, máy bay và máy bay không người lái.
Công việc này vô cùng gian khổ và đáng sợ: Họ chụp ảnh, khám nghiệm các xác cá voi và phải chạy đua với tốc độ phân hủy để thu thập mẫu da và nội tạng đưa đi xét nghiệm tại một trường thú y ở thành phố Tandil.
Các nhà khoa học đã phát hiện vi khuẩn trong các mô này. Tuy nhiên, họ vẫn đang tiến hành nuôi cấy mẫu để xác định chủng vi sinh vật và kết luận liệu tình trạng nhiễm trùng có phải là nguyên nhân trực tiếp gây tử vong hay không.
Ngay cả khi vi khuẩn là thủ phạm, các nhà nghiên cứu vẫn phải xác định lý do tại sao chúng lại trở nên nguy hiểm chết người đến vậy trong năm nay.
Những thay đổi trong điều kiện môi trường biển như nhiệt độ nước biển tăng lên do biến đổi khí hậu hoặc hiện tượng El Nino có thể là một phần nguyên nhân.
“Trong điều kiện như vậy, vi khuẩn đủ mạnh để vượt qua hệ miễn dịch của cá voi con và gây ra cái chết của chúng. Do đó, trong phạm vi có thể, chúng tôi sẽ cố gắng xác định ít nhất là các yếu tố nào có thể đã kích hoạt sự kiện này và khiến nó xảy ra trên quy mô lớn đến vậy”, bà Uhart nói.