Biến đồng ngập thành “mỏ vàng”, nông dân miền Tây có thêm sinh kế

Vào mùa nước nổi, những cánh đồng trũng ở xã Hòa An, TP Cần Thơ chìm trong biển nước. Với người dân nơi đây, mùa nước nổi không còn là nỗi lo mất mùa mà trở thành thời điểm khởi động một vụ sinh kế mới, mang lại nguồn thu nhập đáng kể.

Thay vì bỏ đất trống hoặc mạo hiểm xuống giống lúa thu đông trong điều kiện ngập sâu, nhiều nông dân chọn cách tận dụng nguồn nước tự nhiên để thả cá trên đồng ruộng.

Nuôi cá kết hợp thả vịt tăng thu nhập

Tại ấp Hòa Quới A, mô hình thả cá trên ruộng vào mùa nước nổi đã trở thành sinh kế quen thuộc của nhiều hộ dân suốt hơn 10 năm qua.

Điểm hấp dẫn của mô hình là tận dụng hoàn toàn nguồn thức ăn tự nhiên, giúp người nuôi giảm đáng kể chi phí đầu tư. Cá sinh trưởng nhờ nguồn thức ăn sẵn có trên đồng, trong đó có rơm rạ mục và phần lúa chét còn sót lại sau thu hoạch. Tận dụng điều kiện thuận lợi này, nhiều gia đình còn kết hợp nuôi vịt chạy đồng để tăng hiệu quả kinh tế.

Gia đình bà Huỳnh Thị Mỹ Châu ở ấp Hòa Quới A là một trong những hộ có nhiều năm gắn bó với mô hình này. Sau hơn một thập kỷ tích lũy kinh nghiệm, bà Châu đã mở rộng diện tích thả cá từ vài chục công ruộng ban đầu lên khoảng 120 công nhờ nhận thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Nhớ lại những mùa nước nổi trước đây, bà Châu hào hứng kể về những con cá mè nặng 3-4kg, sinh trưởng nhanh giữa đồng nước mênh mông.

Không chỉ nuôi cá, gia đình bà còn tận dụng diện tích ruộng ngập nước và nguồn thức ăn tự nhiên để phát triển đàn vịt chạy đồng. Năm 2025, việc bán cá thương phẩm kết hợp với đàn vịt gần 1.000 con đã mang về cho gia đình tổng thu nhập gần 170 triệu đồng.

Phát huy hiệu quả từ những mùa vụ trước, năm nay, bà Châu tiếp tục thả hơn 130kg cá giống các loại, gồm cá mè, cá sặc rằn và cá rô, trên diện tích 120 công ruộng. Bên cạnh đó, gia đình bà còn nuôi thêm 800 con vịt, tận dụng tối đa lợi thế của đồng ruộng trong mùa nước nổi.

Cùng chung niềm phấn khởi, ông Mai Văn Thuấn, cũng ở ấp Hòa Quới A, cho biết sau khi thu hoạch lúa hè thu, nhận thấy nước ngập quá sâu, không thuận lợi để sản xuất lúa thu đông, ông đã tìm hiểu kinh nghiệm từ những hộ đi trước và quyết định chuyển sang nuôi cá.

Ông đầu tư mua hơn 20kg cá giống, gồm cá mè và cá chép, thả trên hơn 10 công ruộng của gia đình. Dù mới thả nuôi hơn một tháng, đàn cá đã phát triển khá nhanh nhờ nguồn thức ăn tự nhiên phong phú, kích thước đạt gần bằng ba ngón tay. Kết quả ban đầu khiến ông Thuấn kỳ vọng vào một vụ thu hoạch khả quan trong thời gian tới.

Lợi ích kép: Tăng thu nhập, cải thiện độ màu mỡ của đất

Theo đánh giá của nhiều nông dân, mô hình nuôi cá trên ruộng mùa nước nổi mang lại hiệu quả kinh tế khá ổn định nhờ chi phí đầu tư thấp. Sau hơn 3 tháng nuôi theo hình thức tự nhiên, không phải mua thức ăn cho cá, mỗi công ruộng có thể thu hoạch khoảng 50-60kg cá thương phẩm.

Với giá bán dao động 10.000-18.000 đồng/kg, tùy loại cá, được thương lái thu mua tận nơi, nông dân có thể thu lợi nhuận khoảng 1-1,5 triệu đồng/công sau khi trừ các khoản chi phí ban đầu.

Theo ông Lê Hoàng Kinh, Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã Hòa An, phần lớn diện tích đất tự nhiên trên địa bàn là vùng trũng thấp. Vì vậy, việc người dân chủ động tận dụng diện tích ruộng ngập nước để nuôi cá trong mùa nước nổi phù hợp với điều kiện tự nhiên, đồng thời mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực.

Mùa nước nổi năm nay, toàn xã ghi nhận gần 90 hộ tham gia mô hình nuôi cá trên ruộng, với tổng diện tích gần 260ha.

Không chỉ giúp nông dân có thêm nguồn thu trong thời gian tạm ngưng sản xuất lúa, mô hình này còn góp phần cải thiện chất lượng đất, tạo điều kiện thuận lợi cho vụ lúa đông xuân tiếp theo. Trong quá trình nuôi, rơm rạ phân hủy cùng chất thải của cá góp phần bổ sung chất hữu cơ và dinh dưỡng cho đất.